22/02/2017

922. IT’S ALRIGHT, MA

         Ca khúc “It’s Alright, Ma” (I’m Only Bleeding) – Bob Dylan nằm trong album "Bringing It All Back Home" (1965) - thời kỳ ông sáng tác chủ yếu dòng nhạc dân gian (folk). Đây là một trong những bản nhạc có ngôn từ quyến rũ, giàu hình ảnh nhất của nhạc sĩ. Mượn lời tâm sự của một đứa con với mẹ, ca khúc là những câu châm ngôn đẹp. Toàn bộ bài hát được chia thành nhiều khổ thơ, mỗi câu, thường xuyên có sự đối sánh về mặt ngữ nghĩa.
             Nếu bỏ đi phần nhạc, ca từ hoàn toàn là một bài thơ với những câu ngắn bộc lộ sự mỉa mai, giận dữ về thói đạo đức giả, chủ nghĩa tiêu dùng và tâm thức cố hữu về chiến tranh trong văn hóa Mỹ đương thời. Hơn cả, đây là bài thơ về cuộc đời.

“It’s Alright, Ma” (I’m Only Bleeding) - Bob Dylan
Bản dịch Việt ngữ "Mọi thứ đều ổn, Mẹ à" (Con chỉ đang cầu nguyện) - Mộc Nhân


1.
Bóng tối có trong rạn vỡ của hào nhoáng
Bóng tối thậm chí có trong những chiếc thìa bạc
Trong lưỡi dao tự tạo hay trong trái bóng của bọn trẻ
Làm lu mờ cả trời và trăng.
Thật quá sớm để bạn hiểu điều đó
cố gắng cũng chẳng có ý nghĩa gì.
2.
Những mối đe dọa cận kề xuất hiện trong sự khinh miệt
Những phát ngôn tự hại mình
đến từ cửa miệng rỗng tuếch của kẻ ngốc
những ngôn từ vô giá trị chỉ dấu cảnh báo rằng
con người không bận sống là bận chết.
3.
Lời rêu rao cám dỗ bay khắp nơi
bạn bay theo và tìm thấy mình trong cuộc chiến
hãy nhìn dòng thác thét gào xót xa
bạn cảm nhận sự đau đớn chưa trải qua bao giờ
bạn phát hiện ra rằng mình chỉ là kẻ góp thêm tiếng khóc.
4.    
Vậy nên đừng sợ hãi nếu bạn nghe thấy
Một âm thanh lạ bên tai
Mọi thứ sẽ ổn
Mẹ à, con chỉ đang thở dài thôi.
5.
Khi điều cảnh báo chiến thắng, nhiều thứ sẽ sụp đổ
Mọi lẽ phải lớn hay nhỏ
được nhận ra trong thét gào
lấy giết chóc để khuất phục
Trong khi những người khác kêu gọi đừng sợ hãi.
những lời ảo tưởng như tiếng đạn nổ thôi.
6.
Khi con người nhắm vào thần thánh vì mục đích của họ
Làm mọi thứ từ những khẩu súng đồ chơi tóe lửa
vào Chúa mình trần tỏa sáng trong bóng đêm
Thật dễ dàng để thấy mà chẳng cần tìm đâu xa
Rằng không có gì thực sự thiêng liêng.
7.
Trong khi nhà truyền giáo giảng về số phận ác quỉ
Các thầy giáo dạy rằng kiến ​​thức
Có thể dẫn đến thảm vinh quang
Sự tử tế ẩn sau những cánh cửa
Thì ngay cả tổng thống của Hoa Kỳ
Đôi khi phải đứng trơ trẽn.
8.
Luật đi đường đã được đưa ra
chỉ là trò chơi của con người mà bạn có thể né tránh
Mọi thứ sẽ ổn
Mẹ à, con có thể làm được.
9.
Những biển hiệu quảng cáo lái bạn
vào suy nghĩ rằng bạn là người
có thể làm những điều chưa từng làm
có thể thắng những điều chưa từng thắng
trong khi đó, cuộc sống vẫn tiếp diễn
tất cả vây quanh bạn.
10.
Bạn đánh mất mình, rồi bạn lại phục hồi
Bạn đột nhiên nhận ra mình chẳng sợ gì cả
Bạn đơn độc chẳng có ai cận kề
Khi âm thanh ồn ào vang đến từ xa
Làm bạn giật mình tỉnh giấc
Nghe vẳng vẳng như ai đó thực lòng tìm bạn.
11.
Một câu hỏi lóe lên trong đầu
Mà chưa có câu trả lời thỏa mãn
chắc chắn rằng bạn không thể từ bỏ
mà giữ mãi trong tâm trí và không thể nào quên
Không ai khác
Nó thuộc về bạn.
12.
Những ông chủ làm ra luật lệ
Cho người khôn ngoan và những kẻ ngu ngốc
Con chẳng có gì cả, Mẹ à.
Nên chẳng phải sống cúi đầu trước quyền lực.
13.
Họ không coi trọng bất kì đẳng cấp nào
Coi thường công việc và số phận
Ganh ghét tự do
Chăm trồng những bông hoa
Và chỉ quan tâm đến những gì đã đầu tư.
14.
Trong khi một số nguyên tắc rửa tội
Tuân thủ những nền tảng nghiêm ngặt
Thì câu lạc bộ xã hội lại kéo ngụy trang
tự do chỉ trích ngoại trừ thần tượng
Rồi nói rằng Chúa ban phúc lành cho anh ta.
15.
Tôi muốn nói rằng không có gì tai hại hay thiếu sót
Với bất cứ ai khi họ sống trong trong nhà mồ
Nhưng mọi thứ sẽ ổn, Mẹ à, ngay cả khi con không hài lòng.
16.
Trong khi họ bảo vệ những gì họ không nhìn thấy
Thì niềm kiêu hãnh của kẻ giết chóc,
 Là được xóa đi trong tâm trí những điều cay đắng nhất.
Với họ cái chết thật ngọt ngào
không rơi xuống một cách tự nhiên.
Đôi khi trong cuộc sống phải chấp nhận cô đơn.
17.
Đôi mắt tôi va chạm với đủ thứ
nghĩa địa, ma vương,
tôi lê lết trong những nhỏ nhen cùng cuộc chơi nhọc nhằn
đi lang thang với đôi tay trói buộc
vấp chân ngã gục
vẫn nói không sao đâu
tôi đã có đủ
bạn có nhìn thấy gì khác ở tôi không?
18.
Và nếu những mộng tưởng có thể hiện tồn
Có khi đầu tôi được đặt trong máy chém
Nhưng mọi thứ sẽ ổn, Mẹ à.
Đó là cuộc sống, và là cuộc sống duy nhất mà thôi.

   * Mộc Nhân Lê Đức Thịnh dịch từ nguyên bản tiếng Anh: 
           It's All Right, Ma (I'm only Bleeding)
            Theo nguồn trang bobdylan.com
1.
Darkness at the break of noon
Shadows even the silver spoon
The handmade blade, the child’s balloon
Eclipses both the sun and moon
To understand you know too soon
here is no sense in trying.
2.
Pointed threats, they bluff with scorn
Suicide remarks are torn
From the fool’s gold mouthpiece the hollow horn
Plays wasted words, proves to warn
That he not busy being born is busy dying.
3.
Temptation’s page flies out the door
You follow, find yourself at war
Watch waterfalls of pity roar
You feel to moan but unlike before
You discover that you’d just be one more person crying.
4.
So don’t fear if you hear
A foreign sound to your ear
It’s alright
Ma, I’m only sighing.
5.
As some warn victory, some downfall
Private reasons great or small
Can be seen in the eyes of those that call
To make all that should be killed to crawl
While others say don’t hate nothing at all
Except hatred, disillusioned words like bullets bark
6.
As human gods aim for their mark
Make everything from toy guns that spark
To flesh-colored Christs that glow in the dark
It’s easy to see without looking too far
That not much is really sacred.
7.
While preachers preach of evil fates
Teachers teach that knowledge waits
Can lead to hundred-dollar plates
Goodness hides behind its gates
But even the president of the United States
Sometimes must have to stand naked.
8.
An’ though the rules of the road have been lodged
It’s only people’s games that you got to dodge
And it’s alright,
Ma, I can make it.
9.
Advertising signs they con
You into thinking you’re the one
That can do what’s never been done
That can win what’s never been won
Meantime life outside goes on
All around you.
10.
You lose yourself, you reappear
You suddenly find you got nothing to fear
Alone you stand with nobody near
When a trembling distant voice, unclear
Startles your sleeping ears to hear
That somebody thinks they really found you.
11.
A question in your nerves is lit
Yet you know there is no answer fit
To satisfy, insure you not to quit
To keep it in your mind and not forget
That it is not he or she or them or it
That you belong to.
12.
Although the masters make the rules
For the wise men and the fools
I got nothing, Ma, to live up to
For them that must obey authority
13.
That they do not respect in any degree
Who despise their jobs, their destinies
Speak jealously of them that are free
Cultivate their flowers to be
Nothing more than something they invest in.
14.
While some on principles baptized
To strict party platform ties
Social clubs in drag disguise
freely criticize tell nothing except who to idolize
And then say God bless him.
15.
But I mean no harm nor put fault
On anyone that lives in a vault
But it’s alright, Ma, if I can’t please him.
16.
While them that defend what they cannot see
With a killer’s pride, security
It blows the minds most bitterly
For them that think death’s honesty
Won’t fall upon them naturally
Life sometimes must get lonely.
17.
My eyes collide head-on with stuffed
Graveyards, false gods, I scuff
At pettiness which plays so rough
Walk upside-down inside handcuffs
Kick my legs to crash it off
Say okay
I have had enough
what else can you show me?
18.
And if my thought-dreams could be seen
They’d probably put my head in a guillotine
But it’s alright, Ma,
it’s life, and life only

Không có nhận xét nào: