Đây là một trong những bài thơ chính luận - trữ tình chấn động và mạnh mẽ nhất của thi hào Pablo Neruda, trích từ tập thơ Tây Ban Nha trong trái tim (España en el corazón), viết trong bối cảnh cuộc Nội chiến Tây Ban Nha bùng nổ (1936).
Đây là một trong những bài thơ chính luận - trữ tình chấn động và mạnh mẽ nhất của thi hào Pablo Neruda, trích từ tập thơ Tây Ban Nha trong trái tim (España en el corazón), viết trong bối cảnh cuộc Nội chiến Tây Ban Nha bùng nổ (1936).
Mộc Nhân dịch (1)
Giải Nobel Văn học năm 1971 được trao cho Pablo Neruda "vì một nền thơ ca với sức mạnh nguyên tố đã thổi hồn vào vận mệnh và ước mơ của cả một lục địa" (for a poetry that with the action of an elemental force brings alive a continent's destiny and dreams).
Mộc Nhân dịch (1)
Nguyên tác: “Pablo Neruda's Poems of Love”
By Ellen Vrana
"Nghiêng người vào buổi hoàng hôn/ tôi thả những chiếc lưới buồn phía em/ mắt biển rực rỡ bùng lên/ tôi cô đơn vẫy chào đêm tạ từ" (Leaning into the afternoons I cast my sad nets toward your oceanic eyes. There in the highest blaze my solitude lengthens and flames, its arms turning like a drowning man's.) - Leaning into the afternoons, Neruda.
Mộc Nhân dịch
From A Dog has died by
Pablo Neruda
Chú chó của tôi đã chết.
Tôi chôn nó trong vườn
bên cạnh một chiếc máy cũ đã rỉ sét.
Mộc Nhân - Tiểu luận về "100 Love Sonnets" by Pablo Neruda
5. Tình yêu qua lăng kính của Thiên
nhiên:
"100 bài thơ tình" của Pablo Neruda khéo léo đan xen trải nghiệm tình yêu với các yếu tố của thế giới tự nhiên, biến thiên nhiên thành một lăng kính thiết yếu mà ông khám phá mối liên hệ lãng mạn. Trong suốt bộ sưu tập, Neruda sử dụng một loạt lớn hình ảnh thiên nhiên để rút ra phép ẩn dụ về tình yêu, tôn vinh vẻ đẹp, cường độ và chiều sâu của tình yêu thông qua những phép so sánh sống động này.
Mộc Nhân - Tiểu luận về "100 Love Sonnets" by Pablo Neruda
Pablo Neruda, tên khai sinh là Ricardo Eliécer Neftalí
Reyes Basoalto, sinh năm 1904 tại Parral, Chile, nổi lên như một trong những nhà
thơ có ảnh hưởng và được yêu thích nhất của thế kỷ 20. Nổi tiếng với những câu
thơ nồng nàn và gợi cảm. Tác phẩm của Neruda đi qua các chủ đề về tình yêu,
thiên nhiên và xung đột chính trị, phản ánh sự gắn kết sâu sắc của ông với thế
giới xung quanh.
Thân thể phụ nữ, hai ngọn đồi trắng, cặp đùi nõn
* Đây là một bài thơ tự do, mang tính tự sự, thể hiện sự chiêm nghiệm tác giả về khoảnh khắc Thơ ca (poetry) tìm đến với tâm hồn con người. Đây là một sự khám phá về nguồn gốc của cảm hứng, quá trình sáng tạo, và sự biến đổi nội tâm khi nhà thơ bắt đầu kết nối với một thế giới lớn hơn, siêu việt hơn.
***
Đêm nay tôi viết những câu buồn nhất
Để thấm nỗi niềm khi vắng bóng hình em
Mộc Nhân dịch (1)
Nguyên tác Anh ngữ: "Sonnet LXIX: 100 Love Sonnets" by Pablo
Neruda
Bản Pháp ngữ: "LXIX: Cien sonetos de amor"
Việt ngữ: "Bài số 69: 100 bài sonnets tình yêu" (2)
Có lẽ hư vô là cõi không có em
Không có em đi qua trưa hè gay gắt
Không có em bước ngang đoá hoa xanh trầm mặc
Qua con đường lát đá phủ sương bay.
Những câu sau đây trích từ các bài thơ tình, trong các tuyển tập của nhà thơ Pablo Neruda: “100 Love Sonnets” (100 bải sonnets tình yêu), “Canto general” (Bài ca chung), “Twenty Love Poems and a Song of Despair” (20 bài thơ tình và một bài ca tuyệt vọng)... (Tiếp theo phần 1)
21. “Ôi, người yêu dấu,
và chẳng có gì ngoài bóng tối/ nơi em đồng hành cùng anh trong giấc mơ/ và cho
anh biết giờ của ánh sáng.” (Oh, beloved,
and there is nothing but shadows/ where you accompany me in your dreams/ and
tell me the hour of light.)
Những câu sau đây trích từ các bài thơ tình, trong các tuyển tập của nhà thơ Pablo Neruda: “100 Love Sonnets” (100 bải sonnets tình yêu), “Canto general” (Bài ca chung), “Twenty Love Poems and a Song of Despair” (20 bài thơ tình và một bài ca tuyệt vọng)...
1. “Anh yêu em như một số điều đen tối cần được yêu, trong bí mật, giữa bóng tối và tâm hồn.” (I love you as certain dark things are to be loved / in secret, between the shadow and the soul.)
Mộc Nhân dịch (1)
Nguyên tác: “The Weight of Your Absence”, Pablo Neruda (2)
Anh khát em như mặt đất khát mưa
Như biển khát ánh trăng hấp lực
Vắng em, máu rỉ vết thương bứt rứt
Mỗi giọt vọng vào sâu thẳm trái tim anh.
Pablo Neruda (1904 - 1973) là nhà thơ Chile đoạt giải Nobel Văn học năm 1971. Ông học tiếng Pháp và giáo dục học, rồi dạy tiếng Pháp, làm nhà ngoại giao, đi rất nhiều nơi trên thế giới. Ông trở thành một chính khách trong chính quyền Chile; từng làm lãnh sự Chile ở Burma (Myanmar), Argentina, Tây Ban Nha. Ông được bầu vào Thượng nghị viện Chile năm 1945, nhưng sau đó bị buộc tội phản quốc, phải trốn sang México, vì đã công khai phê phán chính phủ đương nhiệm.
Mộc Nhân dịch
From "A Dog has died" by Pablo Neruda (*)
Chú chó của tôi đã chết.
Tôi chôn nó trong vườn
bên cạnh một chiếc máy cũ đã rỉ sét.