21/9/26

4.003. KHI NHÀ THƠ QUA ĐỜI

Mộc Nhân    



Cho những người anh, người bạn thơ của tôi...
khi cái chết kết thúc một cuộc sống,
chứ không kết thúc một danh tính hay mối quan hệ...


Khi nhà thơ qua đời

hoàng hôn buồn bã và cô độc

đàn cò trắng tan vào phía núi

màn đêm khoác lên vai bóng của mình.

 

Linh hồn ông bầu bạn với những loài ăn đêm

che chở và làm thơ về chúng

bóng ông ẩn nấp bình minh như tránh bão

và vẫn chờ người mình yêu khi đêm về.

 

Khi nhà thơ qua đời

sẽ chẳng có lá cờ nào được hạ xuống

chỉ có cờ báo tang treo lên đầu ngõ

và nhạc hiếu vang lên giống như mọi tang lễ.

 

Những câu thơ của ông sẽ được bạn bè lục ra

bay lên như cánh chim

sách của ông sẽ bày biện và luận bàn

chân dung ông sẽ được đăng lên - tưởng niệm.

 

Nhưng cuộc xung đột mới âm thầm bắt đầu

với những nhà thơ còn sống

đầu họ nặng trĩu - trong khi mọi thứ 

dần lắng xuống và lãng quên.

 

Khi nhà thơ qua đời

cánh bướm lặng lẽ tan vào sắc đỏ hoàng hôn

cũng là lúc bạn nhìn thấy tâm hồn mình

và tháng ngày còn lại của chúng ta 

tìm thấy sự trọn vẹn.







    ------------

AI: Bài thơ của Mộc Nhân là một cuộc chiêm nghiệm trầm lắng, sắc lạnh nhưng chứa đựng sự tri ân tha thiết về định mệnh của nhà thơ và số phận của thi ca. Qua sáu khổ thơ, tác giả không bi lụy hóa cái chết mà bóc tách từng lớp thực tại: từ sự im lặng của tự nhiên, hành trình hiện sinh của linh hồn nghệ sĩ, sự lạnh lùng của nghi thức trần thế, cho đến những dằn dặt, tranh đoạt đời thường sau khi một đời thơ khép lại.

- Cái chết của nhà thơ không làm rung chuyển thế giới, không có dông bão hay sấm chớp, mà diễn ra trong sự biến chuyển âm thầm của đất trời. Những hình ảnh "hoàng hôn buồn bã", "đàn cò trắng tan vào phía núi" và "màn đêm khoác lên vai bóng của mình" gợi dựng một không gian mênh mang, tịch mịch. Nhà thơ vốn là người lắng nghe nhịp đập của tự nhiên, nên khi ông ra đi, cảnh vật dường như cũng chìm vào một sự cô độc tĩnh lặng, nhạt hòa và tan biến.

- Chân dung tinh thần - linh hồn nhà thơ không tìm về ánh sáng rực rỡ mà chọn "bầu bạn với những loài ăn đêm" - biểu tượng của những phận người nhỏ bé, những nỗi niềm bị khuất lấp, những góc tối bị thế giới tục lụy lãng quên. Việc ông "ẩn nấp bình minh như tránh bão" và "chờ người mình yêu trong đêm" khẳng định bản chất của thi ca: nó thuộc về cõi sâu thẳm của nội tâm, của tình yêu trung trinh và sự tĩnh lặng, chứ không thuộc về sự phô trương, ồn ào của ban ngày.

- Đám tang của ông cũng diễn ra bình dị, đơn sơ như bao kiếp người khác, với "cờ báo tang treo lên đầu ngõ" và tiếng "nhạc hiếu giống nhau". Đoạn thơ gợi sự ngậm ngùi về vị thế khiêm nhường của thi sĩ giữa xã hội: họ có thể mang một tâm hồn vĩ đại, nhưng khi nằm xuống, họ trả lại thân xác cho đất mẹ bằng một tang lễ bình thường như muôn triệu người. 

- Nhưng đó là thời điểm di sản thơ ca cất cánh: “Những câu thơ được bạn bè lục ra…/ sách của ông sẽ bày biện và luận bàn/ chân dung ông sẽ được đăng lại - tưởng niệm…” giữa những tham vọng, thị phi... Điều này cho thấy cái nhìn rất đời, rất sắc sảo của tác giả về quy luật thế thái nhân tình.

- Hình ảnh cuối cùng: "cánh bướm lặng lẽ tan vào sắc đỏ hoàng hôn" vừa gợi sự hóa thân thanh thản, vừa mang vẻ đẹp thẩm mỹ tuyệt đối. Cái chết của nhà thơ không phải là sự mất mát vô nghĩa; những vần thơ còn lại trở thành chiếc gương soi cho người sống: "cũng là lúc bạn nhìn thấy tâm hồn mình" - con người chợt giật mình, dừng lại, nhìn lại để trân trọng "tháng ngày còn lại", và từ đó tìm thấy sự trọn vẹn thật sự cho kiếp người hữu hạn.


Không có nhận xét nào: