Slow Music nằm trong tập thơ Bells and Tracks (1966) của Tomas Tranströmer. Đây là một trong những bài thơ tinh tế và thanh khiết, nơi thiên nhiên, âm nhạc và tâm thức con người hòa làm một. (1)
BẢN NHẠC CHẬM
Mộc Nhân dịch
SLOW MUSIC - Tomas Tranströmer
Tòa nhà đã đóng cửa. Ánh sáng len qua ô cửa
sưởi ấm mặt bàn - vốn đủ chắc
để gánh vác tải trọng số phận con người.
Hôm nay chúng ta ở ra ngoài, sườn dốc dài và rộng.
Nhiều người mặc đồ tối màu.
Bạn có thể đứng dưới ánh mặt trời, mắt nhắm lại
và cảm nhận mình đang chậm rãi bay về phía trước.
Tôi ít khi xuống tận mép nước.
Nhưng giờ tôi đang ở đây,
giữa những hòn đá lớn phơi tấm lưng bình yên.
Chúng chậm rãi di chuyển ngược dòng ngọn sóng.
------------
Chú thích:
(1). Bài thơ không kể một câu chuyện có cốt truyện phức tạp, mà tái hiện một khoảnh khắc nhập định của cái tôi trữ tình giữa thực tại. Khổ 1: Hình ảnh cuộc sống đời thường: toà nhà, ánh sáng, chiếc bàn - chúng đủ vững chãi để chở gánh nặng "số phận con người". Khổ 2: Khoảnh khắc con người bước ra khỏi không gian đó để đến với tự nhiên: đứng ngoài trời, bên dốc dài, nhắm mắt lại và buông bỏ; không cần nỗ lực hay hối hả, chỉ cần cảm nhận một lực vô hình đang chậm rãi "thổi" mình đi tới. Khổ 3: Cảm nhận sự vĩnh hằng của tự nhiên: khi nhà thơ bước xuống mép nước - nơi những tảng đá lớn trồi lên từ biển qua hàng ngàn năm. Những hòn đá "di chuyển ngược con sóng" là hình ảnh ẩn dụ tuyệt đẹp cho nhịp điệu thời gian địa chất: cực kỳ chậm, kiến tạo và bình yên. Tất cả như một "bản nhạc chậm" (slow music), trong trạng thái ấy, ranh giới giữa cái tôi cá nhân và thế giới tự nhiên bên ngoài dần xóa bỏ. Tác giả cảm nhận được sự chuyển động của thời gian không phải bằng sự hối hả, mà bằng nhịp thở chậm rãi, nguyên sơ của trái đất. Slow Music đại diện cho tần số của tự nhiên và tâm linh, thứ âm nhạc vốn luôn vang lên dưới bề mặt của thực tại nhưng chỉ có thể nghe thấy khi con người dừng lại và thực sự giữ yên lặng. Khi lắng nghe "bản nhạc chậm" của vũ trụ, gánh nặng về bản ngã, danh xưng và những vướng bận đời thường bị đẩy lùi. Con người không còn cảm thấy mình là một cá thể tách biệt hay cô đơn, mà trở thành một phần hòa hợp tuyệt đối với thiên nhiên. Giống như việc thưởng thức một bản nhạc có nhịp độ rất chậm, người nghe phải chậm lại nhịp thở của chính mình thì mới cảm nhận được chiều sâu của từng nốt nhạc và sự chữa lành nằm ở việc chúng ta có đủ tĩnh lặng để lắng nghe nó hay không.
(2). Text available here
(3). Referrences:
- Nobelprize.org
- Blog Mộc Nhân
- Poetryfoundation.org
Mộc Nhân dịch và chú thích
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét