4.023. O SMALL SAD ECSTASY OF LOVE - Anne Carson

NIỀM MÊ ĐẮM NHỎ BÉ VÀ BUỒN BÃ CỦA TÌNH YÊU

Mộc Nhân dịch (1)

Nguyên tác: O SMALL SAD ECSTASY OF LOVE - by Anne Carson

 

Anh muốn được ở bên em trọn đêm dài – không ngủ

Thật may mắn làm sao, anh đang ở nơi này.

Anh đến theo những vì sao!

Bởi em đã thực hiện một chuyến hành trình

khắp tâm trí và trái tim anh.

 

Anh đã ở đây, quỳ bên vệ đường

với bộ dụng cụ nhỏ xinh

để sửa sang một điều gì đó.

 

Hãy trao cho anh một thế giới, 

bởi em đã lấy đi thế giới mà anh từng có. (2)

------------

(1). Text available here

(2). Bài thơ này là một kiệt tác thơ tối giản (miniaturist poem), ngắn gọn nhưng chứa đựng sức nén cảm xúc và triết lý hiện sinh vô cùng mãnh liệt thể hiện phong cách đặc trưng của thơ Anne Carson, bóc tách trải nghiệm yêu bằng một thứ ngôn từ mộc mạc mà buốt nhói. Tình yêu trong góc nhìn của Carson không phải là thứ tráng lệ, ngợp ngời hay bất tử. Nó nhỏ bé, có vị đắng cay và nỗi buồn ngầm ẩn nhưng lại chứa đựng một trạng thái "ecstasy" - mê đắm, gây nghiện, thăng hoa, gắn kết trong tĩnh lặng (Closed eyes - nhắm mắt) gợi lên sự tin cậy tuyệt đối. Yêu không cần phải nhìn bằng thị giác trần thế, mà là sự hiện diện sâu thẳm của tâm hồn bên nhau suốt đêm dài. Nhân vật trữ tình đã thực hiện một chuyến đi xuyên qua cõi nội tâm - một không gian rộng lớn, hoang vu và có thể đầy tổn thương hay vỡ vụn - hiện lên giản dị như một người thợ đường xa (mechanic), lặng lẽ quỳ xuống bên vệ đường tâm trí để "fixing something" (sửa chữa một điều gì đó). Người yêu không hứa hẹn làm lại cả thế giới, họ chỉ kiên nhẫn, âm thầm hàn gắn những hư hại, những vết nứt trong tâm hồn người mình yêu. Câu thơ cuối cùng đột ngột đẩy bài thơ lên đỉnh điểm của sự chấn động: Khi yêu, con người ta trao đi bản thể cũ của mình. Thế giới mà "tôi từng là" (the world I was) - với tất cả sự tự do, đã bị người kia lấy đi mất. Lời cầu xin "Give me a world" vừa là một lời hờn dỗi, vừa là một tuyên ngôn mãnh liệt: Vì người yêu đã phá vỡ thế giới cũ của cái tôi trữ tình, nên họ phải đền đáp lại bằng một thế giới mới - thế giới được xây dựng từ sự gắn kết của cả hai; đó là hành trình bước vào nỗi cô đơn của nhau, lặng lẽ sửa chữa những vỡ vụn, và chấp nhận để bản thể cũ của mình hoàn toàn thay đổi.