Mộc Nhân dịch
Nguyên tác: What to read
Anne Carson - by Anders Olsson (*)
Bạn tò mò về Anne Carson
– người đoạt giải Nobel Văn học năm 2026 – nhưng chưa biết nên bắt đầu với tác
phẩm nào của bà? Dưới đây là những gợi ý từ Anders Olsson, Chủ tịch Ủy ban
Nobel thuộc Viện Hàn lâm Thụy Điển.
NHỮNG SHORT TALK CỦA ANNE CARSON (Tiểu luận)
Mộc Nhân dịch (1)
Nguyên tác “Short Talks
by Anne Carson” – an essay by Iris Dunkle
Điều gì ở thơ ca của Anne Carson lại khơi mở tâm hồn ta? Điều gì thôi thúc ta, với tư cách là độc giả, phải lên tiếng hồi đáp? Lần đầu tiên tôi đọc tác phẩm của Anne Carson lúc 22 tuổi và đang cuống cuồng trốn chạy khỏi những kích thích dồn dập của thành phố New York để dành cuối tuần trên chuyến xe buýt Greyhound màu bạc hướng về Pennsylvania.
NIỀM MÊ ĐẮM NHỎ BÉ VÀ BUỒN BÃ CỦA TÌNH YÊU
Mộc Nhân dịch
Nguyên tác: O SMALL SAD ECSTASY OF LOVE - by Anne Carson
Anh muốn được ở bên em trọn đêm dài – không ngủ
Thật may mắn làm sao, anh đang ở nơi này.
Anh đến theo những vì sao!
Bởi em đã thực hiện một chuyến hành trình
khắp tâm trí và trái tim anh.
Ra mắt lần đầu vào năm 1992, SHORT TALKS là tập thơ đầu tiên và duy nhất của Anne Carson được xuất bản tại Canada. Tác phẩm đã đánh dấu sự xuất hiện của một giọng văn mới đầy sâu sắc, mang âm hưởng bi ai nhưng cũng đầy sắc sảo, châm biếm. SHORT TALKS hoàn toàn xứng đáng đứng ngang hàng với những tác phẩm bán chạy và từng đoạt giải thưởng khác của Carson.
Mộc Nhân dịch (*)
Vào lúc 13.00 giờ CEST tức 18.00 giờ Đông Dương, Giải Nobel Văn học năm 2026 đã được Viện Hàn Lâm Thuỵ Điển trao cho nhà văn người Canada, Anne Carson "vì những tác phẩm táo bạo và đầy sáng tạo, nơi bà đối thoại đầy ngẫu hứng với truyền thống cổ điển để kiến tạo nên những hình thức mới cho văn học đương đại." (for her bold and inventive oeuvre that, in playful dialogue with the classical tradition, has created new forms for contemporary literature.)
Quản Mạc Nghiệp - được biết đến nhiều hơn với bút danh Mạc Ngôn - là một tiểu thuyết gia và nhà văn viết truyện ngắn người Trung Quốc. Donald Morrison từ tạp chí tin tức TIME của Mỹ đã gọi ông là "một trong những nhà văn Trung Quốc nổi tiếng nhất, thường xuyên bị cấm đoán và bị sao chép lậu nhiều nhất", còn Jim Leach thì ví ông như Franz Kafka hay Joseph Heller của Trung Quốc. Năm 2012, ông được trao giải Nobel Văn học. Dưới đây là các trích dẫn trong một số tác phẩm của ông.
Mộc Nhân - biên dịch từ nhiều nguồn
(Một số câu trích trong các tác phẩm của Mạc Ngôn)
1. “Cuối cùng, nàng ngẫm nghĩ rằng kiếp người cũng ngắn ngủi tựa như cỏ mùa thu, vậy thì có gì phải sợ hãi khi dám đánh cược cả mạng sống của mình?” (Finally, she mused that human existence is as brief as the life of autumn grass, so what was there to fear from taking chances with your life?) - Red Sorghum.
Mộc Nhân
1.
Cánh đồng đã thu
hoạch xong, lộ ra những lớp lá cũ dưới chân rạ và rơm mới rải rác che chở lối mòn dẫn đến hang chuột - như mê cung.
Ánh nắng ban ngày phả hơi nóng còn lại của mùa hè lên bụi nấm rơm già khiến chúng héo rũ, co quắp lại; nhưng về đêm lại mở ra và lớn thêm một chút. Trông chúng như những món đồ bằng vải vụn màu xám bị ai đó bỏ lại khi làm cỏ lúa, giờ đã mốc cũ.
Mộc Nhân
Màn đêm buông xuống thị trấn. Cơn mưa lớn cả ngày làm con đường thành một dải sáng dài lung linh. Những quán hàng sớm đóng cửa, vài ánh đèn cửa hiệu đang chờ người cuối cùng.
Mộc Nhân
Việc dự báo giải Nobel Văn học luôn là một "trò chơi ẩn số" đầy thú vị bởi tiêu chí đánh giá phức tạp của Viện Hàn lâm Thụy Điển xoay quanh các trục chính: Sự cân bằng giữa giá trị thẩm mỹ cá nhân, sự cách tân ngôn ngữ, tính phổ quát hiện sinh, cũng như sự luân phiên về khu vực địa lý, thể loại và ngôn ngữ sáng tác.
Mộc Nhân dịch
Cuộc phỏng vấn này do
YuSie Rundkvist Chou thực hiện bằng tiếng Trung vào ngày 6/ 12/ 2012 và được
công ty Svensk Medietext AB chuyển thành văn bản tiếng Anh. (*)
Năm 2012, Mo Yan - Mạc Ngôn (1956) - Tiểu thuyết gia Trung Quốc, được trao giải Nobel Văn học “người đã kết hợp truyện dân gian, lịch sử và hiện thực đương đại bằng chủ nghĩa hiện thực ảo giác” (who with hallucinatory realism merges folk tales, history and the contemporary). Mạc Ngôn đã trình bày bài diễn từ nhận giải Nobel VH của mình vào ngày 7 tháng 12 năm 2012 tại Viện Hàn lâm Thụy Điển, Stockholm. Bài diễn từ này Những người kể chuyện (Storytellers).
Hai câu chuyện dưới đây là hai ngụ ngôn hiện sinh và đạo đức sâu sắc được trích từ diễn văn nhận giải Nobel Văn học của nhà văn Mạc Ngôn (Mo Yan). Khi đặt hai câu chuyện cạnh nhau dưới tư cách của một "người kể chuyện", ông đã gửi gắm những thông điệp triết học đa tầng về bản chất con người, nghệ thuật và thi ca.
Khi đọc file mềm bản sách Ai đã giữ tôi ở lại giữa trần đời? của Trần Đình Việt, tôi liên tưởng đến câu thơ của Louise Glück – nhà thơ Mỹ, Nobel Văn học 2020, trong bài A Slip of Paper: “To get born, your body makes a pact with death…” (Để được sinh ra, hình hài của bạn đã lập một thỏa ước với cái chết…).
