(Bài phát biểu tại lễ tốt
nghiệp Trung học gây chấn động nước Mỹ)
Wellesley High là
trường công nổi tiếng ở thị trấn giàu có Wellesley, có truyền thống lâu đời và
từng sản sinh nhiều nhân tài cho nước Mỹ. David McCollough Jr là con trai của
nhà sử học - nhà văn David McCollough, người từng đoạt giải thưởng Pulitzer.
Phát biểu trong lễ tốt
nghiệp của các học sinh lớp 12 Trường trung học Wellesley High ở bang Massachusetts (Mỹ) tuần
trước, giáo viên tiếng Anh David McCollough Jr đã gây schock khi nói thẳng...
Thế nhưng, bài phát
biểu của David McCollough lại được nhiều tờ báo và hãng tin Mỹ đăng tải, và thu
hút được hàng chục ngàn comment (bình luận) trên mạng Internet, phần lớn đều
ủng hộ thông điệp của ông McCollough.
Chúng tôi giới thiệu toàn văn bản dịch và nguyên bản tiếng Anh bài phát biểu này để bạn đọc tham khảo.
***
BẢN DỊCH TIẾNG VIỆT BÀI PHÁT BIỂU :
Tôi vô cùng hãnh diện và cám ơn Tiến sĩ Wong, tiến sĩ Keough, Cô
Novogroski, Cô Curran, thành viên hội đồng quản trị giáo dục, gia đình và các
em bè của những học sinh, quý ông và quý bà của trường Trung học Wellesley năm
2012, đã cho phép tôi được vinh dự trình bày bài phát biểu của mình vào buổi
chiều hôm nay. Cám ơn tất cả mọi người.
Và bây giờ chúng ta ở đây, tại buổi lễ tốt nghiệp, khi cuộc sống
luôn hướng về tương lai tuyệt vời phía trước (Và đừng nói về “Còn việc kết hôn
thì sao?”, hôn nhân là một khía cạnh của cuộc sống và nó không có nhiều ảnh
hưởng. Lễ kết hôn chỉ xoay quanh cô dâu – trung tâm của sự hào nhoáng. Không có
gì hơn một danh sách toàn những đòi hỏi vô lý, chú rể chỉ đứng đó. Không quá
trang nghiêm, đó là một đám rước mang tính mọi-người-hãy-nhìn-vào-tôi-này.
Nhưng cũng không xô bồ. Không phải là một lời tuyên thệ mang tính khác biệt. Và
các em có thể tưởng tượng một chương trình truyền hình dành để xem những chàng
trai đang thử những bộ lễ phục. Cha của họ ngồi im với đôi mắt trầm ngâm xen
lẫn niềm vui và sự hoài nghi, những người anh em của họ thì ngồi trong một góc
thầm ghen tỵ. Đối với nam giới, việc bước trên thảm cưới, sau bao nhiêu sự chịu
đựng đến giới hạn, phát nổ và trong một phút sơ ý… suốt nửa đời còn lại chỉ đơn
thuần như con đường ođến tủ lạnh. Số liệu thống kê cho biết một nửa trong số đó
sẽ ly hôn.
Nhưng trong buổi lễ tốt nghiệp hôm nay là một sự khởi đầu mới. Từ
ngày hôm nay trở về sau, ngay cả khi đau ốm và khỏe mạnh, mặc cho những khủng
hoảng tài chính, mặc cho những khùng hoảng tuổi trung niên, cùng những sự tha
thứ cho những lần nóng nảy, vượt qua mọi khác biệt tưởng như không thể hòa giải
và rất nhiều điều khác, các em sẽ mãi mãi tốt nghiệp trung học và cầm tấm bằng
chứng nhận của các em đến cuối đời.
Không, buổi tốt nghiệp này là một nghi lễ khởi đầu tuyệt vời của
cuộc sống, với những người tham dự và những nghi thức thích hợp. Thông thường,
tôi ghét nói những gì sáo rỗng, nó thường rất vô nghĩa, nhưng tại đây chúng ta
đang ở trên một sân chơi bình đẳng. Đó chính là vấn đề. Điều này nói lên vài
thứ. Và những đồng phục nghi lễ khuôn mẫu… không có hình dáng khác biệt, không
có kích cỡ, một cái vừa cho tất cả. dù các em là nam hay nữ, cao hay thấp, mọt
sách hay lười biếng, nữ hoàng ăn chơi hay là sát thủ X – Box, mỗi người đều mặc
bộ trang phục này, các em có thể dễ dàng nhận thấy, chúng giống nhau đến từng
chi tiết. Và bằng tốt nghiệp của các em, ngoại trừ cái tên các em ra thì cũng
đều giống hệt nhau cả.
Tất cả điều này hiển nhiên như nó phải thế, bởi vì chẳng ai trong
các các em đặc biệt.
Vâng, các em chẳng có gì đặc biệt, Các em không phải là trường hợp
ngoại lệ nào cả.
Cho dù các em có đọat những chiến tích lẫy lừng trong đội bóng U9,
cho dù các em được đánh giá ở hạng xuất sắc trong số các học sinh lớp 7, cho dù
các em nhận được bao nhiêu chứng nhận về văn chương, như Mister Rogers hay Aunt
Sylvi, cho dù các em tham gia vào bao nhiêu cuộc diễu hành đòi công lý... các
em cũng chẳng có gì đặc biệt.
Vâng, ngày từ nhỏ các em đã được nuông chiều, nâng niu như trứng,
dìu dắt, bảo bọc từng chút…, những người lớn có khả năng sẽ làm nhiều thứ để
dẫn dắt các em, ôm hôn các em, cho các em ăn, lau miệng, tắm rửa cho các em,
dạy dỗ, huấn luyện, lắng nghe, khuyên răn, khuyến khích, an ủi và thúc đẩy các
em hãy đứng lên và bắt đầu lại. Các em bị tán tính, lừa phỉnh, nài nỉ. Các em
chỉ toàn nghe những lời ngon ngọt nồng nhiệt. Vâng, chính xác là vậy. Và dĩ
nhiên họ có mặt trong tất cả những trò chơi, vở kịch, màn độc tấu và hội chợ
khoa học của các em. Những nụ cười nồng cháy khi các em bước vào một căn phòng,
và người ta há hôc miệng đầy thích thú mỗi lần các em nhoẻn miệng cười. Và bây
giờ các em đã chinh phục được trường trung học. Không thể phủ nhận, tất cả
chúng tôi ở đây là vì các em, với niềm tự hào và đầy hứng khởi của cộng đồng…
Nhưng đừng bao giờ lầm tưởng các em có chút gì đó đặc biệt. Vì các
em không hề đặc biệt.
Các bằng chứng thực nghiệm có ở khắp mọi nơi, những con số này ngay
cả những giảng viên người Anh cũng không thể phớt lờ. Newton, Natick, Nee… tôi
được phép nói Needham ,
phải không nào?… Có 2000 sinh viên tốt nghiệp trung học tại đây. Mỗi năm có ít
nhất 3,2 triệu học sinh tốt nghiệp từ hơn 37.000 trường trung học trên toàn
quốc. Đó là 37.000 học sinh tiêu biểu của các trường, 37.000 chủ tịch hội học
tập, 92.000 giọng ca nổi bật, 340.000 vận động viên… Nhưng tại sao lại tự giới
hạn chúng ta ở trường trung học thôi? Hãy thử nghĩ xem. Nếu cả triệu người mới
có một người như các em thì trên thế giới 6,8 tỉ dân này sẽ có tới gần 7.000
người như các em. Hãy nhìn toàn cảnh. Hành tinh của chúng ta không phải là
trung tâm Hệ mặt trời, Hệ mặt trời không phải là trung tâm Ngân hà, Ngân hà
cũng chẳng phải là trung tâm vũ trụ. Các nhà thiên văn đã khẳng định vũ trụ
không có trung tâm đâu, do đó các em không thể là “cái rốn” của vũ trụ. Ngay cả
tỉ phú Mỹ nổi tiếng Donald Trump cũng vậy, mặc dù ông ta thực sự là một hiện
tượng.
Ngay cả tỉ phú Mỹ nổi tiếng Donald Trump cũng không có gì đặc biệt
"Nhưng, Dave", các em đang hét lên, "Walt Whitman
nói em là phiên bản của sự hoàn hảo! Epictetus nói em có tia lửa của thần
Zeus" Và tôi không đồng ý. Vậy thị chẳng lẽ có đến 6,8 tỷ ví dụ của sự
hoàn hảo, 6,8 tỷ tia lửa của thần Zeus. Các em thấy đấy, nếu tất cả mọi người
đặc biệt, thì chẳng có ai đặc biệt cả. Nếu tất cả mọi người đều được khen
thưởng, danh hiệu trở nên vô nghĩa. Có một điều chúng ta không nói ra nhưng ai
cũng hiểu là, học thuyết của Darwin bắt nguồn từ một nỗi sợ hãi vô hình của con
người, đó là nỗi sợ hãi bị diệt vong – hiện nay chính chúng ta gây nên sự sợ hãi
cho chính mình, chúng ta yêu sự hư danh hơn là những thành tựu thật sự. Chúng
ta xem chúng như những yếu tố quan trọng - và chúng ta vui vẻ thỏa hiệp với các
tiêu chuẩn, bỏ qua thực tế, nếu chúng ta nghi ngờ đó là cách nhanh nhất, cách
duy nhất để có một cái gì đó để ghi dấu ấn, một cái gì đó để khoe mẽ, một cái
gì đó với thúc đẩy mình vươn lên một bậc cao hơn của xã hội. Không còn đơn giản
là cách thức các em vận hành trò chơi, thậm chí không nằm ở vấn đề chiến thắng
hay thất bại, học hỏi tiếp hoặc phát triển, hoặc dám thân làm việc gì đó ...
Bây giờ vấn đề nằm ở câu hỏi "Vậy điều này có thể mang lại cho tôi cái
gì?" Kết quả chúng ta đang rẻ mạt giá trị của sự nỗ lực. Đó là một loại
bệnh dịch và theo cách này thì ngay cả trung học Wellesley - một trong số trường trung học tốt
nhất trong 37000 trường trung học trên toàn quốc - cũng không miễn. Nơi tốt
không đồng nghĩa với đủ tốt. Và tôi hy vọng các em hiểu ý tôi khi tôi nói
"một trong những trường tốt nhất." Tôi nói "một trong những
trường tốt nhất" để chúng ta có thể cảm thấy tốt hơn về bản thân mình. Tuy
nhiên, theo logic chỉ có thể có một thứ tốt nhất. Các em tốt nhất hoặc các em
không.
Nếu các em đã học được điều gì đó trong suốt bao nhiêu năm qua, tôi
hy vọng đó là tri thức và niềm đam mê nghiên cứu chứ không phải là những bảng
ghi thành tích. Tôi cũng hy vọng rằng các em đã nghiệm ra câu mà viết kịch
người Hy Lạp vĩ đại Sophocles đã nói với chúng ta: "Trí thông minh là yếu
tố chính để tạo nên hạnh phúc". (Tất nhiên, trong một vài trường hợp cá
biệt, hạnh phúc có thể là một que kem!). Tôi cũng hy vọng các em đã học đủ để
nhận ra rằng các em đã học ít thế nào, các em đã học ít đến mức mà hôm nay mới
chỉ là bắt đầu. Các em đã đến đây từ vị trí nào, đó mới là vấn đề.
Hãy tận hưởng cuộc sống hết mình
Và khi các em vừa bắt đầu, trước khi các em nghĩ đến chuyện
bay cao bay xa, hãy tập làm bất cứ thứ gì, có thể cả những thứ chẳng có có ý
nghĩa gì chứ không phải chỉ là những điều các em thích hay cho là quan trọng.
Đừng bực bội vì những việc mà các em không tin tưởng, vì như thế các em sẽ cảm
thấy nhàm chán chính bản thân mình, cũng đừng đem bản thân so sánh một cách
lệch lạc với những người như Baltimore Orioles. Hãy giết chết cảm giác tự mãn
và dễ dàng thỏa hiệp, cảm giác mọi thứ dường như đều có lý hay cảm giác tự bằng
lòng trong trạng thái tinh thần u mê. Hãy làm cho bản thân xứng đáng với những
gì mà các em đang cố gắng. Và hãy đọc, đọc mọi lúc, đọc như một nguyên tắc của
bản thân và như một cách để tôn trọng chính mình. Coi việc đọc như nguồn sống
của cuộc đời. Hãy phát triển và bảo vệ một giá trị đạo đức bằng cách đưa ra các
lập luận để chấp nhận nó. Hãy mơ những giấc mơ vĩ đại. Hãy làm việc cật lực.
Hãy nghĩ cho bản thân mình. Hãy yêu tất cả những thứ các em thích và những
người các em cảm mến bằng tất cả tấm lòng của mình. Và hãy làm tất cả những
điều đó, như thể các em đang bị thúc giục, mỗi giây mỗi phút, từng chút một.
Hãy tin bữa tiệc nào rồi cũng tàn nhưng các em đừng bao giờ tham gia vào một
cuộc vui khi đã đến lúc tàn, cho dù buổi chiều hôm nay có rực rỡ đến thế nào.
Cuộc sống đang hoàn thiện, cuộc sống có khác biệt, cuộc sống có sự
liên quan, đó là thứ mà các em hiểu được chứ không phải là một thứ gì đó được
nhồi trong máy tính hay mẹ bắt các em làm. Các em sẽ nhìn thấy những người cha
bị thương để bảo vệ cho quyền được sống, được tự do của con mình. Và theo đuổi
niềm hạnh phúc đó là một động từ chủ động. Nhưng tôi nghĩ, "theo
đuổi" ở đây có nghĩa là từ bỏ những khoảng thời gian các em nằm nhà để xem
những con vẹt đang nói chuyện trên Youtube. Tổng thống Roosevelt
nhiều tuổi vẫn cưỡi ngựa và sống một cuộc sống tích cực. Tác giả Thoreau vẫn
muốn cố gắng sống thật ý nghĩa, rút hết sinh lực để cống hiến cho các tác phẩm.
Nhà thơ Mary Oliver dạy chúng ta phải chiến đấu, chiến đấu trong những cơn bão
tố. Điều quan trọng ở đây đó là các em phải làm cho mình luôn bận rộn và chiến
thắng các mục tiêu. Đừng chờ đợi nguồn cảm hứng và sáng tạo tự tìm đến với các
em. Hãy tỉnh dậy, ra ngoài và bùng nổ, tự tìm thấy nó và giữ chặt nó trong tay.
(Và giờ đây, trước khi các em vội vã ra ngoài để "tậu" một hình xăm
YOLO cho đúng phong trào, hãy dừng 1 chút để tôi chỉ ra điều phi lý ở đây. Rõ
ràng các em không chỉ sống một lần mà mỗi ngày các em có 1 cuộc đời. Đừng nghĩ
là "các em chỉ sống một lần" mà hãy nghĩ là là "các em sống một
lần tốt nhất". Và hình xăm YOLO thì không mang lại cho các em những giá
trị ấy, vì thế chúng ta nên quyết định nó chẳng có ý nghĩa gì cả.)
Tuy nhiên, cũng không nên lấy việc ai đó xăm một hình đang thịnh
hành làm bằng chứng cho lối sống buông thả, hãy coi đó như một hệ quả hoàn hảo
mà quá trình hoàn thiện cuộc sống chúng ta có thể đã tạo ra và trải qua. Vấn đề
là khi nào chúng ta có thể nghĩ về những thứ quan trọng hơn. Leo lên đỉnh núi
không phải để cắm cờ mà là để vượt qua thách thức, tận hưởng bầu không khí và
ngắm nhìn quang cảnh rộng lớn xung quanh. Leo lên đỉnh cao là để các em có thể
nhìn ngắm thế giới chứ không phải để thế giới nhận ra các em. Hãy đến Paris để tận hưởng cảm giác đắm chìm trong Paris chứ không phải lướt qua đó để ghi Paris vào danh sách các địa điểm các em đã đi
qua và tự hào mình là con người từng trải. Tập luyện những suy nghĩ độc lập,
sáng tạo và táo bạo không phải để mang lại sự thỏa mãn cho bản thân mà là để
đem lại lợi ích cho người 6,8 tỷ người trên trái đất của chúng ta. Rồi các em
sẽ phát hiện ra sự thật vĩ đại và thú vị mà những kinh nghiệm trong cuộc sống
mang lại, đó là lòng vị tha mới chính là điều tốt đẹp nhất mà các em có thể làm
cho bản thân mình. Niềm vui lớn nhất trong cuộc đời thực ra lại đến vào lúc các
em nhận ra, các em chẳng có gì đặc biệt cả.
Bởi tất cả mọi người đều như thế.
Chúc mừng. Chúc các các em may mắn. Hãy làm mọi thứ vì lợi ích của
các em thân và của nhân loại, đó đã là một cuộc sống phi thường.
***
BẢN GỐC
TIẾNG ANH BÀI PHÁT BIỂU
So here we are… commencement… life’s great forward-looking ceremony. (And don’t say, “What about weddings?” Weddings are one-sided and insufficiently effective. Weddings are bride-centric pageantry. Other than conceding to a list of unreasonable demands, the groom just stands there. No stately, hey-everybody-look-at-me procession. No being given away. No identity-changing pronouncement. And can you imagine a television show dedicated to watching guys try on tuxedos? Their fathers sitting there misty-eyed with joy and disbelief, their brothers lurking in the corner muttering with envy. Left to men, weddings would be, after limits-testing procrastination, spontaneous, almost inadvertent… during halftime… on the way to the refrigerator. And then there’s the frequency of failure: statistics tell us half of you will get divorced. A winning percentage like that’ll get you last place in the American League East. The Baltimore Orioles do better than weddings.)
But this ceremony… commencement… a commencement works every time. From this day forward… truly… in sickness and in health, through financial fiascos, through midlife crises and passably attractive sales reps at trade shows in Cincinnati, through diminishing tolerance for annoyingness, through every difference, irreconcilable and otherwise, you will stay forever graduated from high school, you and your diploma as one, ‘til death do you part.
No, commencement is life’s great ceremonial beginning, with its own attendant and highly appropriate symbolism. Fitting, for example, for this auspicious rite of passage, is where we find ourselves this afternoon, the venue. Normally, I avoid clichés like the plague, wouldn’t touch them with a ten-foot pole, but here we are on a literal level playing field. That matters. That says something. And your ceremonial costume… shapeless, uniform, one-size-fits-all. Whether male or female, tall or short, scholar or slacker, spray-tanned prom queen or intergalactic X-Box assassin, each of you is dressed, you’ll notice, exactly the same. And your diploma… but for your name, exactly the same.
All of this is as it should be, because none of you is special.
You are not special. You are not exceptional.
Contrary to what your u9 soccer trophy suggests, your glowing seventh grade report card, despite every assurance of a certain corpulent purple dinosaur, that nice Mister Rogers and your batty Aunt Sylvia, no matter how often your maternal caped crusader has swooped in to save you… you’re nothing special.
Yes, you’ve been pampered, cosseted, doted upon, helmeted, bubble-wrapped. Yes, capable adults with other things to do have held you, kissed you, fed you, wiped your mouth, wiped your bottom, trained you, taught you, tutored you, coached you, listened to you, counseled you, encouraged you, consoled you and encouraged you again. You’ve been nudged, cajoled, wheedled and implored. You’ve been feted and fawned over and called sweetie pie. Yes, you have. And, certainly, we’ve been to your games, your plays, your recitals, your science fairs. Absolutely, smiles ignite when you walk into a room, and hundreds gasp with delight at your every tweet. Why, maybe you’ve even had your picture in the Townsman! [Editor’s upgrade: Or The Swellesley Report!] And now you’ve conquered high school… and, indisputably, here we all have gathered for you, the pride and joy of this fine community, the first to emerge from that magnificent new building…
But do not get the idea you’re anything special. Because you’re not.
The empirical evidence is everywhere, numbers even an English teacher can’t ignore.
“But, Dave,” you cry, “Walt Whitman tells me I’m my own version of perfection! Epictetus tells me I have the spark of Zeus!” And I don’t disagree. So that makes 6.8 billion examples of perfection, 6.8 billion sparks of Zeus. You see, if everyone is special, then no one is. If everyone gets a trophy, trophies become meaningless. In our unspoken but not so subtle Darwinian competition with one another–which springs, I think, from our fear of our own insignificance, a subset of our dread of mortality — we have of late, we Americans, to our detriment, come to love accolades more than genuine achievement. We have come to see them as the point — and we’re happy to compromise standards, or ignore reality, if we suspect that’s the quickest way, or only way, to have something to put on the mantelpiece, something to pose with, crow about, something with which to leverage ourselves into a better spot on the social totem pole. No longer is it how you play the game, no longer is it even whether you win or lose, or learn or grow, or enjoy yourself doing it… Now it’s “So what does this get me?” As a consequence, we cheapen worthy endeavors, and building a Guatemalan medical clinic becomes more about the application to Bowdoin than the well-being of Guatemalans. It’s an epidemic — and in its way, not even dear old Wellesley High is immune… one of the best of the 37,000 nationwide, Wellesley High School… where good is no longer good enough, where a B is the new C, and the midlevel curriculum is called Advanced College Placement. And I hope you caught me when I said “one of the best.” I said “one of the best” so we can feel better about ourselves, so we can bask in a little easy distinction, however vague and unverifiable, and count ourselves among the elite, whoever they might be, and enjoy a perceived leg up on the perceived competition. But the phrase defies logic. By definition there can be only one best. You’re it or you’re not.
If you’ve learned anything in your years here I hope it’s that education should be for, rather than material advantage, the exhilaration of learning. You’ve learned, too, I hope, as Sophocles assured us, that wisdom is the chief element of happiness. (Second is ice cream… just an fyi) I also hope you’ve learned enough to recognize how little you know… how little you know now… at the moment… for today is just the beginning. It’s where you go from here that matters.
As you commence, then, and before you scatter to the winds, I urge you to do whatever you do for no reason other than you love it and believe in its importance. Don’t bother with work you don’t believe in any more than you would a spouse you’re not crazy about, lest you too find yourself on the wrong side of a Baltimore Orioles comparison. Resist the easy comforts of complacency, the specious glitter of materialism, the narcotic paralysis of self-satisfaction. Be worthy of your advantages. And read… read all the time… read as a matter of principle, as a matter of self-respect. Read as a nourishing staple of life. Develop and protect a moral sensibility and demonstrate the character to apply it. Dream big. Work hard. Think for yourself. Love everything you love, everyone you love, with all your might. And do so, please, with a sense of urgency, for every tick of the clock subtracts from fewer and fewer; and as surely as there are commencements there are cessations, and you’ll be in no condition to enjoy the ceremony attendant to that eventuality no matter how delightful the afternoon.
The fulfilling life, the distinctive life, the relevant life, is an achievement, not something that will fall into your lap because you’re a nice person or mommy ordered it from the caterer. You’ll note the founding fathers took pains to secure your inalienable right to life, liberty and the pursuit of happiness–quite an active verb, “pursuit”–which leaves, I should think, little time for lying around watching parrots rollerskate on Youtube. The first President Roosevelt, the old rough rider, advocated the strenuous life. Mr. Thoreau wanted to drive life into a corner, to live deep and suck out all the marrow. The poet Mary Oliver tells us to row, row into the swirl and roil. Locally, someone… I forget who… from time to time encourages young scholars to carpe the heck out of the diem. The point is the same: get busy, have at it. Don’t wait for inspiration or passion to find you. Get up, get out, explore, find it yourself, and grab hold with both hands. (Now, before you dash off and get your YOLO tattoo, let me point out the illogic of that trendy little expression–because you can and should live not merely once, but every day of your life. Rather than You Only Live Once, it should be You Live Only Once… but because YLOO doesn’t have the same ring, we shrug and decide it doesn’t matter.)
None of this day-seizing, though, this YLOOing, should be interpreted as license for self-indulgence. Like accolades ought to be, the fulfilled life is a consequence, a gratifying byproduct. It’s what happens when you’re thinking about more important things. Climb the mountain not to plant your flag, but to embrace the challenge, enjoy the air and behold the view. Climb it so you can see the world, not so the world can see you. Go to
Because everyone is.
Congratulations. Good luck. Make for yourselves, please, for your sake and for ours, extraordinary lives.
David McCulloughc
2 nhận xét:
This is very interesting, You are a very skilled blogger.
I have joined your rss feed and look forward to seeking more
of your great post. Also, I have shared your website in my social networks!
Đăng nhận xét