Mộc Nhân dịch (1)
Nguyên tác: Aphorisms: Gifted one-liners, by Kelvin Roy-Gapper (2)
Kelvin Roy là một nhạc sĩ người Mỹ gốc New Zealand, thành công trong lĩnh vực âm nhạc nhưng đồng thời, anh dành tình yêu cho ngôn ngữ, văn học bằng việc sưu tầm những câu châm ngôn và theo thời gian bắt đầu tự sáng tác ra những câu châm ngôn của riêng mình.
Trong tuyển tập “Aphorisms: Gifted one-liners” (Châm ngôn - món quà một dòng) 135 trang được trình bày đẹp mắt, ông tập hợp những câu châm ngôn từ nhiều nguồn nổi tiếng và tai tiếng cùng với những sáng tạo của riêng mình, một số giống như những câu tục ngữ cổ, một số khác giống như những vần thơ sắc sảo và một vài câu thì đơn giản nhưng khó hiểu như một câu đố thiền. Các châm ngôn này thể hiện ở nhiều tiêu đề: Sai lầm, Hiểu biết, Động lực, Cảm hứng, Nếu, Tình yêu…), Roy-Gapper mang đến một trong những cuốn sách để đầu giường mà tốt nhất nên đọc chậm rãi để những suy nghĩ sâu sắc và những câu nói nhỏ bé này thấm đẫm.
Một đoạn giới thiệu về
cuốn sách: “Một câu châm ngôn có thể là một đoạn triết lý được trau chuốt và ngắn
gọn. Hoặc nó cũng có thể chỉ là, theo lời của nhà văn và nhà hoài nghi người Mỹ
thế kỷ 19 Ambrose Bierce, “sự khôn ngoan được tiêu hóa sẵn”. Châm ngôn: chúng
là do bạn tạo ra và do bạn hiểu chúng như thế nào, có lẽ vậy. Trong những trang
sách sống động, hài hước và kích thích tư duy này, nhà văn Kelvin Roy đã đưa ra
những câu châm ngôn từ khắp các thời đại và cho mọi dịp.
Ông đã tập hợp những câu
nói thông minh hoặc những nhận xét dí dỏm từ một dàn nhân vật ấn tượng, bao gồm
cả những vị khách không ngờ tới cùng ngồi chung bàn: Heraclitus, Lão Tử,
Michelangelo, tất nhiên là Oscar Wilde và có phần khó tin là Keith Richards. Điều
này chứng tỏ rằng châm ngôn giống như phần tối nhất trên cơ thể bạn, ai cũng có
một câu. Roy đã thu thập, đối chiếu và tạo ra những câu châm ngôn, trình bày
chúng cho mọi người cùng thấy, gom chúng vào những khuôn khổ suy tư, và không
bao giờ cố gắng sử dụng lối chơi chữ lặp âm... không giống như một số người
khác.
Tuyển tập luôn thú vị
này, được minh họa bởi hình cậu con trai nhỏ và câu: “Sống với một đứa trẻ giống
như sống với một thiền sư” (Living with a
child is like living with a Zen master), cùng với những câu châm ngôn có thể
khiến cuộc trò chuyện dừng lại, là những lời khôn ngoan được trau chuốt để suy
ngẫm hoặc chỉ đơn giản là “vài lời trong một thế giới hối hả”.
Hầu hết những câu nói dí
dỏm này, những quan sát được cân nhắc kỹ lưỡng hoặc những lời bông đùa ngẫu hứng,
đều mang lại sự ngắn gọn đáng hoan nghênh của một câu hỏi thiền định trong thời
đại quá tải thông tin này, là những câu hỏi mở cho một thời đại mà mọi người muốn
có câu trả lời nhanh chóng, chúng là sự dí dỏm cho thời đại Twitter, Facebook
và đôi khi là sự tĩnh lặng trầm tư trong sự nhiễu loạn và ồn ào bề nổi của thế
giới hiện đại.
Về châm ngôn, Roy nhận
xét một cách ngắn gọn, “Ý tưởng là kích thích tối đa suy nghĩ với tối thiểu từ
ngữ”. Và đó chính là lý do tồn tại của chúng. Châm ngôn khai sáng, khiêu khích,
làm bạn cười hoặc đơn giản chỉ là những câu nói thông minh để đưa vào cuộc trò
chuyện. Nhưng, như một người khôn ngoan đã nói trong cuốn sách nhỏ gọn tuyệt vời
này, “Hãy cẩn thận với người nói bằng châm ngôn”.
Đôi khi chúng ta chỉ cần
tìm những từ ngữ dẫn đến suy nghĩ khác đi, kích thích trí tưởng tượng và dẫn
chúng ta đến một con đường khai sáng hơn, hé lộ những hướng đi và góc nhìn mới.
Chia sẻ thế giới ngôn từ này với người khác thông qua những cuộc trò chuyện
trên đường đi cũng có thể thúc đẩy quá trình tiến hóa này. Trên đường đi, bạn gặp
những điều kỳ lạ… như chính bản thân mình. Ở đây, bạn sẽ tìm thấy những từ ngữ
cô đọng dẫn đến việc mở rộng tầm nhìn và khám phá ra rằng chân trời chỉ là sự
khởi đầu được ngụy trang.
Kelvin Roy đã tạo ra âm
nhạc cho đôi tai của bạn trong nhiều năm… Giờ đây, ông ấy đang tạo ra âm nhạc
cho đôi mắt của bạn, trong cuốn sách này, những câu nói khiến bạn phải suy
nghĩ… Bạn sẽ khám phá ra rằng sự chắc chắn là tiền đề, sự nghi ngờ là động lực,
và những câu hỏi là câu trả lời. (3)
***
Trích một số châm ngôn
trong “Aphorisms - gifted one liners” của Kelvin Roy-Gapper.
1. "Tất cả chúng ta
đều là nhân vật chính trong bi kịch của chính mình, nhưng chỉ là những diễn
viên quần chúng trong cuộc đời của người khác." (We are all protagonists in our own tragedies, but merely extras in
everyone else's.)
2. "Sự tử tế thường
chỉ là chiếc mặt nạ được đeo bởi những kẻ thiếu can đảm để trở nên tàn
ác." (Kindness is often just a mask
worn by those who lack the courage to be cruel.)
3. "Điều duy nhất
nguy hiểm hơn một kẻ không còn gì để mất, chính là một kẻ không còn gì để đạt
được." (The only thing more
dangerous than a man who has nothing to lose, is a man who has nothing to
gain.)
4. “Sự thật không giải
phóng bạn; nó chỉ cho bạn một cái nhìn rõ ràng hơn về nhà tù của chính
mình." (The truth doesn't set you
free; it just gives you a clearer view of your prison.)
5. "Kẻ ngu ngốc
tranh cãi về những gì họ biết; người khôn ngoan tranh cãi về những gì họ không
biết." (The fool argues from what he
knows; the wise man from what he does not.)
6. "Ký ức là một
biên tập viên tồi; nó cắt bỏ những phần quan trọng và giữ lại những cảnh rác thải
chỉ để phục vụ cho cốt truyện của lòng tự trọng."(Memory is a bad editor; it cuts out the important parts and keeps the
trash scenes just to serve the narrative of self-esteem.)
7. "Hy vọng là khoản
thuế chúng ta phải trả cho đặc quyền được sống." (Hope is the tax we pay for the privilege of being alive.)
8. "Nỗi đau là một
người thầy không bao giờ chấp nhận đơn xin nghỉ học của bạn." (Pain is a teacher who never accepts an
application for a leave of absence.)
9. "Chúng ta không
sợ bóng tối; chúng ta sợ những gì chúng ta tưởng tượng là đang ẩn nấp trong
đó." (We do not fear the darkness;
we fear what we imagine is lurking in it.)
10. "Yêu một người
là trao cho họ tọa độ chính xác về điểm yếu nhất của bạn, rồi hy vọng họ sẽ
không bao giờ sử dụng chúng." (To
love someone is to provide them with the exact coordinates of your weakest
point, and then hope they never use them.)
11. "Tình yêu là nỗ
lực tuyệt vọng để biến một người xa lạ thành một phần của chính mình, chỉ để rồi
nhận ra chúng ta vẫn xa lạ với chính bản thân mình." (Love is a desperate attempt to turn a stranger into a part of
ourselves, only to realize we are still strangers to ourselves.)
12. "Lòng chung thủy
thường không phải là kết quả của tình yêu đạo đức, mà là kết quả của việc thiếu
những lựa chọn hấp dẫn hơn." (Fidelity
is often not the result of moral love, but the result of a lack of better
options.)
13. "Cô đơn không
phải là sự thiếu vắng người bên cạnh, mà là sự thiếu vắng bất kỳ ai hiểu được bạn
thực sự là ai khi bạn chỉ có một mình." (Loneliness is not the absence of people, but the absence of anyone who
knows who you are when you're alone.)
14. "Căn phòng đông
đúc nhất thế giới chính là căn phòng bạn đang ngồi một mình khi đang nghĩ về một
người không còn ở đó." (The most
crowded room in the world is the one you sit in alone when thinking of someone
who isn't there.)
15. "Sự cô độc là một
vương quốc; sự cô đơn là một buồng giam bên trong vương quốc đó." (Solitude is a kingdom; loneliness is a
prison cell within it.)
16. "Chúng ta sinh
ra trong cô độc, sống trong sự hiểu lầm và chết đi trong sự im lặng." ("We are born in solitude, live in
misunderstanding, and die in silence.")
17. "Chúng ta không
yêu người khác; chúng ta yêu phiên bản của chính mình khi ở bên cạnh họ." (We do not love others; we love the version
of ourselves that we become when we are with them.)
18. "Advice is what
we ask for when we already know the answer but wish we didn’t." (Lời khuyên là thứ chúng ta hỏi xin khi
chúng ta đã biết rõ câu trả lời nhưng lại ước gì mình không biết.)
19. "We spend our
lives building a monument to a person we are not, just to impress people we
don’t even like." (Chúng ta dành cả
đời để xây dựng một tượng đài cho một kẻ không phải là mình, chỉ để gây ấn tượng
với những người mà chúng ta thậm chí còn chẳng ưa.)
20. "Sanity is a
consensus, not a condition." (Sự tỉnh
táo là một sự đồng thuận của đám đông, chứ không phải là một trạng thái tâm thần.)
21. "Success is
often just the ability to hide your failures long enough for them to become
irrelevant." (Thành công thường chỉ
là khả năng che giấu những thất bại của bạn đủ lâu cho đến khi chúng không còn
quan trọng nữa.)
22. "Regret is a
futile attempt to change the past by torturing the present." (Sự hối tiếc là một nỗ lực vô ích nhằm thay
đổi quá khứ bằng cách tra tấn hiện tại.)
23. “Sống cùng một đứa
trẻ giống như sống cùng một thiền sư: chúng hoàn toàn hiện diện, không có cái
tôi và thỉnh thoảng sẽ đánh bạn bằng một cây gậy mà không có lý do rõ ràng.” (Living with a child is like living with a
Zen master: they are perfectly present, have no ego, and will occasionally hit
you with a stick for no apparent reason)
(3). References:
Mộc Nhân dịch và chú dẫn
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét