Thơ của Tranströmer, kế thừa các trào lưu Hiện đại, Biểu hiện và Siêu thực (Modernism, Expressionism, and Surrealism), chứa đựng những hình ảnh đầy sức gợi, xoay quanh các vấn đề về sự phân mảnh và nỗi cô độc. "Ông đã hoàn thiện một thể loại thơ trữ tình mang tính khai sáng (epiphanic lyric) đặc trưng, trong đó thiên nhiên đóng vai trò chủ thể năng động, tràn đầy sinh lực, còn cái tôi (nếu có) lại đóng vai trò là đối tượng," - Katie Peterson: "Thơ của Tranströmer hình dung về những không gian mà chiều sâu tâm thức sẽ ngự trị, tựa như dòng nước ngầm phun trào vào một cái giếng mới đào."
***
Bài thơ văn xuôi
"The Blue Wind-Flowers" (Đoá hải quỳ/ phong quỳ xanh) của Tomas
Tranströmer là một trong những kiệt tác ngắn gọn nhưng chứa đựng sức nặng hiện
sinh và tâm linh sâu sắc. Hoa hải quỳ xanh đâm chồi ngay trên lớp đất tuyết đóng
băng Bắc Âu. Bài thơ tôn vinh sức sống ngoan cường, mãnh liệt
nhưng vô cùng êm đềm - thứ sức mạnh có thể chiến thắng sự giá lạnh và hoang tàn
của mùa đông. Loài hoa này bừng nở không cầu kỳ, phô trương, mà lặng lẽ đánh dấu
sự hiện diện của mình trên mặt đất. Đối với Tranströmer, khoảnh khắc nhìn thấy
hoa hải quỳ xanh nở giống như một trải nghiệm thiêng liêng, nơi ranh giới giữa
cõi sống và cõi chết, giữa thời gian hữu hạn và vĩnh hằng tan biến. Nơi đó có sự
giao hòa giữa con người và vũ trụ: Sắc xanh của hoa hải quỳ không chỉ là màu sắc
của tự nhiên, mà còn phản chiếu chiều sâu trong tâm thức con người, hòa với nhịp
thở tái sinh của tự nhiên. (1)
NHỮNG ĐOÁ HẢI QUỲ XANH
Mộc Nhân dịch
THE BLUE WIND FLOWERS - by Tomas Tranströmer (3)
Thật là khó cưỡng.
Một trong những cách thức quyến rũ lâu đời nhất của đất đai và mùa xuân là: những đóa hải quỳ xanh. Theo một cách nào đó, chúng đến thật bất ngờ. Chúng đâm chồi trồi lên từ lớp lá khô xào xạc màu rỉ sét của năm ngoái, ở những nơi bị lãng quên, nơi ánh mắt ta chẳng bao giờ dừng lại. Chúng lung linh và bay bổng - đúng thế - nhờ vào sắc màu của chính mình. Màu xanh tím rực rỡ ấy giờ đây nhẹ tênh. Đấy là sự hân hoan, nhưng cất lời khe khẽ. "Sự nghiệp" - thật vô nghĩa! "Quyền lực" và "sự nổi tiếng" - thật nực cười! Người ta hẳn đã tổ chức một đại tiệc linh đình trên thành Ninive xưa, với chiêng trống vang lừng và hô hào xưng tụng, dựng nên những mái nhà cao vút. Và phía trên tất cả những hào quang ấy, những chùm đèn pha lê rủ xuống như những con kền kền bằng thủy tinh. Thay vì một ngõ hẻm được trang hoàng lộng lẫy và ồn ào như thế, những đóa hải quỳ xanh mở ra một lối đi bí mật dẫn vào buổi đại tiệc thực sự - một buổi tiệc im lìm như cái chết.
(1). Tham khảo nguồn: Poetryfoundation.org
(2). Text available here
(3). References:
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét