4.005. KHOẢNH KHẮC TÂY GIANG

        Mộc Nhân

1.

Khi nhịp điệu đô thị đã bào mòn những ký ức xứ núi, tôi lại tìm về với đại ngàn, nơi mỗi vách đá, dốc đèo, thảm rừng đều thì thầm những lời xa xưa mà không bao giờ cũ. Nó không đơn thuần là một chuyến đi mà là cuộc hành trình với cội nguồn cảm xúc.

Đứng trước những dãy núi trùng điệp chọc thủng mây trời, chúng ta lập tức nhận ra rằng mỗi vùng miền đều có sinh quyển riêng với con người, cỏ cây, côn trùng, muông thú… và biết bao giá trị phi vật thể.

2.

Sự sống ở núi rừng không vận hành theo nhịp đập hối hả của phố; nó sở hữu một quy luật nguyên sơ, chậm rãi, nơi chúng ta là những đứa trẻ chập chững trên đôi chân từng trải của mình;  nơi chi phối hành vi, cảm xúc, suy nghĩ, phản ứng của chúng ta với tự nhiên.

Chỉ cần lái xe trên những con đường hẹp qua Dốc Kiền, Xã Ba, Bhơ Hôồng, Đhrôồng, Prao, A Vương… độc đạo lên Tây Giang là chúng ta sẽ nhận ra ngay điều đó.

3.

Khi nắng cuối ngày dần mất dấu bên kia Trường Sơn, tôi thử một lần làm kẻ đi lạc trong rừng già với mây chùng xuống vai, bóng tối ủ vòm lá, cái lạnh miền cao giữa rừng nguyên sinh đầy cám dỗ trong tiếng rì rầm của rừng Pơ-mu.

Đêm Đỉnh Quế, ngọn lửa trong khu sinh thái Lộc Trời đủ ấm giữa đôi bàn tay xuýt xoa hơ trên  than hồng, soi bóng sơn nữ đu đưa theo nhịp điệu múa Tan tung Za ză, với những ngón tay cong cớn ngửa lên bầu trời, nụ cười tươi nguyên như cỏ lá, dáng hình mang đến sự năng động thị giác từ những tấm thổ cẩm nhiều màu của các sơn nữ.

Những chàng trai núi rừng khoẻ khoắn với nền trống Pâr lư và tiếng chiêng nhịp nhàng, đôi chân trần như đang băng qua những ngọn đồi hướng đến thần linh nơi hun hút rừng già để cầu xin Giàng ban hạt nước rơi xuống cánh đồng Chuôr, nuôi cây lúa tô màu vàng cho những thửa ruộng bậc thang.

4.

Có ai đó mời những lượt rượu cần trên sàn Gươl đầy ắp tiếng cười khiến tôi va đập với bóng đêm bí ẩn của đại ngàn và vệt sương lững lờ vờn trên sườn đồi – có lễ khi men rừng đã thấm, tâm trí không bao giờ được thỏa mãn với những tưởng tượng siêu thực.

Giờ đây, mọi thứ là thực thể của tôi. Nơi lưu dấu thời gian, không gian và những dấu chân già làng, chúng được giữ lại trong bề sâu văn hoá bản địa với tính độc đáo, đa dạng, siêu hình và thần thoại qua các lễ nghi, hội hè, tập tục, tín ngưỡng, âm nhạc, vũ điệu, trang phục, ẩm thực… ẩn chứa diễn ngôn bên ngoài sự hiểu biết của chúng ta.

5.

Trong khoảnh khắc ấy, mọi thứ như một dòng thác sống động luôn luân chuyển, chảy tràn qua những hẻm núi, thung lũng, khe suối… Một phối cảnh vĩ đại của kiến trúc tự nhiên, nơi những mái lá mọc lên từ sườn đồi, con người bước ra từ đó, và họ sẽ ở đúng nơi đã sinh ra mình rồi lớn lên theo một cách mà không nơi nào khác có thể; dù bàn tay nhiều vết chai, đôi chân nhiều vết sẹo nhưng những vệt ký ức thì luôn đi cùng vẻ đẹp sơn cước; các mối đe dọa sinh quyển  cộng đồng không thể nào xâm hại, làm chúng ta thất vọng…

Nơi này là tấm gương soi chiếu tâm hồn và đời sống người Cơ Tu; là một tác phẩm đầy cảm xúc, là trạng thái của tinh thần của bất cứ ai đặt chân đến - để thử thách, thấu hiểu và học được sự nhẫn nại, bao dung, cái đẹp, vẻ hồn nhiên chạm khắc vào vô thức - không phải ở việc tìm kiếm phong cảnh mới, mà khi chúng ta có được con mắt mới - là phần không thể thiếu được trong tâm hồn mình.