Hai câu chuyện dưới đây là hai ngụ ngôn hiện sinh và đạo đức sâu sắc được trích từ diễn văn nhận giải Nobel Văn học của nhà văn Mạc Ngôn (Mo Yan). Khi đặt hai câu chuyện cạnh nhau dưới tư cách của một "người kể chuyện", ông đã gửi gắm những thông điệp triết học đa tầng về bản chất con người, nghệ thuật và thi ca.
Khi đọc file mềm bản sách Ai đã giữ tôi ở lại giữa trần đời? của Trần Đình Việt, tôi liên tưởng đến câu thơ của Louise Glück – nhà thơ Mỹ, Nobel Văn học 2020, trong bài A Slip of Paper: “To get born, your body makes a pact with death…” (Để được sinh ra, hình hài của bạn đã lập một thỏa ước với cái chết…).
Hôm nay ngày 18 tháng 8 âm lịch, trong Cao Đài Đại Đạo, là ngày vía Đức Lý Thái Bạch (thi hào Lý Bạch đời Đường) còn gọ là Lý Giáo Tông, Lý Đại Tiên, Lý Trích Tiên… Ngài là một vị Đại Tiên tối cao, giữ ngôi vị Nhất Trấn Oai Nghiêm và kiêm nhiệm chức Giáo Tông Vô Vi của Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ.
Câu trích là các mảnh ghép nhỏ của những ý tưởng lớn lao, giúp thúc đẩy chúng ta vận động nhiều hơn, truyền cảm hứng để ta cống hiến cho cộng đồng, và thậm chí còn khiến ta bật cười sảng khoái. Trong một thế giới mà từ "lão hóa" (ageing) thường đi kèm với tiền tố "chống" (anti), thì những câu trích dẫn mang lại góc nhìn tích cực về quá trình già đi - một điều hoàn toàn tự nhiên - lại trở nên vô cùng quý giá.
Mộc Nhân
1.
Mưa rơi làm ướt ánh chiều.
Bên chiếc bếp than, bà tôi đọc những dòng chữ trên tờ lịch, giấu đi nỗi nhớ nào
đó trong tiếng mưa đang gõ nhịp trên mái lá.
Tôi nghĩ bà tin vào những dự báo hay lời khuyên trên tờ lịch ấy: Giờ hoàng đạo: Tý – Sửu – Thìn – Tỵ… Thu phân lúc 07g06 phút. Hôm nay kiêng đi xa, khai trương. Nên làm: sửa mộ, thăm viếng…
Một số câu thơ của Tomas
Tranströmer có thể đứng độc lập thành một diễn ngôn triết lý, tâm lý, cảm xúc với
nội hàm sâu sắc. Tôi tuyển chọn/ dịch những câu như thế, trong các tác phẩm của
ông, lấy từ nhiều nguồn để bạn đọc có thể cảm thấu bề sâu trong thơ Tomas
Tranströmer…
1. “Mỗi con người là một cánh cửa hé mở/ dẫn vào căn phòng dành cho tất cả mọi người.” (Every person is a half-opened door/ leading to a room for everyone.)
Thơ Haiku, với đặc trưng là sự súc tích ấn tượng, thể hiện tinh thần thẩm mỹ tối giản được nhiều nhà thơ hiện đại ưa chuộng. Mỗi bài thơ Haiku của Tomas Tranströmer được xếp thành bốn đoạn/ bài, mỗi đoạn đều nắm bắt trọn vẹn tinh thần cô đọng của thể loại này và có thể xem như một bài thơ độc lập.
Mộc Nhân
1.
Khi nhịp điệu đô thị đã bào mòn những ký ức xứ núi, tôi lại tìm về với đại ngàn, nơi mỗi vách đá, dốc đèo, thảm rừng đều thì thầm những lời xa xưa mà không bao giờ cũ. Nó không đơn thuần là một chuyến đi mà là cuộc hành trình với cội nguồn cảm xúc.
Mộc Nhân tuyển dịch từ nhiều nguồn (*)
1. “Tương lai của chúng ta phụ thuộc vào những câu chuyện. Khi thế giới không ngừng tiến bước, văn học mang lại cho chúng ta điểm tựa vững chắc - gắn kết ta với bản chất con người, trí tưởng tượng và sự khai sáng.” (Our future depends on stories. As the world advances, literature has the ability to ground us—in our humanness, our imaginations, and our enlightenment.)
Mộc Nhân
Đôi khi là vậy/ 때로는 그런 것 – tập thơ song ngữ Việt – Hàn, của Mai Hữu Phước là một tác phẩm có duyên trong xuất bản và phát hành bởi nó ra đơi đúng “điểm rơi” trong tuần lễ giao lưu văn hoá Việt – Hàn tổ chức tại Đà Nẵng. Bạn đọc ghi nhận đây là tuyển thơ song ngữ có giá trị về nội dung tư tưởng, nghệ thuật biểu đạt và ý nghĩa giao lưu văn hóa.
Bài thơ dưới đây có tựa Himalaya Silence (Himalaya Tĩnh lặng) của tác giả Barbara Gramza người Ba Lan, như một lời tưởng niệm gửi tới tất cả những sinh linh đã thiệt mạng, cũng như các gia đình và cộng đồng đang gánh chịu nỗi đau mất mát trong thảm họa lũ băng tại Nepal, cuối tháng 8/2026 - nơi bi kịch để lại vết sẹo mà thời gian chẳng thể xóa nhòa.
Mộc Nhân - Cho bài viết số 4.000
1.
Buổi sáng, thị trấn thu mình bên góc phố, đêm qua cơn mưa rải hơi ẩm xuống mặt đường. Mùa chuyển từ mây sang phía núi - nhẹ như giai điệu không lời trong bản hoà âm giản dị - với cung đô trưởng.
Mộc Nhân biên dịch từ nhiều nguồn
Cũng như bao nhà thơ vĩ đại đi trước, Tranströmer luôn nhắc nhở chúng ta rằng thế giới không phải lúc nào cũng như vẻ bề ngoài của nó; rằng nếu biết sống tỉnh thức và quan sát thật kỹ, ta có thể thoáng thấy một điều gì đó thật bao la và kỳ lạ. (Like so many great poets before him, Tranströmer is forever reminding us that the world is not what it appears to be; that with mindfulness and close attention, you might get a glimpse of something vast and strange.) - John Freeman.
Adagio là tên của một chương trong tác phẩm Ngũ tấu đàn dây cung Đô trưởng của Franz Schubert. Đây là tác phẩm khí nhạc thính phòng cuối cùng, được coi là một trong những kiệt tác vĩ đại nhất của thể loại nhạc thính phòng do Schubert sáng tác. Tác phẩm từ lâu đã được xem là hiện thân của sự chấp nhận và thanh thản khi đối diện với thời khắc cuối đời.
