3.915. TÔI MANG ĐẾN MỘT BÔNG HỒNG

 Mộc Nhân dịch (1)

Nguyên tác: I Showed Up with a Rose - by Patrick White (2)

 

Tôi mang đến một bông hồng và em nói

màu này không hợp.

Tôi đến với cái đầu đặt trên đĩa bạc

và em hỏi khi đang nhảy với người khác

tôi chôn trái tim mình nơi đâu

3.914. ELFRIEDE JELINEK – Quotes

 * Những câu trích của nữ nhà văn Áo, Elfriede Jelinek - Nobel Văn học 2023 (trong một số tác thẩm của bà: The Piano Teacher (Giáo Viên Piano), Wonderful, Wonderful Times (Những Thời Khắc Tuyệt Vời), Les amantes (Những Người Yêu), Greed (Lòng Tham)...

3.913. ELFRIEDE JELINEK - Diễn từ Nobel 2004

 

Năm 2004, Elfriede Jelinek (1946 -) – Nữ tiểu thuyết gia, nhà viết kịch người Áo, được trao giải Nobel Văn học “vì dòng chảy âm nhạc của các giọng nói và phản giọng nói trong tiểu thuyết và kịch, với sự nhiệt huyết ngôn ngữ phi thường, đã phơi bày sự phi lý của những định kiến ​​xã hội và sức mạnh áp bức của chúng” (for her musical flow of voices and counter-voices in novels and plays that with extraordinary linguistic zeal reveal the absurdity of society's clichés and their subjugating power).

***

3.912. NEWSPAPER – Quotes

          Một số câu trích về đề tài Báo chí 

1. Một nhà thơ nên ‘thuộc về thời đại của mình’. Tôi nói rằng những sản phẩm của Thời đại Kỹ thuật số thuộc về báo chí, chứ không phải văn học. (A poet should be 'of his time.' I say objects of the Digital Age belong in newspapers, not literature.) - Roman Payne.

3.911. TẤT CẢ HOA HỒNG MÀU ĐỎ

Mộc Nhân dịch (1)
Nguyên tác: All the Roses Red – by Jim Yerman (2)

 

Tôi tự hỏi liệu định kiến ​​có chi phối tự nhiên…

bao lâu nữa thì tất cả hoa hồng sẽ đỏ?

3.910. MỘT ĐÓA HỒNG HOÀN HẢO

 Mộc Nhân dịch (1)

Nguyên tác: One Perfect Rose - by Dorothy Parker (2)

 

Bông hoa duy nhất anh tặng tôi –

kể từ khi chúng ta gặp nhau.

3.909. THẾ GIỚI NGÔN TỪ VÀ ĐỜI SỐNG

         Mộc Nhân

1.

Tôi bước đi giữa cuộc đời này với một tâm thế từ chối làm một phần tử ẩn danh trong những danh xưng tập thể vô nghĩa. Tôi không phải là "chúng ta" của bất kỳ ai. Trên hành trình hiện sinh độc đạo ấy, tôi nhận ra một sự thật: thế giới của ngôn từ tạo nên thế giới của vật chất. Chúng ta dùng ngôn từ để định danh, để kiến tạo và cũng để giam cầm chính mình.

3.908. GIỮA ĐÁ VÀ HOA - Octavio Paz

 Mộc Nhân dịch (1)

Nguyên tác: Between the Stone and the Flower – by Octavio Paz (2)

 

Ban mai nhiễm độc câm lặng

chúng ta thức tỉnh như loài rắn

chúng ta thức tỉnh như bãi đá,

chùm rễ cứng, cơn khát héo hon đôi môi…

3.907. ĐẤT ĐAI VÀ BẢN THỂ

             Mộc Nhân 

  1.

Chỉ riêng việc chúng ta được sinh ra trên cõi đời này đã chứa đựng rất nhiều cơ hội. Mọi người đều đến thế giới này do một chuỗi những sự kiện ngẫu nhiên, chỉ vậy thôi. Có kẻ thấy ý tưởng này thật nản lòng vì nó tước đi cái vẻ định mệnh thiêng liêng, nhưng với tôi, sự ngẫu nhiên ấy chính là phép màu khởi đầu cho mọi chuyến lữ hành của bản thể.

3.906. J.M. COETZEE – Quotes

 

Một số câu trích của JM.Coetzee từ các phẩm: Dusklands (Miền tăm tối), In the Heart of the Country (Trong lòng quê xứ), Chờ đợi những kẻ man rợ (Waiting for the Barbarians), Cuộc đời và thời đại của Michael K (With Life and Times of Michael K), Bậc thầy thành Petersburg (The Master of Petersburg), Nỗi ô nhục (Disgrace), Thời thơ ấu (Boyhood).

3.905. J. M. Coetzee - Diễn từ Nobel VH 2003

    J. M. Coetzee đã trình bày Bài diễn thuyết nhận giải Nobel tại Viện Hàn lâm Thụy Điển, Stockholm, ngày 7 tháng 12 năm 2003. Bài diễn từ này có tựa Ông ấy và người hầu (He and his man).

Lời dẫn MN: Thay vì đọc một bài phát biểu thông thường, Coetzee đã chọn cách kể một câu chuyện hư cấu đầy ẩn ý (metafiction), mượn lại hai cái tên kinh điển là nhân vật Robinson Crusoe và tác giả Daniel Defoe để suy tư về bản chất của việc đọc, việc viết và mối quan hệ kỳ lạ giữa tác giả và nhân vật. 

3.904. J. M. COETZEE – Press Release, Nobel 2023

    Năm 2003, John Maxwell Coetzee (sinh năm 1940) - Tiểu thuyết gia, nhà tiểu luận, nhà ngôn ngữ học và dịch giả người Nam Phi và Úc, được trao giải Nobel Văn học “vì đã khắc họa sự tham gia đáng ngạc nhiên của người ngoài cuộc dưới vô số hình thức” (who in innumerable guises portrays the surprising involvement of the outsider).

Dưới đây là bản thông cáo báo chí (Press release) của Viện Hàn lâm Thụy Điển về sự kiện trên. (1)

3.903. NHỮNG GÓC NHÌN

    Mộc Nhân

1.

Có một buổi chiều, tôi ngồi rất lâu trước khung cửa sổ phòng làm việc quen thuộc. Đó là một gian phòng có góc nhìn gần như hoàn hảo ra khoảng không khoáng đạt phía ngoài, nơi vòm cây và mây trời đan cài vào nhau thành một bức tranh tĩnh vật tuyệt mỹ. 

3.902. ĐÔI VAI - Naomi Shihab Nye

 Mộc Nhân dịch (1)

Nguyên tác: Shoulders – by Naomi Shihab Nye (2)

Đây là một bài thơ dung dị nhưng chứa đựng một sức nặng mênh mông về tình yêu thương và trách nhiệm của con người. Hình ảnh một người cha cõng đứa con nhỏ ngủ say trên vai đi trong cơn mưa đã trở thành một biểu tượng tuyệt đẹp về sự chở che, và rộng hơn là trách nhiệm của con người đối với thế giới này. (3)

3.901. NƠI THẾ GIỚI KÝ ỨC

         Mộc Nhân

Khi còn là đứa trẻ

tôi từng nghe tiếng thở của ngọn gió

trái thời gian rụng xuống

lẫn vào dấu chân trên đồng

3.900. TẤU KHÚC NẮNG

           Mộc Nhân

 

1.

Mùa hè luôn bắt đầu bằng một sự thức tỉnh lộng lẫy và choáng ngợp của đất trời. Khi những cơn mưa xuân ẩm ướt lùi xa, vương quốc của ánh sáng chính thức được thiết lập với nắng gắt, nóng nực và mưa dông.

3.899. I BELIEVE – Unknow

  

   Đây là một trong những văn bản lịch sử xúc động và mạnh mẽ nhất về đức tin, sự kiên cường và hy vọng của con người trong thời kỳ đen tối nhất của lịch sử nhân loại. Bài thơ ban đầu được tìm thấy dưới dạng một vết khắc nguệch ngoạc trên tường của một tầng hầm (hoặc hầm trú ẩn) tại Cologne (Köln), Đức. Người viết nó là một người Do Thái (Không rõ tác giả - Unknow) đang lẩn trốn sự truy lùng của phát xít Đức trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Sau chiến tranh, các binh lính Đồng Minh đã phát hiện ra dòng chữ này khi giải phóng khu vực. (1)

3.898. NHỮNG CÂU TRÍCH VỀ VĂN HỌC

    Những trang sách luôn chứa đựng những câu trích dẫn có thể khích lệ tinh thần, thúc đẩy sự thay đổi, hoặc đơn giản là mang đến sự vui vẻ. Chúng đã trường tồn theo thời gian, chứng tỏ sức mạnh truyền cảm hứng và tác động đến độc giả qua nhiều thế hệ; vượt qua mọi ranh giới và mang đến cho mỗi độc giả những suy ngẫm. Vì vậy không phải ngẫu nhiên mà chúng trở nên nổi tiếng, có sức ảnh hưởng và sức lan tỏa lâu dài trong những người yêu văn học.

3.897. TUYÊN NGÔN QUYỀN ĐỘC GIẢ

    LTS: "Reader's Bill of Rights" (Tuyên ngôn về quyền độc giả) là một chương vô cùng nổi tiếng trong cuốn sách sư phạm - văn học (năm 1992) của nhà văn Pháp Daniel Pennac (1) có tựa Comme un roman (Như một cuốn tiểu thuyết), bản dịch tiếng Anh với tựa Reads Like a Novel (Đọc như tiểu thuyết) hoặc Hay hơn cả cuộc đời (Better Than Life). Ý nghĩa của bản tuyên ngôn này là giải phóng người đọc khỏi mọi áp lực, định kiến và nghĩa vụ mang tính giáo điều khi đọc sách vô tình giết chết tình yêu văn học thuần khiết của trẻ em và người trưởng thành.

3.896. IMRE KERTÉSZ - Quotes

 Những câu trích dưới đây lấy từ các tác phẩm của Imre Kertész - Nobel VH 2022: Kinh cầu siêu cho thai nhi (Kaddish for an Unborn Child), Thanh lọc (Liquidation), Truyện trinh thám (Detective Story), Số phận vô định (Fatelessness)...

Mộc Nhân - Tuyển dịch từ nhiều nguồn.

1. Tôi nghĩ một người trở thành nhà văn bằng cách tự biên tập các tác phẩm của mình. (I think a man turns into a writer by editing his own texts.)

3.895. IMRE KERTÉSZ - Diễn từ Nobel VH 2002

    Imre Kertész đã trình bày Bài diễn từ nhận giải Nobel (bằng tiếng Hungary) tại Börssalen thuộc Viện Hàn lâm Thụy Điển ở Stockholm, ngày 7 tháng 12 năm 2002. Bài diễn từ này có tựa: “HEUREKA!” (1)

Tác phẩm "Der Betrachter" (Người quan sát)
Của Imre Kertesz

    

3.894. IMRE KERTÉSZ - Press release, Nobel 2002

    Năm 2002, Imre Kertész (1929 - 2016) - Nhà văn người Hungary gốc Do Thái, sống sót trại tập trung Holocaust, được trao giải Nobel Văn học “vì những tác phẩm đề cao trải nghiệm mong manh của cá nhân trước sự tàn bạo man rợ của lịch sử” (for writing that upholds the fragile experience of the individual against the barbaric arbitrariness of history). 

Dưới đây là Thông cáo báo chí (Press release) của Viện Hàn lâm Thụy Điển về giải Nobel VH 2002 (*)

3.893. NÓI VỚI CON

            Mộc Nhân

Phần thưởng lớn nhất mà tôi từng biết đối với việc làm cha mẹ chính là niềm vui khi được ở bên cạnh những đứa con đã trưởng thành của mình. Chúng là những người bạn với một chiều sâu tình cảm đặc biệt.

3.891. KHẢO ĐẢO – ĐẠO VÀ ĐỜI

        Lê Đức Thịnh

Bài đăng trên Tc Sống Đạo - Số Mùa Hạ/ Bính Ngọ
(Ra tháng đầu tháng 6/ 2026)

 I. Dẫn nhập:

"Khảo đảo" là một từ Hán Việt cổ, ít xuất hiện trong các văn bản phổ thông, nhưng tồn lưu trong các văn kinh Phật Giáo, Cao Đài Giáo. Ngay cả trong sinh hoạt tôn giáo thường nhật, các vị giảng pháp hoặc chia sẻ nội dung phổ tế cũng ít dùng; nhất là trong phương ngữ Trung trung bộ, khi phát âm “khảo” có thể thành khổ, tạo nên một nét nghĩa mới.

3.890. TRONG TÔI NHƯ CÓ MÀN SƯƠNG

 Mộc Nhân dịch (1)

Nguyên tác Anh ngữ: I have in me like a haze by Fernando Pessoa (2)

 

Trong tôi như có màn sương

Vừa hư vô vừa hiện hữu

Một hoài niệm mơ hồ lưu cữu

Chập chờn ngày ngỡ chưa xa.

3.889. V. S. NAIPAUL – Quotes

 

Những câu trích dưới đây của V. S. Nailpaul (Nobel VH 2001) lấy từ các tác phẩm: A House for Mr Biswas (Ngôi Nhà Cho Ông Biswas), In a Free State (Ở một đất nước tự do), A Bend in the River (Nơi dòng sông uốn lượn), Half a Life (Nửa cuộc đời), Magic Seeds (Hạt Giống Kỳ Diệu), An Area of Darkness: His Discovery of India (Một vùng tối: Khám phá Ấn Độ)

***

3.888. V. S. NAIPAUL - Diễn từ Nobel Văn học 2001.

   Ngài V.S.Naipaul - tên đầy đủ Vidiadhar Surajprasad Naipaul (1932 – 2018) - nhà văn Trinidad và Tobago thuộc Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland. Ông được trao giải Nobel Văn học 2001 “vì đã kết hợp lối kể chuyện sâu sắc và sự xem xét kỹ lưỡng không thể bị mua chuộc trong các tác phẩm buộc chúng ta phải nhìn thấy sự hiện diện của những lịch sử bị kìm nén”. (1)

Ông đã trình bày bài diễn từ nhận giải Nobel tại Börssalen, Viện Hàn lâm Thụy Điển ở Stockholm, ngày 7 tháng 12 năm 2001.

3.887. CAO HÀNH KIỆN – Quotes

 Mộc Nhân tuyển dịch từ nhiều nguồn (*)

Một số câu trích của Cao Hành Kiện (Gao Xingjian) – Nobel Văn học 2000, từ các tác phẩm của ông: Linh sơn (Soul Mountain), Thánh kinh của một người đàn ông (One Man's Bible)…

1. “Sự khởi đầu của cuộc sống mang đến khát vọng tìm kiếm sự thật, trong khi khả năng nói dối được hình thành dần dần trong quá trình cố gắng sinh tồn.” (With the beginning of life, comes the thirst for truth, whereas the ability to lie is gradually acquired in the process of trying to stay alive.)

3.886. CAO HÀNH KIỆN – Diễn từ Nobel VH 2000

     Cao Hành Kiện - Gao Xingjian, sinh năm 1940 (1) Tiểu thuyết gia, nhà viết kịch, nhà phê bình, đạo diễn phim... người Trung Quốc, sống lưu vong tại Pháp, được trao giải Nobel Văn học năm 2.000 “vì một tác phẩm có giá trị phổ quát, những hiểu biết cay đắng và sự khéo léo về ngôn ngữ, đã mở ra những con đường mới cho tiểu thuyết và kịch Trung Quốc” (for an novel of universal validity, bitter insights and linguistic ingenuity, which has opened new paths for the Chinese novel and drama).

3.885. GÜNTER GRASS – Quotes

   Mộc Nhân tuyển dịch từ nhiều nguồn (*)

1. “Vì con người đang tàn phá rừng nên những câu chuyện cổ tích đang chạy trốn. Không còn một cái cây nào để bám víu, trẻ em không còn có thể bị lạc...  những câu chuyện cổ tích đang chạy về các thành phố và kết thúc tồi tệ.” (Because men are killing the forests the fairy tales are running away. Haven't a single tree to catch hold of, children can no longer get lost... the fairy tales are trotting off to the cities and end badly.)

3.884. GÜNTER GRASS - Diễn từ Nobel VH 1999

Günter Grass (1927 - 2015) - Nhà văn người Đức, được trao giải Nobel Văn học năm 1999 vì: “với những câu chuyện ngụ ngôn đen tối đầy dí dỏm khắc họa khuôn mặt bị lãng quên của lịch sử” (whose frolicsome black fables portray the forgotten face of history).

Günter Grass đã đọc bài diễn từ này tại Börssalen, Thụy Điển, Stockholm, ngày 7 tháng 12 năm 1999. Bài diễn từ có tựa “Còn tiếp…” (To be Continued…)

Mộc Nhân dịch (1)

3.883. JOSE SARAMAGO – Quotes

 Mộc Nhân tuyển dịch (*)

 

1. “…nếu có cách nào để thế giới được biến đổi tốt đẹp hơn, thì chỉ có thể làm được bằng chủ nghĩa bi quan; những người lạc quan sẽ không bao giờ thay đổi thế giới tốt đẹp hơn.” (. . . if there is a way for the world to be transformed for the better, it can only be done by pessimism; optimists will never change the world for the better.)

3.882. JOSÉ SARAMAGO - Diễn từ Nobel VH 1998

    Mộc Nhân dịch (*)

Năm 1998, José Saramago (1922 - 2010) – Nhà văn, nhà thơ Bồ Đào Nha, được trao giải Nobel Văn học vì: “với những câu chuyện ngụ ngôn được duy trì bởi trí tưởng tượng, lòng trắc ẩn và sự châm biếm, liên tục cho phép chúng ta một lần nữa nắm bắt được một thực tại khó nắm bắt” (who with parables sustained by imagination, compassion and irony continually enables us once again to apprehend an elusory reality).

José Saramago

***

3.881. DARIO FO – Quotes

 Mộc Nhân tuyển dịch từ nhiều nguồn

1. “Hãy biết cách sống trọn vẹn thời gian được ban tặng.” (Know how to live the time that is given you.)

 

2. “Một nền văn học không phản ánh thời đại của chính nó thì không có ý nghĩa gì.” (A literature that does not speak for its own time has no relevance.)

3.880. DARIO FO - Diễn từ Nobel VH 1997

    Mộc Nhân dịch (1)

Dario Fo (1926 - 2016) - Nhà viết kịch, đạo diễn, họa sĩ Ý, được trao giải Nobel Văn học năm 1997 vì “Noi gương những người hề thời Trung cổ trong việc trừng phạt chính quyền và giữ gìn phẩm giá của những người bị áp bức” (Who emulates the jesters of the Middle Ages in scourging authority and upholding the dignity of the downtrodden).

***

3.879. TỰ KHÚC 64 – P.2

 Mộc Nhân – cho sinh nhật thứ 64. (Tiếp theo Phần 1)

Sinh nhật thứ 64 - những phân mảnh dữ liệu của tôi đang ráp lại một cách tự do, ngẫu hứng, đầy hoài niệm, hiện sinh và trắc ẩn. Khi ngày sinh nhật quay trở lại, nó không chỉ mang đến một con số mới cho tuổi tác, mà còn mang đến một khoảng lặng buộc ta phải đối diện với chiếc gương của cõi người.

3.878. TỰ KHÚC 64 – P.1

 Mộc Nhân – cho Sinh nhật lần thứ 64.

1.

Mỗi năm một lần, thời gian tặng cho tôi/ chúng ta một cột mốc gọi là "Sinh nhật". Ngày này, người ta thường chúc nhau tuổi mới, quà cáp và những buổi tiệc. Nhưng nếu bóc tách những lớp màng bọc của nghi lễ, sinh nhật thực chất là một cuộc hành hương ngược dòng về với bản thể, một tiếng chuông nhắc nhở ta về khoảnh khắc đáng đánh dấu trong dòng chảy đời người.

3.877. TRÒ CHUYỆN VỚI GEMINI VỀ TÔI – P2

 Mộc Nhân (MN) thực hiện với Gemini (G) – Tiếp theo Phần 1

Câu 5: Bạn có nhận xét gì về phong cách thơ của Mộc Nhân Lê Đức Thịnh?

* Gemini: Phong cách thơ của Mộc Nhân Lê Đức Thịnh là một hiện tượng lập ngôn khá đặc biệt trong dòng chảy thơ ca đương đại. Đó không phải là tiếng thơ của những phá cách ồn ào về mặt hình thức, mà là sự lắng đọng mang chiều sâu của một "triết nhân đi tìm bản thể".

3.876. TRÒ CHUYỆN VỚI GEMINI VỀ TÔI – P1

 Mộc Nhân (MN) thực hiện với Gemini (G)

   Gần đây, đầu óc tôi bỗng nảy ra câu hỏi: Không biết trí tuệ nhân tạo (AI) có ghi nhận những thông tin hay đánh giá về tôi (Mộc Nhân Lê Đức Thịnh) không? Tất nhiên dữ liệu về tôi trên Internet khá nhiều, với gần 4.000 bài viết của tôi + của bạn bè viết về tôi và hàng trăm bài báo trên nhiều báo & tạp chí, tôi nghĩ chừng đó cũng vừa đủ cho AI ghi nhận và trả lời. 

   Và khi thực hiện điều này, tôi (bạn) luôn chú ý câu quan trọng mà AI thường đặt ở cuối mỗi lần trả lời: "AI/ Gemini/ ChatGPT có thể mắc lỗi, hãy kiểm tra kỹ lại".

3.875. KHOẢNH KHẮC MỸ SƠN

  Mộc Nhân

Hoàng hôn Mỹ Sơn hiếm khi nhìn thấy ráng, thánh địa cô độc, không cần sự tô vẽ nào, nhưng luôn mời gọi chiêm nghiệm và khám phá. Nơi này những phiền nhiễu của nền văn minh tan biến, chỉ còn sự trong trẻo, trầm mặc, huyền bí, nhiều bí mật chưa được giải mã.  

3.874. KHOẢNH KHẮC MÂY

   Mộc Nhân

Một ngày rất đẹp. Bầu trời, biển cả và gió mây là linh hồn của những con tàu đang lênh đênh phía khơi xa.

Đám mây kia lơ lửng như một chiếc lông vũ hồng của một chú hồng hạc khổng lồ bay vào khoảng không mênh mông của tự nhiên.

3873. TRÀ – Quotes

    Mộc Nhân

    Tôi thích lưu giữ những câu trích dẫn mà tôi thấy thú vị hoặc truyền cảm hứng. Điều đó đặc biệt đúng với những câu trích dẫn về trà mà tôi muốn chia sẻ trong bài này. Chúng đến từ nhiều nguồn khác nhau, và không được liệt kê theo bất kỳ thứ tự cụ thể nào. Hãy thưởng thức chúng một cách chậm rãi như thưởng thức một tách trà.

3.872. HUẾ - VÀI KHOẢNH KHẮC

 Mộc Nhân

1.

Khi bạn thuộc nhóm U70, cuộc sống của bạn trở nên tự do hơn. Dù bộ nhớ đã gần đầy nhưng bạn vẫn muốn thêm vào nhiều file dữ liệu đồng thời với việc xoá bỏ những dữ liệu rác, xấu – đó là điều mà người ta vẫn quen gọi là buông bỏ.

3.871. MÙA LỤC TUẦN

           Mộc Nhân  

 

Đôi khi xốc lại vai còng

ngẫm đời tự thấy mình đà quá xuân

lật tung lưu cữu lục tuần

lấm lem ký ức trầm luân những ngày

3.870. TIẾNG VE SẦU

       Mộc Nhân

1.

Tôi không thể để mùa hè trôi qua mà không nhắc đến loài côn trùng yêu thích của mình, những ca sĩ duyên dáng của mùa hè – ve sầu.