Mộc Nhân
Nơi tôi sống có rất nhiều hoa giấy; mà dường như không chỉ nơi này, tôi nhìn thấy hoa giấy mọi nơi, trên khắp miền đất nước. Hoa giấy là loài cây bụi, thân có gai, leo lên những bức tường, khung dàn, bên những con phố, trong chậu kiểng, hoa giấy bonsai, trong vườn, trong chậu nhỏ để trên bàn…
Những khóm hoa thật ấn tượng. Tôi
đã từng thấy chúng phủ kín cả một ngôi nhà từ mặt đất đến mái với những đường
nét màu sắc rực rỡ, mát mắt, tạo nên một bức tường sinh thái thú vị.
Hoa giấy quả thực là một
trong những kiệt tác của Chúa. Chúng
rất khỏe mạnh, sống và trổ hoa ngay cả trong điều kiện gần như hạn hán với đủ
màu sắc rực rỡ tuyệt đẹp, mọc rất sát nhau với các màu: vàng, cam, tím, hồng, đỏ,
cánh sen, trắng... Hoa giấy tung sắc ngoạn mục bất chấp các điều kiện sống:
trên đá, cát, bụi bờ và chúng không quan tâm đến nhu cầu, thị hiếu của người.
Chúng phù hợp với mọi bối cảnh: vườn hoang hay vườn hoa,
biệt thự hay nhà tranh, ngoài sân gạch hay trong sảnh khách sạn, hội trường
nghi lễ hay đền miếu, đại lộ hay ngõ quê… Bằng cách nào đó, có vẻ như chúng thuộc
về nơi ấy. Không có vấn đề gì cả.
Những cánh hoa giấy mỏng manh như tờ giấy màu. Tôi ngạc
nhiên về vẻ đẹp, hình dáng tự nhiên và sự lan toả hồn nhiên của nó khi nhìn một
cành hoa giấy tươi xinh leo qua một bức tường cao và tràn sang nhà tôi giơ tay
chào vẫy; tôi coi đó là cây giấy màu của chung và cùng ngắm nghía chăm chút. Hoặc
một nhánh hoa đầy gai níu áo vị khách đi vào khu vườn khiến chủ và khách cảm nhận
được vẻ duyên dáng của nó, bắc cầu cho những câu chuyện về cỏ hoa…
Hoa giấy tuy giản dị và
dễ sống nhưng lại được mệnh danh là kỳ
quan trổ hoa; ẩn sau vẻ hào nhoáng đó là sự duyên dáng, tinh tế và thanh lịch.
Norman Cousins, nhà văn Mỹ viết “Hoa giấy là một bản giao hưởng của màu sắc.”
(The bougainvillea is a symphony of color.)
Khi quan sát các loài hoa, chúng ta thấy hoa luôn để lại
dấu vết ký ức; nhưng một số biến mất nhanh chóng; số khác lưu lại một thời gian
trước khi biến mất mãi mãi. Tuy nhiên, ngay cả những dấu vết còn lại đôi khi
cũng chỉ để lại những ký ức mờ nhạt, những dấu vết không đáng kể đến mức như thể
chúng chưa từng tồn tại. Hoa giấy thì khác hẳn, nó để lại một dấu vết của vẻ đẹp
không thể so sánh, một lời nhắc nhở thoáng qua rằng cuộc sống có thể thật huy
hoàng, có thể nhạt phai nhưng luôn lưu lại ký ức trong con người.
Dường như cánh hoa giấy che giấu bông hoa thật sự ở nách
lá. Những cánh hoa nhăn nheo gợi nhớ đến những bản nháp đầu tiên bị nhàu nát, rồi
trổ màu nổi bật trên nền lá xanh tươi.
Nó gợi cảm hứng cho các nghệ sĩ viết nên những câu có
cánh: “Hoa giấy là loài hoa dành cho những người phụ nữ mạnh mẽ.” (Eliana Lopez); “Hoa giấy là những
bông hoa ngây thơ. Chúng chỉ hạnh phúc khi được tồn tại trên thế giới này.” (Tomas
Arana); “Không loài cây nào khác có thể mang lại cho bạn nhiều điều tuyệt vời
như loài hoa này, tôi tự hào đã đưa hoa giấy vào thế giới thời trang.” (Christian
Dior)…
Tôi là người không thích trồng hoa bởi không gian của tôi
chật hẹp, tính khí lại biếng nhác chăm tưới, nhưng tôi lại bị mê mẩn bởi hoa giấy.
Thời gian và cảm hứng của tôi vừa đủ cho một cây hoa giấy trước hiên nhà – một
tiểu cảnh ven đường kiêm đoạn hàng rào cổng ngõ…
Tôi thích đứng trên hiên nhà nhìn ra con đường phía trước
có cây hoa giấy màu hồng rực rỡ trổ quanh năm. Hình ảnh hoa giấy tượng trưng
cho vẻ đẹp giản dị, sự thư thái và khoảnh khắc tĩnh lặng phi thời gian.
Tôi thích tưới nước
cho chúng, vì biết chúng nỗ lực sống trong một chậu xi-măng đã căng chật bộ rể,
nứt ra những vệt hở đủ để những chiếc rể chui ra hút chất dinh dưỡng từ khoảng
đất trống ven đường mà nuôi sống màu hoa.
Rễ hoa giấy vừa cắm sâu vừa lan toả những nơi chúng có thể
tìm đến; thân chúng là loài cây leo nên không cần phải tự chống đỡ trọng lượng
của mình. Thay vào đó, chúng có một lực bám mạnh, sử dụng gai nhọn để bò lên
cao, níu giữ mình trên hàng rào, bờ tường, cây cối khác, khiến chúng vừa tự
vươn lên vừa nương tựa vừa cộng sinh - bình thường mà ngoạn mục.
Hoa giấy, cũng như các loài hoa khác, chúng có thể làm nền
cho tình tự, thi hứng… Nhiều nhà thơ có cảm hứng viết nên những câu thơ hay về
hoa giấy:
- Có một đỉnh đồi xa xăm/ ngôi nhà gỗ và giàn hoa giấy…/ chỉ
một lần lọt vào đôi mắt ấy/ cả đời tôi lạc giữa thảo nguyên (Thảo Nguyên - Văn Công Hùng).
- Dưới giàn hoa giấy tím/ Lần đầu anh hôn em/ Lũ ve sầu
lên tiếng/ Mảnh trăng khuya bên thềm (Dưới
giàn hoa giấy tím - Ngô Bích Lan).
- Một năm rồi vào mùa giấy nở hoa/ Thấp thoáng dáng ai
bóng chiều tà/ Thu về man mác sầu giăng phố/ Dõi cánh chim trời khuất nẻo xa (Hoa giấy - Tử Lâm).
***
Trong tiếng Anh, hoa giấy là bougainville - được đặt tên theo đô đốc người Pháp thế kỷ XVIII, người
đã dẫn đầu một chuyến đi vòng quanh thế giới để khám phá những miền đất mới ở
Nam Thái Bình Dương. Khi đến Brazil, ông và các nhà sinh vật học lần đầu tiên
nhìn thấy những cây có lá mỏng như giấy, nhiều màu sắc tươi tắn. Các nhà khoa học
trong đoàn quyết định đặt tên cho chi thực vật mới này là Bougainvillea, để
vinh danh người lãnh đạo đoàn thám hiểm. Về sau, hoa giấy tiếp tục được phát hiện,
mô tả và xác định bởi nhiều nhà khoa học khác, không chỉ ở Brazil mà ở
Argentina, Peru, Uruguay, Mexico và nhiều
miền đất khác. Thậm chí, hoa giấy là quốc hoa của Mexico (The
bougainvillea is Mexico’s national flower) - màu sắc rực rỡ của nó phủ kín cả đất
nước Mexico, tỏa sáng như pháo hoa trên nền những hàng cọ xanh thẫm một cách
đáng ngưỡng mộ.
Đó là câu chuyện khoa học, còn với tôi thì không cần phải
thực hiện bất kỳ nhiệm vụ nhận thức luận phức tạp nào như vậy. Chúng ta chỉ cần
nghĩ như Bruce Lansky: “Loài hoa nhiệt đới đích thực duy nhất là hoa giấy.”
(The only truly tropical flowers are the bougainvilleas.)
Ngày nay, hoa giấy trở nên quá đỗi quen thuộc, gần gũi mà
dễ dàng tìm thấy ở bất cứ nơi đâu. Tôi yêu thích tất cả các biến thể, chi
nhánh, lai tạo của hoa giấy bởi mỗi loại có vẻ đẹp riêng, nhưng nhìn chung biết
ngay đó là giấy. Tôi yêu loài
hoa này vì nó không cần ai thích; tôi thích loài hoa này vì nó không cần thu
hút sự chú ý.
Nhưng trước khi hoa giấy được định danh là bougainville, nó chắc hẳn đã từng có một
cái tên bản địa nào khác mà người ta không nhắc đến. Hay nói cách khác, hoa giấy
- bougainville - không phải là hoa giấy,
cũng như bông hoa của nó không phải là một bông hoa.
Nhưng rốt lại, không có từ ngữ nào để diễn tả vẻ đẹp, sự bí ẩn của những năng lượng vô hình trong cánh hoa giấy. Nó đưa chúng ta đến thiên đường và mang lại niềm vui vô bờ bến. Chúng là những bông hoa có sức mạnh và vẻ đẹp tuyệt vời: sức mạnh để sống và hạnh phúc, và vẻ đẹp để chia sẻ với người khác…
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét