Mộc Nhân
Tập thơ "A Village Life" của Louise Glück lấy bối cảnh một cộng đồng nông nghiệp đang chết dần chết mòn. Những bài thơ trong tập rất giống với các truyện ngắn, chúng không độc lập mà liên kết, xoay quanh trục không gian, con người trong cộng đồng ấy và gắn với những câu chuyện của cuộc sống làng quê như: sự thức tỉnh tình dục, công việc đồng áng, những ông già ngồi buôn chuyện trong quán cà phê, những thiếu niên dậy thì, cảnh vật, ký ức, cái chết…
ĐỜI SỐNG LÀNG QUÊ
Mộc Nhân dịch
“A Village Life”, poem from a same name selection, by Louise
Glück.
(2).jpg)
Cái chết và sự bất trắc rình rập tôi
cũng như rình rập mọi người, bóng tối đang toan tính
vì nó có thể kiên nhẫn khi tiêu diệt một con người
yếu tố hồi hộp cần được bảo lưu –
CON ĐƯỜNG CỦA BÓNG
Mộc Nhân dịch
- "Via Delle Ombre", a poem from “A Village Life”, by Louise Glück
Hầu như hằng ngày, mặt trời đánh thức tôi.
Thậm chí ngày âm u, ánh bình minh xuyên qua khe hở
Trời sáng – tôi mở mắt ra.
BÌNH MINH
Mộc Nhân dịch
a poem from “A Village Life”, selection by Louise Glück
Thời điểm này trong năm, những ô cửa sổ thơm mùi núi đồi:
xạ hương, hương thảo mọc ở đó
chen chúc trong các khoảng hẹp giữa đá
và những mảng đất bên dưới
là cây việt quất, cây lý chua, và những bụi lá thấp
quyến rũ các loài ong –
Tòa nhà bằng gạch, nên vào mùa hè, bức tường ấm áp.
Hết mùa hè, nó vẫn còn ấm,
nhất là ở phía nam – bạn cảm nhận mặt trời nằm trong gạch,
như thể nó muốn để lại dấu ấn trên tường,
chứ không chỉ lướt qua trên đường đến núi đồi.
LỜI THÚ TỘI
Mộc Nhân dịch
“CONFESSION” - from “A Village Life”,
Đôi khi cậu nhóc ăn trộm vì không có vườn cây
mà lại thích trái cây. Cũng không hẳn là trộm –
Cậu ta giả vờ là con thú kiếm ăn trên mặt đất,
như loài thú vẫn vậy.
Bài thơ này khám phá mối quan hệ giữa cuộc sống thường hằng với cái vô thường. Đó là những điều không thể tránh khỏi nhưng nó thúc đẩy cuộc sống. Nó không hoàn toàn tốt cũng không hoàn toàn xấu. Bài thơ gợi ý rằng nhưng gì mà chúng ta có được từ một vụ mùa vừa là món quà vừa là một thử thách - trong đó có cả điều tốt lẫn điều xấu. Tuy nhiên, chúng ta vẫn phải tồn tại từ nó.
MN: Trong tập thơ "A Village Life", Louise Glück, chúng ta có thể nhận ra những dòng thơ về mùa hè gắn liền với niềm vui và nỗi buồn của con người được phản ánh trong sự hòa hợp với thiên nhiên. Những tác phẩm khắc khổ nhất của bà diễn đạt một cách tự nhiên của những suy nghĩ, cảm xúc và khái niệm, để hiện thực hóa hàng ngàn tâm trạng, trạng thái và cảm xúc tồn tại trong não người. Thật khó để biến các cảm giác của một người thành từ ngữ, cũng như khó để hình dung ra cuộc sống tâm hồn của mỗi cá nhân...
Trong bài thơ "Figs" (Quả sung) – trích tập thơ "A Village Life" – nói về lúc chuyển thu ở làng quê. Louise Glück không tập trung vào những ngày lạnh sắp tới, con người dường như không quan tâm đến thế giới bên ngoài, mà tập trung vào khoảnh khắc hiện tại. Trong suốt bài thơ của mình, tác giả mô tả những hình ảnh, câu chuyện và cảm xúc tiến triển theo cách tinh tế. Câu thơ mô tả thế giới tự nhiên ở đỉnh cao của sự chín muồi nhưng lại trở nên tàn nhẫn bởi chúng ta có thể cảm thấy thế giới đang già đi trong sự hòa hợp giữa con người với tự nhiên.
THÁNG BA
Mộc Nhân dịch (1)
“March” – from “A Village Life”, by Louise Glück.
Trên bầu trời, ánh nắng còn vương lại, thứ ánh sáng lạnh lẽo
Không làm dịu mùa đông.
Người hàng xóm mãi mê nhìn qua cửa sổ,
nói chuyện với chú chó. Nó đánh hơi quanh vườn
cố tìm ra một quyết đoán về những bông hoa chết.
MỘT MẨU GIẤY
Mộc Nhân dịch
"A slip of paper"" - from "A Village Life" - by Louise Glück
LTS: "Khi đọc Glück, người ta luôn có cảm giác rằng mỗi từ đều nặng trĩu ý nghĩa: có một tảng băng chìm sâu bên dưới phần đỉnh có thể nhìn thấy. Những câu thơ dài của bà trong "A Village Life" thể hiện sự cố gắng làm nhẹ đi từng từ, để giải tỏa bớt gánh nặng của chúng. Trong bài thơ này, người nói có thể suy ngẫm sâu hơn về tình trạng của mình, ngay cả những điều rất đỗi bình thường trong cuộc sống như đau ốm, đi khám bác sĩ... Việc bà sử dụng ngôi thứ hai ở đây và trong các bài thơ khác cho phép người nói trong bài thơ đã được tác giả ngữ cảnh hóa các tình huống của họ thành phổ quát.
KẺ SĂN LÙNG
Mộc Nhân dịch
"Hunter" - from "A Village Life", by Louise Glück
Về đêm - phố thuộc về mèo
và những con vật mà mèo săn lùng
chúng nhanh nhẹn như tổ tiên thời hoang dã
và cũng khát mồi như bao đời trước.
Tôi thích nhất những câu thơ cuối trong bài này, nó mang tính ẩn dụ và triết lý: “since it is obvious they are not defeated/ merely dormant or resting, though no one knows/ whether they represent life or death” - dịch nghĩa: “hiển nhiên là chúng (những chiếc là bị đốt) không bị hủy hoại/ chỉ ngủ yên hoặc nghỉ ngơi/ không ai biết chúng biểu trưng cho sự sống hay cái chết”.
Đây là bài thơ thứ 2 trong tập “A Village Life” của Louise Glück có cùng tựa “Burning Leaves”. Thông qua hành động đốt lá là công việc quen thuộc của người nông dân sau mỗi vụ mùa, tác giả đề cập đến chủ đề sự sống và cái chết – chúng luôn nối tiếp nhau, có sự thúc đẩy của con người. Điều này có vẻ tự nhiên như một quy luật. Tuy nhiên đọc những câu thơ cuối, tác giả muốn nói với chúng ta một điều khác -
Tôi tình cờ đọc được mấy dòng cuối của bài thơ tuyệt đẹp này, “Midsummer”, trong tập “A Village Life” của Louise Glück: “nhưng mãi mãi bạn sẽ đau đáu những gì đã bỏ lại/ thậm chí không thể nói rõ điều gì đã từng hiện tồn/ nhưng rồi cuối cùng bạn sẽ quay về tìm lại chúng”.
Carl Phillips, nhà văn người Mỹ, lưu ý rằng thơ không phải là bản chép lại mà là sự chuyển đổi của trải nghiệm. Điều này khiến thơ trở nên khó viết và do đó khó đọc vì hầu hết chúng ta thấy dễ mô tả những gì mình đang làm hơn là những gì mình đang cảm thấy; cảm giác xuất phát từ sự giao thoa hỗn loạn giữa quá nhiều kinh nghiệm, quá nhiều ký ức và quá ít độ mở.
“Abundance” của Louise Glück là một ký ức đẹp về cuộc sống làng quê trong một vụ mùa bội thu, mang đến cảm giác sung túc (Abundance). Cảm xúc này bay bổng một cách tinh tế nhưng mạnh mẽ bởi tác giả huy động nhiều giác quan để thể hiện nó cùng với lời khẳng định niềm hạnh phúc đồng quê “Không ai chết, không ai đói”. Dù tác giả có đề cập đến sự “thối rữa” (rot) tại thời điểm này nhưng nó là sản phẩm phụ của tất cả sự sung túc, không gợi ra cảm giác suy tàn nào.
CON DƠI
Mộc Nhân dịch (1)
"Bats", from "A Village Life" by Louise Glück (2)
Bài này tác giả đề tặng Ellen Pinsky (3)
Nói về cái chết, người ta có thể nhận thấy
những ai có thẩm quyền phát ngôn đều giữ im lặng:
MỎI MỆT
Mộc Nhân dịch (1)
"Fatigue", from "A Village Life" by Louise Glück (2)
Ông ấy ngủ suốt mùa đông.
Rồi thức dậy, cạo râu –
mất nhiều thời gian để tuốt lại vẻ đàn ông
khuôn mặt ông trong gương râu ria.
Bài thơ “Burning Leaves” (Đốt lá), trong tập “A Village Life” của Louise Glück thể hiện chủ đề sự sống và cái chết – là chủ đề quen thuộc trong thơ bà. Thông qua việc người nông dân đốt lá khô sau mỗi vụ mùa, tác giả nói đến cái chết cũng là một phần tất yếu của sự sống. Thậm chí đôi khi chúng ta cần phải thúc đẩy nó bởi cái chết cũng có ý nghĩa và vẻ đẹp riêng.
