Mộc Nhân
Hoàng hôn Mỹ Sơn hiếm khi nhìn thấy ráng, thánh địa cô độc, không cần sự tô vẽ nào, nhưng luôn mời gọi chiêm nghiệm và khám phá. Nơi này những phiền nhiễu của nền văn minh tan biến, chỉ còn sự trong trẻo, trầm mặc, huyền bí, nhiều bí mật chưa được giải mã.
Mộc Nhân
Một ngày rất đẹp. Bầu trời, biển cả và gió mây là linh hồn của những con tàu đang lênh đênh phía khơi xa.
Đám mây kia lơ lửng như một chiếc lông vũ hồng của một chú hồng hạc khổng lồ bay vào khoảng không mênh mông của tự nhiên.
Mộc Nhân
Tôi thích lưu giữ những câu trích dẫn mà tôi thấy thú vị hoặc truyền cảm hứng. Điều đó đặc biệt đúng với những câu trích dẫn về trà mà tôi muốn chia sẻ trong bài này. Chúng đến từ nhiều nguồn khác nhau, và không được liệt kê theo bất kỳ thứ tự cụ thể nào. Hãy thưởng thức chúng một cách chậm rãi như thưởng thức một tách trà.
Mộc Nhân
1.
Khi bạn thuộc nhóm U70, cuộc sống của bạn trở nên tự do hơn. Dù bộ nhớ đã gần đầy nhưng bạn vẫn muốn thêm vào nhiều file dữ liệu đồng thời với việc xoá bỏ những dữ liệu rác, xấu – đó là điều mà người ta vẫn quen gọi là buông bỏ.
Mộc Nhân
Đôi khi xốc lại vai còng
ngẫm đời tự thấy mình đà quá xuân
lật tung lưu cữu lục tuần
lấm lem ký ức trầm luân những ngày
Mộc Nhân
1.
Tôi không thể để mùa hè trôi qua mà không nhắc đến loài côn trùng yêu thích của mình, những ca sĩ duyên dáng của mùa hè – ve sầu.
Mộc Nhân
Đứng trên cầu Thuận An – cây cầu vượt cửa biển dài nhất miền Trung – quan sát toàn cảnh Phá Tam Giang: bầu trời, mây nước, làng xóm, những khu rừng ngập mặn, những con tàu đang lênh đênh trong Phá và ghe thuyền len lỏi trong Rú Chá…
"Chiếc bình vỡ" là một trong những bài thơ nổi tiếng nhất của Sully Prudhomme , Nobel VH 1901 (1), nhưng đa số các bản dịch thiếu đi vẻ đẹp của bản gốc tiếng Pháp, đặc biệt là vì bản gốc có vần điệu đặc trưng của thơ Pháp. Chắc chắn việc nắm bắt được phần này của bài thơ cũng quan trọng như việc nắm bắt được ý nghĩa của tác phẩm.
Đây là bài phát biểu của C.D. af Wirsén, Thư ký Thường trực của Viện Hàn lâm Thụy Điển, ngày 10 tháng 12 năm 1901, trong buổi lễ trao giải Nobel VH 1901 cho Sully Prudhomme. Trong sự kiện này, nhà thơ Sully Prudhomme vì điều kiện sức khoẻ nên không có mặt và không có bài diễn từ nhận giải. (1)
 |
| Sully Prudhomme - Nhà thơ Pháp Nobel VH 1901 |
P.6: Giới thiệu tóm tắt các tác giả Nobel Văn học từ 2007 - 2025.
.jpg)
Doris Lessing, nhà văn Anh
Nobel VH 2007
104. Năm 2007, Doris Lessing (1919 - 2013) - Nhà văn nữ người Anh, được trao giải Nobel Văn học “nhà sử thi về trải nghiệm của phụ nữ, người với sự hoài nghi, nhiệt huyết và sức mạnh tầm nhìn đã đưa một nền văn minh bị chia rẽ ra xem xét kỹ lưỡng” (that epicist of the female experience, who with scepticism, fire and visionary power has subjected a divided civilisation to scrutiny).
P.5: Giới thiệu tóm tắt các tác giả Nobel Văn học từ 1986 - 2006.
 |
| Wole Soyinka, tác giả người Nigeria Nobel VH 1986 |
83. Năm 1986, Wole Soyinka (1934 - ) Nhà văn, nhà thơ, nhà viết kịch Nigeria, được trao giải Nobel Văn học vì “người đã khắc họa bi kịch của sự tồn tại trong một góc nhìn văn hóa rộng lớn và với âm hưởng thi ca” (who in a wide cultural perspective and with poetic overtones fashions the drama of existence).
P.4: Giới thiệu tóm tắt các tác giả Nobel Văn học từ 1965 - 1985.
 |
| Mikhail Sholokhov - Nhà văn Liên Xô Nobel VH 1965 |
60. Năm 1965, Mikhail Sholokhov (1905-1984) - Nhà văn Liên Xô, được trao giải Nobel Văn học “vì sức mạnh nghệ thuật và sự toàn vẹn mà ông đã thể hiện trong sử thi về sông Don, một giai đoạn lịch sử trong cuộc đời của người dân Nga” (for the artistic power and integrity with which, in his epic of the Don, he has given expression to a historic phase in the life of the Russian people).
P.3: Giới thiệu tóm tắt các tác giả Nobel Văn học từ 1944 - 1964.
 |
| Ivo Andrić - Nam Tư Nobel VH 1961 |
39. Năm 1944, Johannes V. Jensen (1873 - 1950) -Tiểu thuyết gia, nhà thơ Đan Mạch, được trao giải Nobel Văn học: “vì sức mạnh và sự phong phú hiếm có của trí tưởng tượng thơ ca, kết hợp với sự tò mò trí tuệ sâu rộng và phong cách sáng tạo táo bạo, mới mẻ” (for the rare strength and fertility of his poetic imagination with which is combined an intellectual curiosity of wide scope and a bold, freshly creative style).
P.2:
Giới thiệu tóm tắt các tác giả đoạt giải Nobel Văn học từ 1922 đến 1943.
 |
| George Bernard Shaw Nobel VH 1925 |
22. Năm 1922, Jacinto Benavente (1866 – 1954) - Nhà thơ, nhà viết kịch
Tây Ban Nha, được trao giải Nobel Văn học: “vì cách thức tuyệt vời mà ông đã tiếp
nối truyền thống lừng lẫy của kịch Tây Ban Nha” (for the happy manner in which he has continued the illustrious traditions
of the Spanish drama).
23. Năm 1923, William Butler Yeats (1865 - 1939) - Nhà thơ, nhà soạn kịch
Ireland, được trao giải Nobel Văn học: “vì thơ ca luôn tràn đầy cảm hứng của
ông, thể hiện tinh thần của cả một dân tộc bằng hình thức nghệ thuật cao độ” (for his always inspired poetry, which in a
highly artistic form gives expression to the spirit of a whole nation).
24. Năm 1924, Władysław Reymont (1867 – 1925) - Nhà văn Ba Lan, được
trao giải Nobel Văn học: “vì sử thi quốc gia vĩ đại của ông, Những người nông
dân” (for his great national epic, The
Peasants).
25. Năm 1925, George Bernard Shaw (1856 – 1950) - Nhà viết kịch, nhà phê
bình Ireland, được trao giải Nobel Văn học: “vì tác phẩm của ông, vừa mang tính
lý tưởng vừa mang tính nhân văn, sự châm biếm đầy sức kích thích thường được thấm
đẫm vẻ đẹp thơ mộng độc đáo” (for his
work which is marked by both idealism and humanity, its stimulating satire
often being infused with a singular poetic beauty).
26. Năm 1926, Grazia Deledda (1871 – 1936) - Nữ nhà văn Ý, được trao giải Nobel Văn học:
“vì những tác phẩm đầy cảm hứng lý tưởng, khắc họa cuộc sống trên hòn đảo quê
hương bà một cách rõ nét và sâu sắc, giàu lòng cảm thông, đồng thời đề cập đến
các vấn đề của con người nói chung” (for
her idealistically inspired writings which with plastic clarity picture the
life on her native island and with depth and sympathy deal with human problems
in general).
27. Năm 1927, Henri Bergson (1859 – 1941) - Triết gia, nhà văn Pháp,
được trao giải Nobel Văn học: “để ghi nhận những ý tưởng phong phú và đầy sức sống
cùng kỹ năng trình bày xuất sắc của ông” (in
recognition of his rich and vitalizing ideas and the brilliant skill with which
they have been presented).
28. Năm 1928, Sigrid Undset (1882 – 1949) - Nhà văn nữ Na Uy, được
trao giải Nobel Văn học: “chủ yếu vì những miêu tả mạnh mẽ về cuộc sống ở miền
Bắc trong thời Trung cổ” (principally for
her powerful descriptions of Northern life during the Middle Ages).
29. Năm 1929, Thomas Mann (1875 – 1955) - Tiểu thuyết gia, nhà phê
bình xã hội Đức, được trao giải Nobel Văn học: “chủ yếu vì cuốn tiểu thuyết vĩ
đại của ông, Buddenbrooks, tác phẩm
ngày càng được công nhận là một trong những tác phẩm kinh điển của văn học
đương đại” (principally for his great
novel, Buddenbrooks, which has won steadily increased recognition as one of the
classic works of contemporary literature).
30. Năm 1930, Sinclair Lewis (1885 – 1951) - Nhà văn, nhà viết kịch Mỹ,
được trao giải Nobel Văn học: “vì nghệ thuật miêu tả mạnh mẽ và sống động cùng
khả nă ng sáng tạo, với sự dí dỏm và hài hước, những kiểu nhân vật mới” (for his vigorous and graphic art of
description and his ability to create, with wit and humour, new types of
characters).
31. Năm 1931, Erik Axel Karlfeldt (1864 – 1931) - Nhà thơ Thụy Điển, được trao giải Nobel Văn học vì:
“Thơ của Erik Axel Karlfeldt” (The poetry
of Erik Axel Karlfeldt).
32. Năm
1932, John Galsworthy (1867 –
1933) - Nhà văn, nhà viết kịch Anh, được trao giải Nobel Văn học: “vì nghệ
thuật kể chuyện xuất sắc của ông, đạt đến đỉnh cao trong tác phẩm The Forsyte
Saga” (for his distinguished art of
narration which takes its highest form in The Forsyte Saga).
33. Năm 1933, Ivan Bunin (1870 - 1953) - Nhà văn, nhà thơ Nga, được
trao giải Nobel Văn học: “vì tính nghệ thuật nghiêm túc mà ông đã tiếp nối truyền
thống văn xuôi cổ điển của Nga” (for the
strict artistry with which he has carried on the classical Russian traditions
in prose writing).
34. Năm 1934, Luigi Pirandello (1867 – 1936) - Nhà văn, nhà viết kịch Ý,
được trao giải Nobel Văn học: “vì sự hồi sinh táo bạo và khéo léo của ông đối với
nghệ thuật kịch và sân khấu” (for his
bold and ingenious revival of dramatic and scenic art).
Năm
1935 không có giải Nobel nào được trao
35. Năm
1936, Eugene O'Neill (1888 –
1953) - Nhà viết kịch Mỹ, được trao giải Nobel Văn học: “vì sức mạnh, sự
chân thành và cảm xúc sâu sắc trong các tác phẩm kịch của ông, thể hiện một
khái niệm độc đáo về bi kịch” (for the
power, honesty and deep-felt emotions of his dramatic works, which embody an
original concept of tragedy).
36. Năm
1937, Roger Martin du Gard (1881
–1958) - Nhà văn, nhà viết kịch Pháp, được trao giải Nobel Văn học: “vì sức
mạnh nghệ thuật và sự chân thực mà ông đã thể hiện trong việc miêu tả xung đột
của con người cũng như một số khía cạnh cơ bản của cuộc sống đương đại trong
chuỗi tiểu thuyết Les Thibault của mình” (for
the artistic power and truth with which he has depicted human conflict as well
as some fundamental aspects of contemporary life in his novel-cycle Les
Thibault).
37. Năm
1938, Pearl Buck (1892 – 1973)
- Nữ nhà văn, nhà hoạt động nhân đạo Mỹ, được trao giải Nobel Văn học: “vì
những miêu tả phong phú và thực sự hoành tráng về cuộc sống nông dân ở Trung Quốc
và vì những kiệt tác tiểu sử của bà” (for
her rich and truly epic descriptions of peasant life in China and for her
biographical masterpieces).
38. Năm
1939, Frans Eemil Sillanpää (1888
– 1964) - Nhà văn Phần Lan, được
trao giải Nobel Văn học: “vì sự hiểu biết sâu sắc về tầng lớp nông dân của đất
nước ông và nghệ thuật tinh tế mà ông đã sử dụng để miêu tả lối sống của họ và
mối quan hệ của họ với thiên nhiên” (for
his deep understanding of his country's peasantry and the exquisite art with
which he has portrayed their way of life and their relationship with Nature).
Từ 1940 đến 1943: không có giải Nobel nào được trao.
Từ năm 1901 đến năm 2025, Giải Nobel Văn học đã trao 118 lần cho 122 tác giả, trong loạt 5 Entry tiếp nối sau đây, tôi sẽ lần lượt giới thiệu tóm tắt 122 tác giả trên. Nguồn tư liệu lấy từ trang Nobelprize.org
P.1:
Giới thiệu tóm tắt các tác giả đoạt giải Nobel Văn học từ 1901 đến 1921.
***
Mộc Nhân
Buổi sáng bừng dậy
em hiện ra với những sắc màu tươi tắn, rực rỡ
ngập tràn gian phòng
bên ngoài cỏ cây phủ đầy sương.
Mộc Nhân - trích ca từ Bob Dylan
1. “Đằng sau mỗi điều đẹp đẽ đều ẩn chứa một nỗi đau nào đó.” (Behind every beautiful thing, there's some kind of pain.)
1.
Sijo (âm Việt: Thời điệu) là một trong những hình thức thi ca Triều Tiên thời Trung Đại. Sijo còn tên gọi khác là Đoản ca hoặc Thời tiết ca, hình thành vào cuối thế kỷ 14 (cuối nhà Cao Ly), bắt nguồn từ ca dao Cao Ly.
Mộc Nhân
1.
Thể hiện niềm vui bằng cách vỗ tay hình
thành từ tuổi thơ như một động tác, một thói quen tương tác, theo suốt con người
cho đến lúc xuôi tay.
Trong thưởng thức nghệ thuật, vỗ tay là một hành động bản năng, vô thức thể hiện sự đồng cảm giữa diễn viên và khán giả.
Mộc Nhân - Unclassifiable
1.
Nhiều người trong chúng ta cảm thấy cô đơn và bị tấn công bởi sự vô nghĩa của những gì chúng ta đang làm. Nhưng chúng ta vẫn đang làm vào những lúc như vậy và không bao giờ tự hỏi về mục đích của hoạt động đó.
Mộc Nhân dịch (1)
Nguyên tác “Days” by Philip Larkin (2)
Ngày để làm gì?
Là thời gian sống
Gọi ta tỉnh mộng
Khi ngày trôi qua.
1. “Đừng đi trước mặt
tôi… Tôi có thể không theo sau/ Đừng đi sau lưng tôi… Tôi có thể không dẫn đường/
Hãy đi bên cạnh tôi… chỉ cần là bạn của tôi thôi” (Don’t walk in front of me… I may not follow/ Don’t walk behind me… I
may not lead/ Walk beside me… just be my friend).
Albert Camus (1913 - 1960) - Nhà văn, triết gia, nhà báo Pháp, được trao giải Nobel Văn học “vì những tác phẩm văn học quan trọng của ông, với sự nghiêm túc sáng suốt đã soi sáng những vấn đề của lương tâm con người trong thời đại chúng ta” (for his important literary production, which with clear-sighted earnestness illuminates the problems of the human conscience in our times).
Sau mỗi cuộc chiến, ai đó phải dọn dẹp
mọi thứ sẽ không tự sắp xếp.
Wisława Szymborska (1923 - 2012) – Nhà thơ nữ Ba Lan, được trao giải Nobel Văn học năm 1996 “vì thơ ca với độ chính xác đầy châm biếm cho phép bối cảnh lịch sử và sinh học được hé lộ trong những mảnh ghép của thực tại con người” (for poetry that with ironic precision allows the historical and biological context to come to light in fragments of human reality).
Bài diễn từ này có tựa “The
poet and the world” (Nhà thơ và thế giới), tác giả đọc ngày 7 tháng 12 năm 1996 tại
Stockholm, Thuỵ Điển.
***
Mộc Nhân - Tuỳ bút
Gợi ý từ Hội thảo: “Không gian Văn học Miền Trung: Bản
sắc vùng, liên vùng và các tầng ký ức” do Liên Hiệp các Hội VHNT tổ chức, ngày
20 – 04 – 2026.
***
Mộc Nhân - Unclassifible
1.
Tình yêu là hành động, thái độ, ứng xử - song hành với cảm xúc, đam mê và lãng mạn. Nhiều người hay nói về tình yêu, nhưng họ vẫn chưa biết nó là động từ nên đôi khi thái độ yêu diễn ra chưa đẹp lắm.
Mộc Nhân
1.
Đàn ông không phải là người biết lắng nghe. Họ chỉ nghe những gì họ mong đợi được nghe, hoặc muốn nghe, hoặc chắc chắn rằng họ sẽ nghe.
Phụ nữ tìm kiếm những người đàn ông đã trải qua những khó khăn, sở hữu họ theo cách mà có thể biến những gì họ mong muốn thành hiện thực.
Mộc Nhân
1.
Chúng ta không mạnh mẽ, chỉ hung hăng; chúng ta không
tự do, chỉ được phép; chúng ta không thương xót nhau, chỉ lịch sự; chúng ta
không tốt, chỉ là vừa đủ cho ứng xử.
Chúng ta dấn thân vào chỗ không phải của mình để được gọi là dũng cảm; nhưng nhiều người trốn tránh nhiệm vụ của mình như những tên trộm đêm trốn ánh sáng.
Mộc Nhân dịch (1)
Nguyên tác: “Do Not Stand at My Grave and
Weep” - by Mary Elizabeth Frye
Xin đừng khóc trước mộ tôi
Tôi không ở đó. Mộng trôi đã ngày
Tôi thành gió cuốn mây bay
Thành muôn ánh sáng tuyết dày phù vân
Một số câu trích về tình bạn
1. “Một người bạn là người hiểu rõ bạn và vẫn yêu thương bạn.” (A friend is someone who knows all about you and still loves you.) – Elbert Hubbard.
Mộc Nhân - Unclassifiable
10.
Em nghĩ rằng không ai yêu em nên em vô giá trị. Em
nghĩ rằng vì anh không còn muốn em, anh rời xa em, vì em và anh không còn thuộc
về nhau.
Đừng nghĩ tình yêu là thứ sở thuộc; đó là một từ xấu. Tình yêu không nên như vậy.
Mộc Nhân - Unclassifiable.
7.
Lần đầu tiên nhìn thấy em, trái tim anh đã rung động. Lần thứ hai nhìn thấy em, trái tim anh đã rung động. Lần thứ ba, lần thứ tư, lần thứ năm và kể từ đó, trái tim anh vẫn rung động.
Mộc Nhân - Unclassifiable
4.
Tôi có thể nhìn thấy vẻ đẹp của em và tôi trân trọng vẻ
đẹp đó, cả những gì có ở những người tôi
gặp lẫn những gì không có.
Thật ra mọi vẻ đẹp vốn không hoàn hảo. Việc yêu những khuyết điểm của ai đó cũng cần thiết như việc yêu những điểm mạnh của họ.
Mộc Nhân - Uclassifiable.
1.
Những tín hiệu cho phép đàn ông và phụ nữ tìm thấy tình yêu lại bị xáo trộn bởi sự bất an về tình dục. Em sẽ cảnh giác với hình ảnh phản chiếu của mình trong mắt tôi. Em sẽ thiếu tự tin về cơ thể mình, chuyển động hình thể của em sẽ mất tự nhiên. Dù sự ve vuốt tự nhiên đến và diễn ra tự nhiên.
Mộc Nhân
Đàn côn trùng điên cuồng va vào bóng đèn
cắt ánh sáng thành vệt chi chít với những chấm đen
rồi rơi trên khóm hoa trắng, dưới nền gạch.
Mộc Nhân dịch (1)
Giải Nobel Văn học năm 1971 được trao cho Pablo Neruda "vì một nền thơ ca với sức mạnh nguyên tố đã thổi hồn vào vận mệnh và ước mơ của cả một lục địa" (for a poetry that with the action of an elemental force brings alive a continent's destiny and dreams).
Kenzaburo Oe (1935) là một nhà văn Nhật Bản nổi tiếng, các tác phẩm văn học của ông đã mang lại cho ông sự công nhận quốc tế và nhiều giải thưởng, trong đó có Giải Nobel Văn học năm 1994. Phong cách viết của Oe được đặc trưng bởi sự phân tích sâu sắc về thân phận con người, các chủ đề về bản sắc cá nhân, dân tộc, và sự phê phán các cấu trúc xã hội - chính trị.
Mộc Nhân dịch
Bản Anh ngữ có
tựa “Japan, The Ambiguous, and Myself” (Nhật Bản, Sự mơ hồ và Chính tôi) -
Kenzaburo Oe đọc tại lễ nhận giải Nobel Văn học tại Viện Hàn lâm Thụy Điển vào
ngày 7/ 12/ 1994.
“Nơi mạch nguồn tinh khôi” của tôi
ngọn đồi đầu tiên trên thế giới
nơi những dòng suối chảy vào
những thảm cỏ óng ánh
và những viên đá cuội sẫm màu
dưới mặt đường.
