4.046. GIỚI THIỆU NOBEL VĂN HỌC 2013 – Alice Munro

 Mộc Nhân dịch (*)

Bài diễn văn giới thiệu Giải Nobel Văn học năm 2013 cho bà Alice Munro, của Giáo sư Peter Englund, Thư ký thường trực Viện Hàn lâm Thụy Điển, Thư ký Ủy ban Nobel về Văn học, đọc tại Phòng hòa nhạc Stockholm vào ngày 10/ 12/ 2013.

4.044. ALICE MUNRO - Diễn từ Nobel VH 2013

    Năm 2013, Alice Ann Munro (1931 – 2024) - Nhà văn nữ Canada, được trao giải Nobel Văn học vì bà là “bậc thầy của truyện ngắn đương đại” (master of the contemporary short story). Tuy nhiên, vì lý do sức khoẻ, bà không thể tới dự lễ trao giải Nobel Văn học được tổ chức vào ngày 10.12. Lúc này bà đã 82 tuổi, đang trải qua phẫu thuật và điều trị ung thư, bà mất năm 2024 thọ 93 tuổi.

4.013. MẠC NGÔN – Diễn từ Nobel VH 2012

 

Năm 2012, Mo Yan - Mạc Ngôn (1956) - Tiểu thuyết gia Trung Quốc, được trao giải Nobel Văn học “người đã kết hợp truyện dân gian, lịch sử và hiện thực đương đại bằng chủ nghĩa hiện thực ảo giác” (who with hallucinatory realism merges folk tales, history and the contemporary). Mạc Ngôn đã trình bày bài diễn từ nhận giải Nobel VH của mình vào ngày 7 tháng 12 năm 2012 tại Viện Hàn lâm Thụy Điển, Stockholm. Bài diễn từ này Những người kể chuyện (Storytellers).

3.983. TOMAS TRANSTRÖMER - diễn từ Nobel Văn học 2011

   

   Năm 2011, Tomas Tranströmer (1931 - 2015) - Nhà thơ, nhà văn, dịch giả Thụy Điển, được trao giải Nobel Văn học “vì thông qua những hình ảnh cô đọng, trong suốt của mình, ông đã cho chúng ta một cái nhìn mới mẻ về thực tại” (because, through his condensed, translucent images, he gives us fresh access to reality).

3.980. MARIO VARGAS LLOSA - Diễn từ Nobel VH 2010

 

 

Năm 2010, Mario Vargas Llosa (1936 – 2025) - Tiểu thuyết gia Peru, được trao giải Nobel Văn học “vì bản đồ cấu trúc quyền lực và những hình ảnh sắc bén về sự kháng cự, nổi dậy và thất bại của cá nhân” (for his cartography of structures of power and his trenchant images of the individual's resistance, revolt, and defeat).

Mario Vargas Llosa đã trình bày bài diễn từ nhận giải Nobel của mình vào ngày 7 tháng 12 năm 2010 tại Viện Hàn lâm Thụy Điển, Stockholm bằng tiếng Tây Ban Nha. 

3.960. DIỄN TỪ HERTA MÜLLER – Nobel VH 2009

   Năm 2009, Herta Müller (1953 -) - Nhà văn, nhà thơ nữ người Đức, sống tại Romania, được trao giải Nobel Văn học “với sự cô đọng của thơ ca và sự thẳng thắn của văn xuôi, đã khắc họa bức tranh về những người bị tước đoạt” (who, with the concentration of poetry and the frankness of prose, depicts the landscape of the dispossessed).

Herta Müller đã trình bày bài từ nhận giải Nobel Văn học vào ngày 7 tháng 12 năm 2009, tại Viện Hàn lâm Thụy Điển, Stockholm. 

3.957. DIỄN TỪ GUSTAVE LE CLÉZIO – Nobel VH 2008

         Mộc Nhân dịch (*)

Năm 2008, Gustave Le Clézio (1940-) – Tiểu thuyết gia Pháp, được trao giải Nobel Văn học vì ông là “Tác giả của những khởi đầu mới, cuộc phiêu lưu thơ mộng và sự say đắm nhục dục, nhà thám hiểm của một nhân loại vượt ra ngoài và bên dưới nền văn minh đang thống trị” (author of new departures, poetic adventure and sensual ecstasy, explorer of a humanity beyond and below the reigning civilization). 

***

3.938. DIỄN TỪ DORIS LESSING - Nobel VH 2007

 

Năm 2007, Doris Lessing (1919 - 2013) - nhà văn nữ người Anh, được trao giải Nobel Văn học vì bà là “nhà sử thi về trải nghiệm của phụ nữ, người với sự hoài nghi, nhiệt huyết và sức mạnh tầm nhìn đã đưa một nền văn minh bị chia rẽ ra xem xét kỹ lưỡng” (that epicist of the female experience, who with scepticism, fire and visionary power has subjected a divided civilisation to scrutiny).

3.932. ORHAN PAMUK - Diễn từ Nobel VH 2006

 

Năm 2006, Orhan Pamuk (1952 -), tiểu thuyết gia người Thổ Nhĩ Kỳ, được trao giải Nobel Văn học vì “người trong hành trình tìm kiếm tâm hồn u sầu của thành phố quê hương mình đã khám phá ra những biểu tượng mới cho sự xung đột và đan xen của các nền văn hóa” (who in the quest for the melancholic soul of his native city has discovered new symbols for the clash and interlacing of cultures).

3.925. HAROLD PINTER - Diễn từ Nobel VH 2005

    Năm 2005, Harold Pinter (1930 - 2008) - Nhà viết kịch và đạo diễn sân khấu người Anh, được trao giải Nobel Văn học vì “trong các vở kịch của mình đã vạch trần vực thẳm dưới những lời nói chuyện phiếm hàng ngày và buộc phải bước vào những căn phòng khép kín của sự áp bức” (who in his plays uncovers the precipice under everyday prattle and forces entry into oppression's closed rooms).

3.913. ELFRIEDE JELINEK - Diễn từ Nobel 2004

 

Năm 2004, Elfriede Jelinek (1946 -) – Nữ tiểu thuyết gia, nhà viết kịch người Áo, được trao giải Nobel Văn học “vì dòng chảy âm nhạc của các giọng nói và phản giọng nói trong tiểu thuyết và kịch, với sự nhiệt huyết ngôn ngữ phi thường, đã phơi bày sự phi lý của những định kiến ​​xã hội và sức mạnh áp bức của chúng” (for her musical flow of voices and counter-voices in novels and plays that with extraordinary linguistic zeal reveal the absurdity of society's clichés and their subjugating power).

***

3.905. J. M. Coetzee - Diễn từ Nobel VH 2003

    J. M. Coetzee đã trình bày Bài diễn thuyết nhận giải Nobel tại Viện Hàn lâm Thụy Điển, Stockholm, ngày 7 tháng 12 năm 2003. Bài diễn từ này có tựa Ông ấy và người hầu (He and his man).

Lời dẫn MN: Thay vì đọc một bài phát biểu thông thường, Coetzee đã chọn cách kể một câu chuyện hư cấu đầy ẩn ý (metafiction), mượn lại hai cái tên kinh điển là nhân vật Robinson Crusoe và tác giả Daniel Defoe để suy tư về bản chất của việc đọc, việc viết và mối quan hệ kỳ lạ giữa tác giả và nhân vật. 

3.895. IMRE KERTÉSZ - Diễn từ Nobel VH 2002

    Imre Kertész đã trình bày Bài diễn từ nhận giải Nobel (bằng tiếng Hungary) tại Börssalen thuộc Viện Hàn lâm Thụy Điển ở Stockholm, ngày 7 tháng 12 năm 2002. Bài diễn từ này có tựa: “HEUREKA!” (1)

Tác phẩm "Der Betrachter" (Người quan sát)
Của Imre Kertesz

    

3.888. V. S. NAIPAUL - Diễn từ Nobel Văn học 2001.

   Ngài V.S.Naipaul - tên đầy đủ Vidiadhar Surajprasad Naipaul (1932 – 2018) - nhà văn Trinidad và Tobago thuộc Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland. Ông được trao giải Nobel Văn học 2001 “vì đã kết hợp lối kể chuyện sâu sắc và sự xem xét kỹ lưỡng không thể bị mua chuộc trong các tác phẩm buộc chúng ta phải nhìn thấy sự hiện diện của những lịch sử bị kìm nén”. (1)

Ông đã trình bày bài diễn từ nhận giải Nobel tại Börssalen, Viện Hàn lâm Thụy Điển ở Stockholm, ngày 7 tháng 12 năm 2001.

3.886. CAO HÀNH KIỆN – Diễn từ Nobel VH 2000

     Cao Hành Kiện - Gao Xingjian, sinh năm 1940 (1) Tiểu thuyết gia, nhà viết kịch, nhà phê bình, đạo diễn phim... người Trung Quốc, sống lưu vong tại Pháp, được trao giải Nobel Văn học năm 2.000 “vì một tác phẩm có giá trị phổ quát, những hiểu biết cay đắng và sự khéo léo về ngôn ngữ, đã mở ra những con đường mới cho tiểu thuyết và kịch Trung Quốc” (for an novel of universal validity, bitter insights and linguistic ingenuity, which has opened new paths for the Chinese novel and drama).

3.884. GÜNTER GRASS - Diễn từ Nobel VH 1999

Günter Grass (1927 - 2015) - Nhà văn người Đức, được trao giải Nobel Văn học năm 1999 vì: “với những câu chuyện ngụ ngôn đen tối đầy dí dỏm khắc họa khuôn mặt bị lãng quên của lịch sử” (whose frolicsome black fables portray the forgotten face of history).

Günter Grass đã đọc bài diễn từ này tại Börssalen, Thụy Điển, Stockholm, ngày 7 tháng 12 năm 1999. Bài diễn từ có tựa “Còn tiếp…” (To be Continued…)

Mộc Nhân dịch (1)

3.882. JOSÉ SARAMAGO - Diễn từ Nobel VH 1998

    Mộc Nhân dịch (*)

Năm 1998, José Saramago (1922 - 2010) – Nhà văn, nhà thơ Bồ Đào Nha, được trao giải Nobel Văn học vì: “với những câu chuyện ngụ ngôn được duy trì bởi trí tưởng tượng, lòng trắc ẩn và sự châm biếm, liên tục cho phép chúng ta một lần nữa nắm bắt được một thực tại khó nắm bắt” (who with parables sustained by imagination, compassion and irony continually enables us once again to apprehend an elusory reality).

José Saramago

***

3.880. DARIO FO - Diễn từ Nobel VH 1997

    Mộc Nhân dịch (1)

Dario Fo (1926 - 2016) - Nhà viết kịch, đạo diễn, họa sĩ Ý, được trao giải Nobel Văn học năm 1997 vì “Noi gương những người hề thời Trung cổ trong việc trừng phạt chính quyền và giữ gìn phẩm giá của những người bị áp bức” (Who emulates the jesters of the Middle Ages in scourging authority and upholding the dignity of the downtrodden).

***

3.867. PHÁT BIỂU TRAO GIẢI CHO SULLY PRUDHOMME – Nobel VH 1901

    Đây là bài phát biểu của C.D. af Wirsén, Thư ký Thường trực của Viện Hàn lâm Thụy Điển, ngày 10 tháng 12 năm 1901, trong buổi lễ trao giải Nobel VH 1901 cho Sully Prudhomme. Trong sự kiện này, nhà thơ Sully Prudhomme vì điều kiện sức khoẻ nên không có mặt và không có bài diễn từ nhận giải. (1)

Sully Prudhomme - Nhà thơ Pháp
Nobel VH 1901

3.853. ALBERT CAMUS – Diễn từ Nobel Văn học 1957

    Albert Camus  (1913 - 1960) - Nhà văn, triết gia, nhà báo Pháp, được trao giải Nobel Văn học “vì những tác phẩm văn học quan trọng của ông, với sự nghiêm túc sáng suốt đã soi sáng những vấn đề của lương tâm con người trong thời đại chúng ta” (for his important literary production, which with clear-sighted earnestness illuminates the problems of the human conscience in our times).