3.896. IMRE KERTÉSZ - Quotes

 Những câu trích dưới đây lấy từ các tác phẩm của Imre Kertész - Nobel VH 2022: Kinh cầu siêu cho thai nhi (Kaddish for an Unborn Child), Thanh lọc (Liquidation), Truyện trinh thám (Detective Story), Số phận vô định (Fatelessness)...

Mộc Nhân - Tuyển dịch từ nhiều nguồn.

1. Tôi nghĩ một người trở thành nhà văn bằng cách tự biên tập các tác phẩm của mình. (I think a man turns into a writer by editing his own texts.)

 

2. Tôi bị giam giữ ở Auschwitz một năm. Tôi không mang về bất cứ thứ gì, ngoại trừ một vài câu chuyện cười, và điều đó khiến tôi xấu hổ. Nhưng rồi, tôi cũng không biết phải làm gì với trải nghiệm mới mẻ này. Trải nghiệm này không phải là một sự thức tỉnh văn chương, cũng không phải là dịp để tự soi xét về mặt nghề nghiệp hay nghệ thuật. (I was interned in Auschwitz for one year. I didn't bring back anything, except for a few jokes, and that filled me with shame. Then again, I didn't know what to do with this fresh experience. For this experience was no literary awakening, no occasion for professional or artistic introspection.)

 

3. Một cuốn sách hoặc là tự truyện hoặc là tiểu thuyết. Khi viết về Auschwitz, chúng ta phải biết rằng Auschwitz, ít nhất là theo một nghĩa nào đó, đã làm đình trệ văn học. Người ta chỉ có thể viết một tiểu thuyết đen tối về Auschwitz hoặc - xin thứ lỗi cho cách diễn đạt này - một loạt truyện rẻ tiền, bắt đầu ở Auschwitz và vẫn chưa kết thúc. (A book is either autobiography or a novel.Share this When we write about Auschwitz, we must know that Auschwitz, in a certain sense at least, suspended literature. One can only write a black novel about Auschwitz or - you should excuse the expression - a cheap serial, which begins in Auschwitz and is still not over.)

 

4. Người ta thường nói về tôi - một số người coi đó là lời khen, số khác lại coi đó là lời phàn nàn - rằng tôi viết về một chủ đề duy nhất: Holocaust. Tôi không có gì phản đối điều đó. Tại sao tôi không nên chấp nhận, với một số điều kiện nhất định, vị trí được dành cho tôi trên các kệ sách thư viện? (It is often said of me - some intend it as a compliment, others as a complaint - that I write about a single subject: the Holocaust. I have no quarrel with that. Why shouldn't I accept, with certain qualifications, the place assigned to me on the shelves of libraries?)

 

5. Tôi đến từ hai chế độ độc tài hà khắc, Đức Quốc xã và Stalin. Tôi chưa bao giờ nghĩ đến việc trở thành một nhà văn, nhưng trong một khoảnh khắc sáng suốt, tôi nhận ra điều mình phải làm. (I came from two harsh dictatorships, Nazi and Stalinist. I never thought of becoming a writer as such, yet in a lucid moment, I recognised what I had to do.)

 

6. Một cuốn tự truyện hay giống như một tài liệu: một tấm gương phản chiếu thời đại mà mọi người có thể 'dựa vào'. Ngược lại, trong một cuốn tiểu thuyết, điều quan trọng không phải là sự thật, mà chính là những gì bạn thêm vào sự thật đó. (A good autobiography is like a document: a mirror of the age on which people can 'depend.' In a novel, by contrast, it's not the facts that matter, but precisely what you add to the facts.)

 

7. Nếu thế giới là một thực tại khách quan tồn tại độc lập với chúng ta, thì bản thân con người, ngay cả trong mắt chính họ, cũng không hơn gì những vật thể, và câu chuyện cuộc đời họ chỉ là một chuỗi những sự kiện lịch sử rời rạc, mà họ có thể ngạc nhiên, nhưng bản thân họ không liên quan gì đến chúng. (If the world is an objective reality that exists independently of us, then humans themselves, even in their own eyes, are nothing more than objects, and their life stories merely a series of disconnected historical accidents, which they may wonder at, but which they themselves have nothing to do with.)

 

8. Viết lách đã thay đổi cuộc đời tôi. Nó có một chiều kích hiện sinh, và điều đó cũng đúng với mọi nhà văn. Mỗi nghệ sĩ đều có một khoảnh khắc thức tỉnh, một khoảnh khắc tình cờ nảy ra một ý tưởng thu hút họ, bất kể họ là họa sĩ hay nhà văn. (Writing changed my life. It has an existential dimension, and that's the same for every writer. Every artist has a moment of awakening, of happening upon an idea that grabs hold of you, regardless of whether you are a painter or a writer.)

 

9. Không ai trong gia đình tôi viết văn. Và cũng không có sự giới thiệu thực sự nào. Tôi cho rằng bằng cách nào đó tôi đã tình cờ bén duyên với nó khi tôi khoảng sáu hoặc bảy tuổi. Tôi được hỏi muốn món quà gì, và, không biết tại sao, tôi trả lời rằng tôi muốn một cuốn nhật ký. Đó là một cuốn nhật ký tuyệt đẹp - đẹp đến nỗi tôi không muốn làm vấy bẩn nó. (No one in my family wrote. And there was no real introduction. I suppose I somehow blundered into it when I was about six or seven years old. I was asked what present I would like, and, without knowing why, I responded that I would like a journal. It was a beautiful journal - so beautiful that I didn't want to sully it.)

 

10. Thế giới tiểu thuyết là một thế giới độc lập, sống động trong trí tưởng tượng của tác giả và tuân theo các quy tắc của nghệ thuật, của văn học. Và đó là sự khác biệt lớn được phản ánh trong hình thức của tác phẩm, trong ngôn ngữ và cốt truyện của nó. Một tác giả sáng tạo ra mọi khía cạnh của một tác phẩm hư cấu, mọi chi tiết. (The world of fiction is a sovereign world that comes to life in the author's head and follows the rules of art, of literature. And that is the major difference that is reflected in the form of the work, in its language and its plot. An author invents every aspect of a fiction, every detail.)

 

11. Bạn chỉ ngồi đó và chịu đựng, giống như cách người ta chịu đựng mọi thứ ở đất nước này. Mọi sự lừa dối, mọi lời nói dối, mọi viên đạn găm vào não. Cũng giống như bạn đã chịu đựng những viên đạn găm vào não mà chỉ được thực thi sau khi viên đạn đó găm vào não bạn. (You just sit there and tolerate it, the same way everything in this country is tolerated. Every deception, every lie, every bullet in the brains. Just as you are already tolerating bullets in the brains that will be implemented only after the bullet is put in your brains.)

 

12. Người ta không sinh ra để làm bất cứ điều gì cụ thể, nhưng nếu ta sống đủ lâu, thì cuối cùng ta không thể tránh khỏi việc trở thành một cái gì đó. (One is not born for anything in particular, but if one manages to stay alive long enough, then one cannot avoid eventually becoming something.)

 

13. Những bức tường nhà tù không thể đặt ra giới hạn cho những chuyến bay của trí tưởng tượng. (the confines of prison walls cannot impose boundaries on the flights of one’s fantasy.)

 

14. Người ta không thể bắt đầu một cuộc sống mới, chỉ có thể tiếp tục cuộc sống cũ. (One cannot start a new life, you can only continue the old one.)  

 

15. Dĩ nhiên, sống cũng là một cách tự sát: nhược điểm của nó là quá trình này kéo dài khủng khiếp. (Of course, living is another way of killing oneself: its drawback is that it takes so horribly long.)

 

16. Tôi coi cuộc đời mình như nguyên liệu thô cho những cuốn tiểu thuyết của mình: đó là bản chất của tôi, và nó giải phóng tôi khỏi mọi sự kìm hãm. (I look on my life as raw material for my novels: that's just the way I am, and it frees me from any inhibitions.)

 

17. Tôi phát ốm vì những hành động tàn bạo, mặc dù giờ đây chúng đã trở thành trật tự tự nhiên của thế giới chúng ta. Và tôi vẫn muốn hành động! (I am sick of atrocities, though these are now the natural order of our world. And I would still like to act!)

 

18. Nếu tự do thực sự tồn tại, thì số phận không hề có. (If there is such a thing as freedom, then there is no fate.)

 

19. Cuộc sống hiện đại được tổ chức sao cho bạn được hưởng lợi trên sự thiệt hại của người khác, và ví dụ cực đoan nhất về điều đó chính là trại tập trung. (Modern life is organised so that you benefit at the expense of the other, and the most extreme example of that is a camp.)

 

20. Trong một nền dân chủ, bạn phải tìm ra một thị trường ngách, đảm bảo một cuốn tiểu thuyết phải "thú vị" và "ấn tượng". Đó có thể là sự kiểm duyệt khắc nghiệt nhất. (In a democracy, you have to find a market niche, make sure a novel is 'interesting' and 'spectacular.' That may be the toughest censorship of all.)

 

21. Nếu tự do thực sự tồn tại, thì số phận không hề có. (If there is such a thing as freedom, then there is no fate.)

 

22. Tôi coi cuộc đời mình như nguyên liệu thô cho những cuốn tiểu thuyết: đó là bản chất của tôi, và nó giải phóng tôi khỏi mọi sự kìm hãm. (I look on my life as raw material for my novels: that's just the way I am, and it frees me from any inhibitions.)

 

23. Phi tồn tại. Xã hội của những thứ phi tồn tại. Hôm qua trên đường phố, một người phi tồn tại đã giẫm lên chân tôi bằng chính bàn chân phi tồn tại của anh ta. (Nonexistence. The society of the nonexistent. In the street yesterday a nonexistent person trod on my foot with his nonexistent foot.)

 

24. Khi chúng ta vượt qua một bước, và khi chúng ta nhận ra nó đã ở phía sau, bước tiếp theo đã hiện ra trước mắt. Đến khi chúng ta học được mọi thứ, chúng ta dần dần hiểu ra. Và trong khi bạn dần dần hiểu mọi thứ, bạn không hề nhàn rỗi: bạn đã bắt tay vào công việc mới; bạn sống, bạn hành động, bạn di chuyển, bạn đáp ứng những yêu cầu mới của mỗi bước phát triển mới. Mặt khác, nếu không có kế hoạch, không có sự khai sáng dần dần, nếu tất cả kiến ​​thức ập đến cùng một lúc ngay tại một điểm, thì có thể cả bộ não lẫn trái tim bạn đều không thể chịu đựng được. (As we pass one step, and as we recognize it as being behind us, the next one already rises up before us. By the time we learn everything, we slowly come to understand it. And while you come to understand everything gradually, you don't remain idle at any moment: you are already attending to your new business; you live, you act, you move, you fulfill the new requirements of every new step of development. If, on the other hand, there were no schedule, no gradual enlightenment, if all the knowledge descended on you at once right there in one spot, then it's possible neither your brains nor your heart could bear it.)

 

25. Tôi đọc ở đâu đó rằng, khi Chúa còn tồn tại, người ta duy trì đối thoại với Chúa, và giờ đây khi Ngài không còn tồn tại nữa, tôi đoán người ta phải duy trì đối thoại với người khác, hoặc, tốt hơn hết là với chính mình, nghĩa là, người ta nói chuyện hoặc lẩm bẩm với chính mình. (I read somewhere; while God still existed one sustained a dialogue with God, and now that He no longer exists one has to sustain a dialogue with other people, I guess, or, better still, with oneself, that is to say, one talks or mumbles to oneself.)

 

26. Phương Tây nói chung nên bảo vệ các giá trị của chính mình nhiều hơn. Thỏa hiệp không phải lúc nào cũng đáng giá. (The West in general should stand up more for its own values. It is not always worthwhile to compromise.)

 

27. Kurti đã tin vào chính trị, và chính trị đã lừa dối anh ta, giống như chính trị lừa dối mọi người. (Kurti had believed in politics, and politics had deceived him, the way politics deceives everyone.)

 

28. Các nhà văn đôi khi tự đẩy mình vào vực sâu tuyệt vọng nhất để chế ngự nó và bước tiếp. (Writers sometimes cast themselves into the most profound depths of despair in order to master it and move on.)

 

29. Phương tiện biểu đạt thực sự của một người chính là cuộc sống của người đó. Sống trong nỗi hổ thẹn của cuộc đời và giữ im lặng, đó mới là thành tựu vĩ đại nhất. (A person’s true means of expression is his life. Living the shame of life and maintaining silence, that was the greatest accomplishment of all.)

 

30. Tôi tin vào việc viết lách — không gì khác; chỉ là viết lách. Con người có thể sống như một con sâu, nhưng viết như một vị thần. Đã có thời người ta biết bí mật đó, nhưng giờ nó đã bị lãng quên; thế giới được tạo thành từ những mảnh vụn tan rã, một mớ hỗn độn đen tối không mạch lạc, chỉ được duy trì bởi việc viết lách mà thôi. (I believe in writing — nothing else; just writing. Man may live like a worm, but he writes like a god. There was a time when that secret was known, but now it has been forgotten; the world is composed of disintegrating fragments, an incoherent dark chaos, sustained by writing alone.)