Đây là bài phát biểu của C.D. af Wirsén, Thư ký Thường trực của Viện Hàn lâm Thụy Điển, ngày 10 tháng 12 năm 1901, trong buổi lễ trao giải Nobel VH 1901 cho Sully Prudhomme. Trong sự kiện này, nhà thơ Sully Prudhomme vì điều kiện sức khoẻ nên không có mặt và không có bài diễn từ nhận giải. (1)
 |
| Sully Prudhomme - Nhà thơ Pháp Nobel VH 1901 |
Sully Prudhomme (1839 –
1907) - Nhà thơ, nhà tiểu luận Pháp là người đầu tiên được trao giải Nobel Văn
học vào năm 1901 vì: “để ghi nhận đặc biệt về sáng tác thơ của ông, thể hiện chủ
nghĩa lý tưởng cao cả, sự hoàn hảo về nghệ thuật và sự kết hợp hiếm có giữa phẩm
chất của cả tâm hồn và trí tuệ” (in special recognition of his poetic
composition, which gives evidence of lofty idealism, artistic perfection and a
rare combination of the qualities of both heart and intellect).
Sully Prudhomme là nhà thơ thuộc
trường phái Parnassian của Pháp (là một
trường phái thơ Pháp nổi lên vào những năm 1860–1890, đặc trưng bởi sự phản ứng
chống lại chủ nghĩa lãng mạn, đề cao tính khách quan, sự hoàn hảo về kỹ thuật
và nguyên tắc "nghệ thuật vị nghệ thuật". Trường phái này chú trọng
hình thức trang nhã và cảm xúc khác biệt). Phong trào này lấy tên từ tuyển tập
La Parnasse Contemporain. Thơ của Prudhomme kết hợp sự coi trọng tính hoàn hảo
về hình thức của trường phái Parnassian với sự quan tâm đến khoa học và triết học.
Theo Viện Hàn lâm Thụy Điển, thơ ca cao cả của ông phù hợp với quan điểm của
Alfred Nobel về các tác phẩm theo hướng lý tưởng.
***
Dưới đây là phát biểu của ông C.D af Wirsén:
Khi Alfred Nobel quyết định
thực hiện khoản quyên tặng lớn lao đã nhận được nhiều sự chú ý, toàn bộ sự nghiệp
của ông đã dẫn dắt ông đến việc ưu ái nghiên cứu tự nhiên và tưởng thưởng cho
những khám phá trong một số ngành khoa học liên quan đến nó. Tương tự, khát vọng
quốc tế của ông đã biến ông thành người ủng hộ hòa bình và tình hữu nghị giữa
các quốc gia. Trong di chúc của mình, ông cũng bao gồm cả văn học, mặc dù ông đặt
nó sau các ngành khoa học, lĩnh vực mà ông cảm thấy gắn bó nhất.
Văn học biết ơn ông vì
những người thực hành nó cũng là đối tượng được ông quan tâm; người ta có thể lập
luận rằng nó đứng cuối cùng trong nhóm các giải thưởng của Thụy Điển vì lý do rất
chính đáng rằng bông hoa tối cao của nền văn minh, có lẽ đẹp nhất nhưng cũng
mong manh nhất, giờ đây sẽ nở rộ trên mảnh đất vững chắc của hiện thực.
Trong mọi trường hợp, những
người đoạt giải nhận được trong những lời tán dương hoa mỹ của thời hiện đại
này một phần thưởng vượt trội về giá trị vật chất so với những đóa hoa violet
vàng của một thời đại đã qua.
Việc trao giải Nobel Văn
học đặt ra những vấn đề riêng. "Văn học" là một thuật ngữ rất bao
quát và điều lệ của Quỹ Nobel đã quy định đúng đắn rằng cuộc thi không chỉ bao
gồm văn chương nghệ thuật mà còn cả những tác phẩm có giá trị văn học cả về
hình thức lẫn cách trình bày. Nhưng do đó, phạm vi được mở rộng và những khó khăn
càng chồng chất. Nếu việc quyết định – giả sử rằng công lao của các tác giả được
đề cử là xấp xỉ nhau – liệu giải thưởng nên được trao cho một nhà thơ trữ tình,
một nhà thơ sử thi hay một nhà thơ kịch đã khó, thì nhiệm vụ càng phức tạp hơn
nếu đó là vấn đề lựa chọn giữa một nhà sử học lỗi lạc, một nhà triết học vĩ đại
và một nhà thơ thiên tài. Kích thước trở nên, như các nhà toán học nói, không
thể so sánh được. Nhưng người ta có thể được an ủi bằng suy nghĩ rằng, vì giải
thưởng được trao hàng năm, nên nhiều nhà văn có công lao phải nhường chỗ cho một
người khác cũng xuất sắc không kém, có thể sẽ nhận được giải thưởng xứng đáng của
họ vào một năm khác.
Viện Hàn lâm Thụy Điển
đã nhận được rất nhiều đề cử xuất sắc cho Giải thưởng Văn học. Viện đã xem xét kỹ
lưỡng các đề cử này và trong quá trình lựa chọn giữa nhiều tên tuổi nổi tiếng
toàn cầu và có tầm quan trọng văn học gần như ngang nhau, Viện đã quyết định chọn
một người mà họ tin rằng xứng đáng được ưu tiên lần này, xét trên nhiều khía cạnh.
Viện đã trao Giải Nobel Văn học đầu tiên cho nhà thơ và triết gia Sully
Prudhomme của Viện Hàn lâm Pháp.
Sully Prudhomme sinh
ngày 16 tháng 3 năm 1839, và năm 1865 nổi lên như một nhà thơ tài năng với tập
thơ Stances et Poèmes (Những khổ thơ và bài thơ). Sau tập thơ này là nhiều tác
phẩm khác về thơ, triết học và mỹ học. Nếu trí tưởng tượng của các nhà thơ khác
chủ yếu hướng ra bên ngoài và phản ánh cuộc sống và thế giới xung quanh, thì
Sully Prudhomme lại có bản chất hướng nội, nhạy cảm và tinh tế. Thơ của ông hiếm
khi đề cập đến hình ảnh và tình huống bên ngoài một cách trực tiếp, mà chủ yếu
là mức độ chúng có thể đóng vai trò như một tấm gương phản chiếu sự chiêm nghiệm
thi ca. Tình yêu dành cho tâm linh, những nghi ngờ, những nỗi buồn mà không gì
trần tục có thể xua tan, là những chủ đề thường thấy trong tác phẩm của ông, mà
trong hình thức hoàn chỉnh và vẻ đẹp điêu khắc, không có một từ ngữ thừa thãi
nào. Thơ ông hiện lên với những màu sắc rực rỡ và mang tính chất của âm nhạc du
dương; nhưng chính sự uyển chuyển trong việc tạo ra những hình thức phù hợp để
diễn tả cảm xúc và ý tưởng mới làm nên điều đó. Cao quý, trầm tư sâu sắc và hướng
về nỗi buồn, tâm hồn ông bộc lộ trong thơ ca này, dịu dàng nhưng không ủy mị –
một sự phân tích đau buồn khơi gợi sự đồng cảm u sầu trong người đọc.
Nhờ sự quyến rũ của ngôn
từ tinh tế và nghệ thuật bậc thầy, Sully Prudhomme là một trong những nhà thơ lớn
của thời đại chúng ta, và một số bài thơ của ông là những viên ngọc quý giá bất
diệt. Viện Hàn lâm Thụy Điển ít bị thu hút bởi những bài thơ mang tính giáo huấn
hay trừu tượng của ông hơn là những tác phẩm trữ tình ngắn hơn, tràn đầy cảm
xúc và chiêm nghiệm, và quyến rũ bởi sự cao quý, trang trọng và sự kết hợp hiếm
có giữa suy tư tinh tế và tình cảm phong phú.
Tóm lại, cần phải nhấn mạnh
một đặc điểm. Tác phẩm của Sully Prudhomme cho thấy một trí óc ham học hỏi và
quan sát tinh tế, không ngừng tìm tòi và, vì dường như không thể biết thêm điều
gì nữa, ông tìm thấy bằng chứng về vận mệnh siêu nhiên của con người trong lĩnh
vực đạo đức, trong tiếng nói của lương tâm, và trong những bổn phận cao cả và
không thể phủ nhận. Từ quan điểm này, Sully Prudhomme thể hiện tốt hơn hầu hết
các nhà văn khác điều mà người lập di chúc gọi là "xu hướng duy tâm"
trong văn học. Do đó, Viện Hàn lâm tin rằng họ đang hành động theo tinh thần di
chúc của Nobel khi, lần đầu tiên trao giải, họ đã chấp thuận, trong số rất nhiều
nhà văn lỗi lạc, cho Sully Prudhomme.
Vì người đoạt giải đã đồng
ý nhận vinh dự này nhưng tiếc là do bệnh tật nên không thể có mặt cùng chúng ta
hôm nay, tôi hân hạnh được yêu cầu Bộ trưởng Pháp nhận giải thưởng và trao tặng
cho ông ấy thay mặt Viện Hàn lâm Thụy Điển.
* Bài liên quan: Các tác giả Nobel VH từ 1901 - 1921
------------
Chú thích:
(1). Nguồn: Nobelprize.org
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét