299. CỔ TÍCH MỘT QUÊ NHÀ

             Tùy bút Nguyễn Nhã Tiên          
                                    (Bài đăng trên Đặc san ĐẠI LỘC - xuân Quí Tỵ 2013)                                                                       

       Trong cái trí nhớ của tôi bây giờ dường như mây khói nhiều hơn cả thảy. Từ trong cái miền thẳm ấy, bất chợt một tiếng dế kêu hay một đàn bướm mỏng mảnh lượn bay đâu đó, chỉ ngần ấy thôi là cái thằng oắt con ưa mơ mộng đã ngủ quên trong mù khơi trí nhớ của tôi bỗng thức giấc reo hò !Em ạ, ngày xưa vua nước Bướm. Kén nhân tài mơ Điệp lang khoa. Vua không lấy Trạng, vua thề thế. Con bướm vàng tuyền đậu Thám hoa.

298. MÙA BỐNG CÁT

         Đinh Huyền   

                             (Bài đăng trên Đặc san ĐẠI LỘC - xuân Quí Tỵ 2013)

Không hiểu sao tôi cứ thèm khát được sống lại thời tuổi thơ ngày ấy. Trong giấc mơ vẫn chập chờn một dòng sông với bãi bờ sau mùa lũ và những ngày chúng tôi rủ nhau đi câu cá bống cát.

       Thuở ấy, tuổi lên chín lên mười của tôi được một lần đi câu là nhớ mãi. Ngắt một đoạn mồi cho vào lưỡi câu, thả nơi dòng nước, chỉ chờ nghe chiếc cần câu rùng rùng như hối giục và giật lên, chắc chắc sẽ có một con bống cát.

       Một loài cá tạp ăn, nhưng muốn câu không hề đơn giản. Ngày cha tôi còn sống, ông đã dạy cho cách chọn cần, kỹ thuật câu và hiểu được quy luật mà thiên nhiên ban đãi.

296. NHỮNG CÂU NÓI DÂN GIAN CÓ HÌNH TƯỢNG CON RẮN

Mộc Nhân 

Nhân dịp năm “con rắn quí”, Mộc Nhân lượm lặt, gom góp những câu tục ngữ, ca dao, thành ngữ dân gian có sử dụng hình tượng con rắn để bạn đọc thông qua chuyện rắn mà ngẫm nghĩ thêm về chuyện nước, chuyện đời, chuyện người…

Nhân dân ta không chỉ quan sát loài rắn để rút ra những kinh nghiệm trong việc chung sống với con vật dữ dằn, bí hiểm này mà còn nêu lên những bài học ứng xử, những lời khuyên, những tiếng cười… về nhiều vấn đề trong cuộc sống.

Nếu bạn đọc còn tìm thêm được câu nào hay, mời tham gia bổ sung ở phần cảm nhận cuối bài viết.

295. TẢN MẠN VỀ TẾT

           Ngô Thị Thục Trang
                        (Bài đăng trên Đặc san ĐẠI LỘC - xuân Quí Tỵ 2013)

Sáng nay, chị bạn đồng nghiệp kêu: “Lại sắp Tết rồi, sao mà mau quá, chị nhớ mới đi xin xăm đầu năm đây, giờ đã giữa tháng chạp rồi.” Tôi nhìn ra đường, nắng đã là nắng Tết vàng rưng. Bỗng muốn bỏ hết việc, về quê đắm vào cái không khí mùa xuân vừa chớm mà tìm lại chút bâng khuâng dậy giữa lòng, một cảm giác lâu rồi không gặp.

294. THƠ VỀ QUÊ HƯƠNG ĐẠI LỘC

 (Bài đăng trên Đặc san ĐẠI LỘC - xuân Quí Tỵ 2013)

1. ANH CÓ VỀ!

Trương Xuân Đông

Anh có về quê tôi Đại Lộc

Ngược sông Thu Bồn xuôi nước Vu Gia

Con đường lớn trải dài theo huyện

Xưa một đường nay có đến ba!

293. TIẾNG GÀU RƠI VÀ DÒNG SÔNG MÙA CŨ

 Hải Triều  

                       (Bài đăng trên Đặc san ĐẠI LỘC - xuân Quí Tỵ 2013)

“Hỡi cô tát nước bên đàng

Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi?...”

                                 (Ca dao)

Một bận, người bạn kể tôi nghe về những ngày gian khó trên ngôi làng nhỏ dọc triền núi quê em. Em nhớ nhất mỗi lần đi gánh nước ở cái giếng vuông nơi đầu làng vào đêm ba mươi tết. Người ở quê xứ mình luôn cho rằng dêm cuối năm nếu tranh thủ tích nước ăn trong nhà cho đầy, cho nhiều thì năm đó sẽ làm ăn khá giả, ấm áo no cơm. Vậy là cả làng nhà nào cũng đi gánh nước đêm ba mươi cho đến giao thừa. Không khí nhộn nhịp, người ra kẻ về đèn đuốc sáng trưng, cười nói râm ran trên đường làng đêm ba mươi ấy làm sao mà quên được? Cái giếng cổ - di tích của người Chăm đã chất chứa trong em bao kỷ niệm thời hoa niên. Bây giờ có đi đâu, cũng nghe vẳng trong tiềm thức âm thanh của tiếng gàu rơi, xác xao hoài niệm!

Và chuyện của em lại làm tôi nhớ về chuyện của mình, cũng từ ký ức những tiếng gàu lọt thỏm vào mông mênh quê kiểng quê nhà…

292. BẢN TẶNG CHO GIẤC MƠ

(Bài đăng trên Đặc san ĐẠI LỘC - xuân Quí Tỵ 2013)

               

Nguyễn Giúp 

Nhà thơ Hải Triều (trái) và nhà thơ Nguyễn Giúp (phải)
trong đêm giao lưu văn nghệ Đại Lộc cuối năm

Vẽ giấc mơ lên lá

Lá xanh hơn những ngón tay

Từ ấy em thuộc về những gì tinh khiết

… như sương mai như môi thắm xuân thì

291. DÒNG SÔNG VÀ CON ĐƯỜNG

Tạp bút: Huỳnh Minh Tâm *
                                      (Bài đăng trên Đặc san ĐẠI LỘC - xuân Quí Tỵ 2013)

LTS: Đặc san ĐẠI LỘC – xuân QUÍ TỴ 2013 đã ra mắt cùng bạn đọc gần xa. Tuy nhiên do bản in có hạn và việc phát hành không rộng rãi nên nhiều bạn đọc trong và ngoài địa phương không được xem đặc san quê nhà.
Được sự cho phép của Phòng VHTT Đại Lộc, kể từ hôm nay, chúng tôi sẽ lần lượt đăng lại nhiều bài trong ĐS nói trên nhằm mang đến một món quà tinh thần cho bạn bè trong dịp Tết đến xuân về.

***

Khi tôi đọc và đọc, viết và viết, lắng nghe và lắng nghe thì dường như, bất chợt nhận ra có một dòng sông nào đó, dòng chảy nào kia lẩn khuất chỗ này, rạt rào chỗ nọ “ám” vào máu  huyết, trí não tôi. Dòng sông ấy có lúc hớn hở vui mừng, có khi đớn đau xao xuyến, có bận ngủ gà ngủ gật, có buổi vắng vẻ đìu hiu; nhưng trên tất thảy, nó cho tôi một dáng vẻ ái tình, hoặc như một tiếng thét của đời sống, hoặc là một lý do để tồn tại: “Tiếng chuông thả vào đêm/ tiếng chuông tan vào đêm/ tịch lặng/ sương mờ /ngập tràn/ lạnh gót mềm/ lá rung vườn gió/ mùa trăng đầy/ hồn vẫn cài then”( Nhạc : Ngọc Phước)

290. THƯ GIÃN CUỐI TUẦN

Chuyện cười – st

1. CHỐNG THAM NHUNG

 Một cán bộ đến gặp người làm biển quảng cáo:

- Làm một panô có nội dung: Công nhân xí nghiệp X. kiên quyết chống tham nhũng! Cỡ chữ to, giá bao nhiêu?

- Thưa anh, trọn gói là 250 nghìn đồng.

- Tốt, làm đi, ngày kia tôi lấy, ghi hoá đơn thanh toán tròn 1 triệu nghìn đồng nhé!

2. BẢN LỀ
Phóng viên phỏng vấn một giám đốc:

- Thưa giám đốc, tại sao năm ngoái xí nghiệp ta báo cáo là năm "bản lề", báo cáo năm nay cũng nói là năm "bản lề"?

- Xin được hỏi lại anh, một chiếc cánh cửa có bao nhiêu bản lề? Và cả xí nghiệp tôi có bao nhiêu cánh cửa?

- !!!

289. CHUYỆN VUI CUỐI NĂM

            (St)

           Một người đàn ông trung niên nghèo có sở thích khi dư chút tiền thường mua vé số, coi đó như là niềm hi vọng nho nhỏ…

          Hàng xóm ai cũng biết ông có cái thú đó nên đôi khi họ cũng để ý đến những mớ vé số mà ông ấy đã mua và kể về nó.

          Buổi sáng sát ngày Tết, cô y tá giúp việc cho bác sĩ khu phố đến sớm hơn thường lệ, câu chuyện đầu tiên cô hổn hển nói là ông trung niên kia đã trúng số độc đắc, một núi tiền! 

288. GỠ THỜI GIAN - LANG THANG

                       Đinh Công Tôn

                               1. GỠ THỜI GIAN

                        Gỡ thời gian

                        Hay đang gỡ từng mảnh cuộc đời…

                       

                        Mảnh tuổi thơ chao nghiêng quá khứ

                        Mảnh hoàng hôn nhập nhoạng mỏi mòn

                        Mảnh tàn đêm còn vọng trăng khuya

                       

                        Lịch hết rồi

                        Chẳng còn gỡ được

                        Mảnh bình minh rộn nghe chim hót

                        Mảnh thời trai rạo rực niềm vui

                        Kỉ niệm ùa về … đôi mươi cứ ngỡ

                        Người năm xưa gõ cửa tim mình

                       

                        Thời gian gỡ rồi

                        Lại có thời gian tiếp nối

                        Mình gỡ đời mình rồi

                        Sợ cạn sạch lẽ yêu.

                                                          (01-01-2013)

                                               

        2. LANG THANG

Lang thang một tâm hồn nghệ sĩ

Phổ lên trang đời mấy nẻo buồn vui…

Lang thang với mối tình

Để vầng trăng rơi xuống nước

Đếm nhịp Trường Tiền mấy thuở yêu em

Đêm đã khuya lòng chưa thôi day dứt

Ngóng phương trời dấu khuyết mờ xa…

Lang thang với cây đàn

Thao thức những âm ba

Rót xuống từng cung bậc

                                                            chông chênh

Gập ghềnh

                         số phận…

                        Uống từng giọt đắng cay

                        Một trời thương đỡ khát…

                       

                     Ai bảo vay thêm sương khói hoàng hôn

                     Vẫn lang thang chưa trắng nợ tâm hồn...                                                     

                                                            (Cuối thu 2012)

                                                 

                                               

287. “BẾP LỬA” – MỘT BẾP TÌNH ẤM ÁP

 Mộc Nhân

Một mùa xuân lại đến - xuân khắp cả đất trời và xuân trong lòng người. Xuân không chỉ mở ra những gì tươi đẹp, rạo rực mà còn gợi lại những nghĩa tình quá khứ. Lúc này đây, chúng ta hãy mở hồn để hồi tưởng về những gì thân thương, ấm áp của quê hương, gia đình, về những kỉ niệm tuổi thơ đẹp đẽ, thân thương và chứa chan tình nghĩa.

Dòng hồi tưởng có thể đến từ một bếp lửa, một bài thơ… Có lẽ nhà thơ Bằng Việt trong những năm tháng xa quê đi học tại Liên Xô đã viết bài thơ “Bếp lửa” trong dòng cảm xúc ấm lòng như thế. Những kỉ niệm về người bà và tình bà cháu trong tâm thức của nhà thơ vừa sâu sắc, thấm thía vừa quen thuộc với mọi người.

286. MÂU THUẪN TRONG THÀNH NGỮ

     Nguyễn Đức Dân                                                               

Có không ít lần chúng tôi được nghe bình luận về sự phi lý của câu thành ngữ “con ông cháu cha” : Sao lại là con của ông, cháu của cha ? Phải là con cha, cháu ông mới đúng chứ ! Thậm chí, ngay cả giới nghiên cứu tiếng Việt cũng có người băn khoăn về hiện tượng này, không nhìn nhận lối nói “con ông cháu cha” là đúng.  

          Cũng có chuyện “lô gich” tương tự với hàng loạt thành ngữ khác như: cao chạy xa bay phải là xa chạy cao bay mới đúng …

          Muốn hiểu điều này phải nói về qui luật của một loại thành ngữ (TN) 4 âm tiết trong tiếng Việt, qua đó giải thích được điều tưởng như phi lô gich trong những TN loại này.

285. “GIỜ HỌC MỞ” TRONG DẠY HỌC NGỮ VĂN

 Hồ Tấn Nguyên Minh

Học phương pháp học 

Tôi viết bài này với mục đích góp một tiếng nói nhỏ từ những trăn trở, suy tư của mình vào việc đổi mới phương pháp tổ chức, nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập bộ môn Ngữ văn. Qua đó, tìm ra một hướng đi mở cho giờ dạy – học Ngữ văn trong nhà trường THPT.

          Có một thực tế mà dẫu có yêu môn Ngữ văn đến thế nào, chúng ta cũng không thể phủ nhận. Đó là vị trí của môn học này ngày càng trở nên mờ nhạt trong tâm thức học sinh. Đa số học sinh THPT tỏ ra không có hứng thú với những giờ học Văn trong nhà trường, mà thường xác định là chỉ cần học để đủ thi tốt nghiệp mà thôi.

284. CHƯƠNG TRÌNH và SGK NGỮ VĂN vẫn nặng tính hàn lâm

Nguồn: GDVN

Chương trình và sách giáo khoa Ngữ Văn vẫn nặng tính hàn lâm, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển năng lực học sinh - nhất là phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo.

Đó là những đánh giá được Bộ GD-ĐT đưa ra sau khi tổng hợp các báo cáo và ý kiến thảo luận tại hội thảo khoa học quốc gia về dạy học Ngữ văn ở trường phổ thông Việt Nam.