Mộc Nhân Lê Đức Thịnh
Hôm nay ngày 19/8/2026, tôi có một “anniversary” khá đặc biệt: Kỷ niệm 15 năm trang Blog Mộc Nhân Lê Đức Thịnh tại địa chỉ: thinhdailoc.blogspot.com.
(gõ cụm từ Mộc Nhân Lê Đức Thịnh lên Google).
Nếu lấy ngày 19/8/2011
là ngày đăng bài viết đầu tiên trên Blog, đánh số thứ tự là 01, thì đến hôm nay
19/8/2026 đã lên tới 3.970 / 15 năm tròn.
Số bài đã đăng là: 3.970 bài.
Một con số nho nhỏ chứa nhiều kỷ niệm về các sự kiện văn nghệ, giáo dục, hoạt động
cá nhân…
Trong admin và trên hệ thống
hiện thị công khai, bạn có thể thấy những con số sau đây:
- Số lượt xem: gần
2.100.000 lượt
- Số lượng bài đã đăng:
3.970 bài, bao gồm các tiêu biểu như sau:
Dịch: 1.385 bài
Văn xuôi: 742 bài
Thơ: 1.028 bài
Đề tài âm nhạc: 638
Ghi chép trích dẫn (Quotes):
140
Lưu bài đăng Báo – Tạp
chí: gần 200 bài
- Số nhãn (thẻ): 120…
Từ Blog này, tôi trích
xuất:
12 tập sách đã xuất bản
và 5 bản thảo với đủ mọi thể loại: Thơ, Tản văn, Phê bình, Giáo khoa, Dịch, Nghiên
cứu, Ghi chép…
Cung cấp tư liệu (cho
phép sử dụng) làm luận văn Thạc sĩ: 03 luận văn...
* Nhiều con số thống kê và tiện ích khác không thể kể ra hết.
***
Đó là lí do ra đời và tồn tại của Blog này.
Nhân dịp 15 năm “anniversary” Blog Mộc Nhân, mình đăng lại bài viết đầu
tiên đó – giờ nó thuộc về số 3.970
***
CHUYỆN PHIẾM VỀ CÁI MÓC
Bên ngoài mấy bao đựng hàng như bao phân, bao gạo, bao cám lợn … nhà sản
xuất thường in dòng chữ tiếng Anh USE NO HOOKS có nghĩa là
KHÔNG DÙNG MÓC. Đó là một lời nhắc nhở người sử dụng cần bảo vệ bao
hàng cho nguyên vẹn.
Người nông dân có biết ý nghĩa dòng chữ ấy không ? Chắc chắn là không, thậm
chí họ chẳng bận tâm gì đến nó nhưng họ vẫn KHÔNG DÙNG MÓC vì hai lẽ:
- Nếu dùng móc sẽ làm hỏng hàng chứa bên trong bao.
- Nếu dùng móc sẽ làm hỏng cái bao tải, có thể tận dụng cái bao để
làm việc khác.
Sâu xa hơn, họ trân trọng những sản phẩm vật chất có ẩn chứa cả những giá
trị tinh thần qua việc “không dùng móc”.
***
Móc cũng có nhiều kiểu
loại, dùng móc cũng có dăm bảy đường.
Có loại móc làm bằng cây
“đinh” cho tiện dụng. Trịnh Công Sơn trong bài hát “Xin vỗ tay cho đều” thì
dùng loại móc này để “treo tình trên chiếc đinh không”.
Có loại móc làm bằng
cành cây cho gần gũi với thiên nhiên. Các nhà thơ lãng mạn lại dùng loại móc
này “để tâm hồn treo ngược ở cành cây”.
Có loại móc làm bằng …
ngón tay như trong chuyện kể vua Tự Đức tặng câu đối cho quan thái giám của
mình trong ngày y tổ chức đám cưới : “Vi sương tư địch / Dĩ phát tư
phùng” (chuyện lấy tay mà móc) …
Như vậy có thể nói móc
làm bằng đủ thứ vật liệu, dùng để móc những thứ cụ thể và treo những thứ trừu
tượng như “treo tình”, “treo tâm hồn” …
Móc cũng có khi làm cho
người khác khó chịu như “móc họng” nhưng cũng có khi làm … sướng như “Dĩ phát
tư phùng”.
Chuyện móc xem ra cũng
nhiêu khê như chuyện đời.
***
Quay lại chuyện “cái
móc” trong bài viết : thật buồn nếu cứ mỗi bài viết lại phải thêm phần phụ chú
rằng “bài này không có móc”. Như thế thật là mất hứng cho người viết và người đọc.
Nếu làm một “so sánh khập
khiểng” thì hóa ra chúng ta thua cả những người nông dân ít học vì lẽ:
- Chúng ta luôn có
ý thức dùng “cái móc” cho mình nên luôn tìm kiếm “cái móc” ở người khác trong từng
câu chữ.
- Chúng ta không
trân trọng, quí mến nhau, chỉ chờ có dịp là lôi, móc nhau đến nơi đến chốn.
Mà sự đời thì cái gì mà
dùng móc nhiều sẽ dễ bị thủng, rách rồi vứt bỏ !
Nên mới có câu ca dao
vui mà xót như thế này: “Chơi lửa có thể cháy nhà/ Chơi móc có lúc rách da, thủng
mồm ! ”
***
Ngày xưa, vua chúa muốn
chống lại “cái móc chữ nghĩa” nên mới đặt ra “húy”. Ai viết mà phạm “húy”
thì xem như thân bại danh liệt.
Ngày nay tuy không
còn “húy” nhưng cũng có những cái “húy ngầm” – đó là chuyện
nhạy cảm. Mà cái gì mới là thứ nhạy cảm để người viết tránh đi thì ai mà biết
được.
Ví như trên cơ thể con
người thì cái cổ, đôi môi, hay “dưới rốn một gang” … là chỗ nhạy cảm thì đã rõ,
biết mà tránh đi hoặc tấn công vào !
Còn viết lách thì ai biết
mà lường. Tôi không có ý xấu nhưng người khác bảo móc thì cũng chịu. Thế mới có
mấy vụ án văn chương như Nhân văn Giai phẩm mà Trần Dần, Phùng Quán,
Phan Khôi … là nạn nhân của một thời.
***
Thế thì tại sao có cơ sự
ấy : bởi vì chúng ta hay ứng xử nhau theo kiểu móc và hay tư duy theo kiểu móc.
Ví dụ như: tay kia viết
như thế tất nó ám chỉ mình, nó xỏ xiên chuyện gì đây !
Hoặc tệ hơn: tay kia làm
gì viết được bài ấy. Chắc nó cóp ở đâu !
Lấy tư duy của mình để
áp đặt lên tư duy của người, lấy tư duy quá khứ để áp đặt lên tư duy hiện tại …
Đấy đều là biểu hiện của ứng xử và tư duy “móc”.
Voltaire - triết gia người
Pháp thế kỷ XVII nói: “Xung đột là cơn bệnh trầm trọng của nhân loại; và
lòng vị tha là liều thuốc duy nhất” (Discord is the great ill of mankind; and
tolerance is the only remedy for it).
Mấy kẻ viết lách linh
tinh tự nhiên lại rước khổ vào mình.
Viết hay thì “mua
vui cũng được một vài trống canh”, còn viết mà không khéo lách thì mang họa vào
thân.
Nhưng họ lại có cái dũng
khí của kẻ dám dấn mình trên ngòi bút: “Đã mang lấy nghiệp vào thân/ Cũng đừng
trách lẫn trời gần trời xa …”
Trong một truyện ngắn của
mình, nhà văn Nguyễn Huy Thiệp đã để cho nhân vật của mình nói một câu đại ý thế
này: khi xã hội có loạn thì việc đầu tiên của nhà cầm quyền là bắt bọn văn
nghệ sĩ nhốt hết lại !!!
Tuy là một câu nói bông
phèng nhưng ông có ẩn ý nói về sức mạnh của cái móc chữ nghĩa và số phận của
người viết trong bối cảnh thời đại.
***
Khi viết đến đây, người
viết bài này lại rơi vào trạng thái ưu tư phức cảm vì hai lẽ:
- Rất sung sướng vì
đã viết được những điều tản mạn, vớ vẩn trong dòng chảy của hứng khởi.
- Rất đau khổ mà
nói rằng : Bài viết này không có cái móc nào cả !!!
Ôi, sung sướng và đau khổ
là những thứ luôn đi với nhau !
Tuy nhiên bạn cũng cần
hiểu rằng thế giới vốn không thuộc về bạn, vì thế bạn không cần vứt bỏ hay mang
vào, cái cần vứt bỏ chính là sự cố chấp. Vạn vật đều cung ứng cho ta, nhưng
không thuộc về ta.
Vậy nên khi đọc bài này,
độc giả vui lòng “USE NO HOOKS”.
1 nhận xét:
Gia sản khủng quá anh!
Đăng nhận xét