Mộc Nhân – Tuỳ bút
Giờ đây, tôi muốn viết điều gì đó sau nhiều lần đến với những bãi biển - lang thang, thưởng ngoạn, khám phá, vài chuyến đi biển…
Nói một cách thẳng thắn
và công bằng, tôi sinh ra và lớn lên ở vùng trung du, thời trai trẻ gắn bó với
núi rừng hơn là biển và đồng bằng. Ký ức về biển lưu dấu trong những chuyến đi
hơn là những dấu hằn trong đời sống cá nhân; vậy nên núi rừng luôn là chất liệu
sống và viết của tôi; biển là những vệt ký ức mới mẻ, thú vị.
Nhưng sau những lần trải
nghiệm, lượm lặt chữ nghĩa, hưng phấn với vẻ đẹp của biển, trong tôi có những cảm
xúc mới và biển trở thành vùng sáng dữ liệu đắp lên một căn tính mới
trong tôi.
Biển không phải là một
danh thắng để thưởng ngoạn, mà với tôi nó là một sinh thể được tạo tác một cách
kỳ diệu từ tự nhiên/ Tạo Hoá/ có linh hồn, thể xác, một thực thể hiện sinh phản
chiếu trọn vẹn sự hỗn độn và tịch lặng của đời người.
***
Khi tôi đi dọc dải đất miền
Trung, theo những con đường biển như Quốc lộ 49B từ Hải Lăng Quảng Trị đến Vinh
Hiền, Phú Lộc – Huế; hoặc đường Nguyễn Tất Thành - Võ Nguyên Giáp – Trường Sa -
Võ Chí Công Thành phố Đà Nẵng vào đến tận Chu Lai; hoặc đường biển ĐT 639 chạy
song song với Quốc lộ 1 vào đến Quy Nhơn… nơi neo lại những làng chài, bến thuyền,
nơi mở ra những cửa biển nổi tiếng như Thuận An, Tư Hiền, Cửa Hàn, Cửa Đại, Kỳ
Hà, Tam Tiến, Nhơn Lý, Nhơn Hải, Đề Gi, Lộ Diêu… thật khó có thể nghĩ ra một điều
gì mà không liên quan đến biển.
Biển dần dần thấm vào tư
duy, vào hoài niệm, vào cảm xúc viết của tôi, như một định mệnh.
Đứng trên cầu Thuận An –
cây cầu vượt cửa biển dài nhất miền Trung – quan sát toàn cảnh Phá Tam Giang và
cửa Thuận An: bầu trời, mây nước, làng chài, những khu rừng ngập mặn, con tàu
lênh đênh trên Phá và ghe thuyền len lỏi trong Rú Chá… chúng ta cảm thấy nhỏ bé
biết bao với những tham vọng và nỗ lực của mình trước sự vĩ đại của tự nhiên.
Và luôn có điều gì đó khiến bạn ngạc nhiên dưới mọi góc nhìn. Dưới nắng chiều,
trời trong, tất cả các giác quan đều mở ra để cảm nhận vẻ đẹp của không gian,
tâm trí thả lỏng để tận hưởng bức tranh "Thiên nhiên là tác phẩm nghệ thuật
của Thượng Đế" - Dante Alighieri.
Dưới hoàng hôn rực lửa của
Cù Lao Chàm chiều lặng sóng, biển vẫn xanh mịn, chứa đựng nhiều màu sắc, thay đổi
liên tục dưới ánh sáng của vòm trời nhiệt đới.
Buổi sáng ở bãi biển Mỹ
Khê Đà Nẵng xôn xao như nhịp sống đô thị… Tôi đi ra xa nơi ít người nằm, ngồi,
đi, chạy nhảy, chơi bóng trên bãi để ngắm màu bạc lúc bình minh dâng lên từ
phía chân trời mờ sương, màu xanh biển chuyển sang sắc xanh đậm dần và phía xa
là bán đảo Sơn Trà làm phông nền cho vẻ đẹp của biển.
Đôi khi tôi ngồi trên những
ghềnh đá của bãi biển Nam Ô, bóng của những đám mây mùa hạ đang kéo lê trên mặt
biển, và những vệt nắng vàng hanh hao chiếu xuống khắp nơi như những sợi tơ trời.
Những đàn mòng biển trắng lướt trên mặt sóng, nhìn từ xa như những chuỗi hạt bồ
đề của một vị ẩn sĩ nào đó vừa đánh rơi.
Tôi ngụp lặn trong biển
Bàn Than, xã đảo Tam Hải và nhận ra vị mặn trên lưỡi bị xao nhãng bởi màu xanh
thẳm, mênh mông. Bên kia là Hòn Mang, Hòn Dứa, xa hơn là chân trời, khoảng giữa
là những con thuyền và cánh chim hải âu. Tôi xin lỗi da thịt mình, vì nhiều nơi
trên thân thể đã bị trầy xước – bàn chân hôm qua trượt trên đá; bàn tay bong
tróc mảng da khi níu vào vách đá đen nơi đây...
Ở Ghềnh đá đĩa Phú Yên,
tôi ngỡ ngàng khi nhìn những chồng đĩa bằng đá, hay những đồng tiền đá hình đa
giác bị chôn vùi dưới tầng địa chất hàng triệu năm, bỗng trồi lên để loài người
thưởng lãm một kỳ quan của Tạo Hoá.
Làng chài Lộ Diêu, xã Hoài
Mỹ, thị xã Hoài Nhơn, Bình Định (cũ), với ba phía giáp núi, trước mặt là biển
xanh và bãi cát vàng hoang sơ uốn quanh gành đá, cùng những sản vật thiên nhiên
sẵn có, tạo nên sức hấp dẫn khác biệt cho vùng đất này, quyến rũ như nàng tiên
chưa được đánh thức.
***
Chắc chắn là tôi chưa thể
kể hết những bãi biển, làng chài tôi đi qua với vẻ đẹp khác biệt của chúng. Vẫn
là hình thái, sắc màu đó nhưng mỗi nơi có những nét biến ảo khác nhau bởi nhịp
điệu của sóng, độ phiêu của gió, trạng thái của cát, hình thù bãi đá, màu xanh
của rừng thông ven bờ… Tôi nghĩ đó là điều tôi yêu thích nhất trong tất cả những
gì tôi từng thấy khi cọ xát, quan sát các trạng thái của biển và các làng chài.
Đôi khi tôi chợt nhận ra
mình đang nhìn chằm chằm vào một cô gái đang phơi mình tắm nắng trên cát, hoặc
vẻ đẹp kỳ lạ của một ghềnh đá hoang sơ, hoặc đôi tay của người đi biển đang giũ
lưới trên bãi, sau một chuyến đi…
Biển dường như đủ lớn để
chứa đựng tất cả mọi thứ mà bất cứ ai đều có thể cảm nhận từ mọi góc độ quan
sát của mình: sóng, cát, gió, cánh chim, con người, mỏm đá, rừng phi lao... Nó
đẹp đẽ, nó vô tận, nó đầy ắp nhưng dường như lại trống rỗng mênh mông. Nó làm
chúng ta đau lòng vì sự vĩ đại bất biến của nó trước cái hữu hạn, rách nát của
kiếp người gắn với manh lưới.
***
Tiếng nói của biển cả thật
quyến rũ, một thứ âm thanh phi nghệ thuật, không bao giờ ngừng nghỉ. Nó thì thầm
qua những rặng thông, gào thét ngoài khơi xa, rì rầm vỗ vào vách đá, liên tục mời
gọi tâm hồn lang thang của những kẻ lữ hành bước vào vực thẳm của sự cô độc tuyệt
đối tựa như chiếc vỏ ốc nằm vùi mình trên bãi biển đón nhận sự cào xới của sóng.
Và tôi nghe thấy trong tiếng sóng ấy một sự đồng điệu kỳ lạ với bản ngã đa dạng
của chính mình.
Một nửa trong tôi ngập
tràn những lời lẽ tuôn trào, và một nửa lại vô cùng e dè. Tôi khao khát sự cô độc
nhưng cũng khao khát con người. Tôi muốn đổ tràn sức sống và tình yêu vào mọi
thứ, nhưng cũng nuôi dưỡng sự chăm sóc bản thân và bước đi thật nhẹ nhàng. Tôi
muốn sống trong sự hối hả của những quyết định nguyên thủy, trực giác, nhưng
cũng muốn ngồi lại và suy ngẫm.
Đây chính là sự hỗn độn
của cuộc sống — rằng tất cả chúng ta đều mang trong mình vô vàn điều đối lập.
Chúng ta là những sinh vật phức tạp, mang trong mình một chút mặt trời và mặt
trăng, một chút bóng tối và ánh sáng, một phần là bãi cát và một phần là sóng
biển… Mọi thứ chảy trôi, linh hoạt và mềm mại, nhưng cũng mạnh mẽ và cởi mở một
cách tinh tế; chấp nhận mọi biến động, nhưng vẫn bị dẫn dắt bởi sức hút của những
con sóng ổn định.
Có một sự thật sinh học
thú vị rằng tất cả chúng ta đều có trong huyết quản cùng một tỷ lệ muối trong
máu giống hệt như tỷ lệ tồn tại trong đại dương. Muối nằm trong máu, trong mồ
hôi, và trong cả những giọt nước mắt lạnh lẽo của ta. Do đó, khi chúng ta trở lại
với biển cả — dù là để chèo thuyền hay chỉ để im lặng ngắm nhìn — thực chất là
chúng ta đang thực hiện một hành trình quy hồi, trở về nơi mình đã đến. Nếu đại
dương có thể tự tĩnh lặng sau những trận cuồng phong, thì bạn cũng vậy, bởi vì
chúng ta đều là nước mặn hòa lẫn với không khí của trần gian.
***
Chiều trên lưng chừng
Đèo Hải Vân, nơi có điểm check - in của giới trẻ là cây thông cô đơn (tiếc là
cây thông ấy đã chết khô), tôi thích thú
ngắm nhìn mặt biển chuyển màu dưới chân đèo xa xa, nó thách thức mọi nỗ lực nắm
bắt bằng ngôn từ của tôi, và luôn có một khoảng trắng vô ngôn mà tôi không thể
nói ra.
Tôi cũng từng treckking
đoạn đường xuyên rừng dưới chân Đèo Hải Vân, dọc theo tuyến đường ray xe lửa
nguy hiểm nhất từ Đồn Nhất đi bộ xuống Ga Bắc Hải Vân, nơi này có cây cầu vòm bắc
qua hẻm núi với dòng thác, nhiều chỗ cong, xe lửa chạy sát vách đá, bên dưới là
vực sâu trải xuống sát mép biển.
Đứng tại vị trí này ngắm
bển, tôi yêu cái vẻ đẹp tĩnh lặng nhưng tàn bạo ấy của đại dương trong Vịnh Đà
Nẵng, yêu sức mạnh quyến rũ với mỗi hơi thở của núi rừng trong bầu không khí ẩm
ướt, mặn mòi hơi biển, thơm tho hương rừng. Trong vang vọng thứ âm nhạc của
sóng biển hoà với cỏ cây, và giả như có người nghe hiểu nhạc lý cũng không thể
nào ghi lại các tiết điệu, cao độ, trường độ, luyến láy, ca từ… của bản hoà âm
đó và tưởng như mình đang chết đuối trong thanh âm tĩnh lặng.
Niềm tin vào con người,
vào lòng trắc ẩn phải được lưu tồn như tính chất vô nhiễm của những con sóng hay
những hạt muối tinh khôi. Chúng ta biết quá rõ rằng những gì mình đang làm chỉ
là một giọt nước nhỏ nhoi trong đại dương vĩ đại. Nhưng nếu không có giọt nước
này, đại dương sẽ thiếu đi một điều gì đó để làm nên sự toàn vẹn của mình.
Thế giới luôn chuyển động.
Tôi vẫn dịch chuyển cùng biển.
Ở Thành phố Đà Nẵng, tôi
được biết, biển dù có bị tác động bởi dự án san lấp lấn biển hàng trăm hecta
như ở Khu đô thị quốc tế Đa Phước và Khu nhà phố và biệt thự bờ biển Thanh Bình;
hoặc những ô nhiễm từ hệ thống cống xả thải đã tràn ra bãi biển Mỹ An, Mỹ Khê…
với dòng nước xanh đen, bốc mùi hôi, cợn rêu, rác thải làm ảnh hưởng đến hình ảnh
du lịch của thành phố; hoặc những bãi biển công cộng bị rào chắn bởi các chủ dự
án resort, nghỉ dưỡng đã bị ngư dân các làng chài và du khách phản đối, chính
quyền thành phố đã can thiệp… Bất luận thế nào, biển vẫn sẽ tiếp tục lưu tồn và
vận hành sự sống của chúng ta.
***
Tôi vẫn yêu biển cả như
tôi đã từng yêu sông núi. Tôi vẫn cần bạn và gắn bó với bạn – không phải từ lúc
này mà từ khi chúng tôi gặp nhau, cho đến mãi sau - kể cả khi biển động, bão biển,
sóng thần chôn vùi những con tàu, những kiếp người, những thành phố, vỉa quặng
và trầm tích.
Chiều nay biển có mưa
giông, tôi không muốn ẩn nấp dưới mỏm đá bởi muốn những cơn mưa chứng kiến tự
tình của chúng ta - dù chúng có thể làm vơi đi vị mặn trên môi mà tôi đang cảm
nhận từ biển.
Sẽ đến lúc, khi có đủ trải
nghiệm, mỗi người sẽ hiểu ra tự nhiên không thuộc về chúng ta mà chúng ta thuộc
về tự nhiên; và mọi con đường đều dẫn đến một thế giới hoàn toàn mới.
Trong đó có một phiên bản
tốt nhất của biển nằm trong mỗi chúng ta.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét