18/10/20

1.879. HÔN NHÂN - MARRIAGE

 Nguyên tác: “Marriage” - Louise Glück - Published in the print edition New Yorker of the October 22, 2007, issue.

        Bản dịch: Mộc Nhân


Giọng điệu, hình thức và cấu trúc tạo nên xương sống trong tác phẩm của Louise Glück. Bà cảm thấy các bài thơ của mình sống với độc giả trên trang giấy nhiều hơn là khi được đọc to lên và đối với bà thơ không đòi hỏi một  lượng lớn khán giả đương đại để tồn tại. Tuy nhiên bà tin rằng  độc giả của bà đang nghiền ngẫm những ngôn ngữ thơ của mình dù nó rất khó hiểu. Trong các tác phẩm của mình, bà Glück thường tập trung vào những khía cạnh như niềm vui, nỗi buồn, khát vọng, tình yêu, góc khuất của hôn nhân gia đình... Để chạm được tới trái tim độc giả, bà Glück luôn rất thẳng thắn trong cách bộc lộ những xúc cảm và suy nghĩ, trong đó có cả nỗi buồn và cảm giác cô đơn.

17/10/20

1.878. CAM GIẢ - MOCK ORANGE

     Nguyên tác: “Mock Orange” - Louise Glück, trong tập The First Four Books of Poems (The Ecco Press, 1995).

Bản dịch: Mộc Nhân

Hoa Mock Orange


MN: Thơ của Louise Glück là những tác phẩm điêu khắc của niềm tin. Những bài thơ của bà cũng có thể được xem như những hành động nói, trong đó hình ảnh không quan trọng bằng sự nhận biết cách bài thơ khai triển. Bằng giọng điệu nhức nhối đặc trưng, thơ của Louise Glück “Luôn có điều gì đó làm bằng nỗi đau”. Bà đã tiếp tục trong bốn thập kỷ để tạo ra một thứ thơ trữ tình không cho phép dễ dãi  và mở ra con đường riêng nhằm nhận thức và khám phá những kiểu tư tưởng hoàn toàn mới được diễn đạt bằng ngôn ngữ thơ.

1.877. NHỮNG BUỔI CHIỀU VÀ BUỔI TỐI GẦN ĐÂY

Nguyên tác: “Afternoons and Early Evenings” - Louise Glück, The New York Review of Books (2019).

Tranh Nguyễn Quang Thiều

  Mộc Nhân: Khi trao Nobel Văn học cho Louise Glück hôm 8/10, Viện Hàn lâm Thụy Điển nhận định bà có “một giọng thơ không lẫn vào đâu, với vẻ đẹp nghiêm khắc khiến sự tồn sinh của cá nhân trở nên phổ quát”. Bằng ngôn ngữ thi ca, bà kể những trải nghiệm cá nhân liên quan đến lịch sử, thiên nhiên, cuộc sống hiện đại. Thế giới thi ca trong các sáng tác của Louise không hướng về đại chúng, nó mang chất riêng vừa man mác buồn, vừa sắc sảo đến mức kén người đọc. Ngôn ngữ thơ của Louise Glück thường kiệm lời nhưng chứa đựng cái nhìn sâu sắc về sự cô đơn, các mối quan hệ gia đình hay cái chết. Nội dung tự sự trong bài thơ Afternoons and Early Evenings là những kí ức vụn về gia đình, cá nhân được kể bằng giọng thơ chậm rãi, buồn bã.

1.876. ĐOÀN TỤ - REUNION

Tượng Odysseus trong Bảo tàng Athen
    Mộc Nhân: Nội dung tự sự của bài thơ này liên quan đến câu chuyện về Odysseus trong thần thoại Hy Lạp. Odysseus là vua xứ Ithaca, chồng của Penelope, cha của Telemachus. Ông là một anh hùng trong sử thi Odyssey thi của Homer; nổi tiếng là một người thông thái, khôn ngoan và luôn biết ứng biến do đó ông cũng thường được mọi người gọi bằng cái tên Odysseus Mưu Mẹo (cunning intelligence). Sau 20 năm xa nhà chinh chiến, trong đó có 10 năm tham gia chiến trận thành Troy và 10 năm hành trình quay về gian khổ, Odysseus đã về đến nhà.

16/10/20

1.875. HÒA HỢP - REUNION

       Nguyên tác "Reunion" - Louise Glück (“The Seven Ages” -2001)

       Bản dịch: Mộc Nhân

Louise Glück & Cựu TT Mỹ Obama

MN: Có lẽ đối với đông đảo bạn đọc, kiểu thơ mới, hiện đại, của Louise Glück là không thể hiểu một cách dễ dàng; thậm chí là không thể hiểu thông điệp trong một số bài thơ là gì . Tuy nhiên mỗi kiểu thơ (hoặc bài thơ) đều có tiếng nói, hàm ngôn riêng của nó và tất nhiên tiếng nói ấy không dễ tiếp cận với mọi người cả về ý nghĩa lẫn kết cấu, ngôn từ . Bằng những bài thơ ấy, Glück cũng đã chứng minh rằng ta hoàn toàn có thể biến cách diễn đạt nào đó trở thành thi ca với âm điệu tự nhiên đáng kinh ngạc. Trong thi ca của bà có giọng thơ khẩn trương của Eliot, nghệ thuật lắng nghe nội tâm của Keats hay sự im lặng tự nguyện của George Oppen. Bà viết nên thứ thi ca mơ màng, gợi tả, gợi lên những ký ức và những hành trình, nhưng thỉnh thoảng dừng lại lưỡng lự trước những tri kiến mới. Thế giới đấy được giải thoát trôi dạt đi, chỉ để rồi xuất hiện trở lại như một phép lạ dẫu đôi khi khá phức tạp.

15/10/20

1.874. NHỮNG SAI LẦM TRONG BIÊN SOẠN SÁCH GIÁO KHOA MỚI

        Nguyễn Ngọc Chu

Trong hàng loạt những bài phê phán, phản biện, chỉ trích về cuốn SGK TV lớp 1 của nhóm biên soạn "Cánh Buồm", mình nhận thấy bài này của Gs Nguyễn Ngọc Chu là khái quát nhất nên xin phép tác giả lưu tại đây để chia sẻ cùng bạn đọc.

***

1.873. HOA TUYẾT - SNOWDROPS

 Nguyên tác: Snowdrops - by Louise Glück (Nobel Văn chương 2020)

                   Bản dịch: Mộc Nhân

Snowdrop là tên loài hoa (tiếng Việt là hoa tuyết, hoa tuyết điểm, hoa giọt tuyết, hoa xuyên tuyết) thuộc dạng cây thân thảo, có củ như củ hành, hoa nhỏ màu trắng và hương thơm, thường nở vào mùa đông, cũng có khi đầu xuân. Hoa  tuyết nở là dấu hiệu báo xuân về. Loài hoa này ở phương Tây biểu tượng cho niềm an ủi và hy vọng. (Tham khảo từ nguồn Wikipedia)

14/10/20

1.872. TẬP HUẤN PHÚ QUỐC 2020

        Lưu lại những hình ảnh trong chuyến đi Phú Quốc - tham gia lớp Tập huấn PBVH do Hội đồng Lý luận PBVH Trung ương tổ chức cuối tháng 9- đầu tháng 10 2020.


1.871. BÀI CA - SONG

Nguyên tác: “Song” – Louise Glück (Nobel Văn chương 2020)

Bản dịch: Mộc Nhân

 


Leo Cruz tạo ra những cái bát trắng đẹp nhất;

tôi nghĩ phải lấy vài cái cho bạn

nhưng bằng cách nào là vấn đề

vào lúc này

12/10/20

1.870. NGÀY CÁC THÁNH

 Nguyên tác: “All Hallows” (*) - Louise Glück (Nobel Văn chương 2020) 

       Bản dịch: Mộc Nhân 

Tranh Nguyễn Quang Thiều

Ngay bây giờ cảnh vật đang tụ hội

Những ngọn đồi ngã bóng

Chú bò ngủ trong cái ách màu xanh

Cánh đồng cày xới tinh tươm

Những bó rơm buộc chặt chất đống ven đường

Trong khi năm cánh răng mọc ra lúc trăng lên

 

Cái trống trải sau mùa thu hoạch hoặc dịch dã

người vợ ngã mình ra cửa sổ

với bàn tay chìa ra, như khi nhận lương

và những hạt giống

đủ loại, quí báu, kêu gào

Đến đây

Đến đây, kẻ đáng thương

Và linh hồn thoát ra khỏi vòm cây.

-----------------

(*). All Hallows: là một lễ hội truyền thống được tổ chức vào ngày 31 tháng 10 hàng năm, đi liền với Lễ Các Thánh trong Kitô giáo (viết là All Hallows Evening hoặc All Hallows' Eve). Đây còn gọi là Lễ hội Halloween.

Nguyên tác từ nguồn: Poetry Foundation

1.869. LỜI CUỐI - AFTERWORD

Nguyên tác: “Afterword” - Louise Glück (Nobel Văn chương 2020)

Bản dịch: Mộc Nhân

 

Tranh Nguyễn Quang Thiều

Hãy đọc những điều tôi vừa viết, giờ đây tôi có niềm tin

Tôi đã dừng ngay lập tức, để cho câu chuyện của mình trôi qua

đoạn kết hơi lắc léo, như nó đã xảy ra, không đột ngột

nhưng trong một màn sương nhân tạo

được phun vào sân khấu, thay đổi mọi sắp đặt thật khó.

11/10/20

1.868. MẸ VÀ CON

Nguyên tác: Mother and Child - Louise Glück (Nobel Văn chương 2020)

Bản dịch: Mộc Nhân

 

      LTS: Nhiều bài thơ của Louise Glück là niềm đau đáu về gia đình, cuộc đời và khát vọng sống của con người giữa bối cảnh thời đại: chiến tranh, đau thương, chết chóc, giam cầm...

1.867. NHỮNG ĐỨA TRẺ ĐUỐI NƯỚC

Nguyên tác: “The Drowned Children” - by Louise Glück (Nobel Văn chương 2020)

Bản dịch: Mộc Nhân



LTS: "The Drowned Children" trích trong tập thơ “The First Four Books of Poems” của Louise Glück do Nhà xuất bản The Ecco Press ấn hành năm 1995. Thông điệp của bài thơ nói lên số phận của những đứa trẻ bị bỏ rơi trong xã hội: không ai bênh vực (have no judgment), sinh ra đã bị bỏ rơi (the ice taking them in), không có tiếng nói (quiet), sống trong ao tù tăm tối (the pond lifts them in its manifold dark arms). Cuộc đời của chúng là màn đêm phủ vây mịt mờ cạm bẫy (lures) và mãi chìm khuất trong vô vọng.

Louise Glück kêu gọi con người hãy cứu vớt thế giới bằng hành động quan tâm đến những đứa trẻ bị vùi dập này. Lời thơ tạo xúc cảm mạnh mẽ, giàu hình ảnh…

10/10/20

1.866. BUỔI SÁNG - DAWN

      Nguyên tác: “Dawn” - Louise Glück (Nobel Văn chương 2020)

      Bản dịch: Mộc Nhân

 


1.

Đứa trẻ thức dậy trong căn phòng tối

hét lên Tôi muốn con vịt của tôi trở về

tôi muốn con vịt của tôi trở về

bằng một ngôn ngữ chẳng ai hiểu được

9/10/20

1.865. NOBEL VĂN CHƯƠNG 2020 - LOUISE GLÜCK

        Nobel Văn học lần thứ 113/ 2020 được trao tặng cho nữ thi sĩ người Mỹ Louise Glück, hôm 08/10. Bà là một tác giả chuyên viết về đề tài gia đình. Trong lúc nhiều người hoan hỉ là giải thưởng Văn học được trao tặng cho một phụ nữ, nhiều tiếng nói chỉ trích Viện Hàn lâm Hoàng gia Thụy  Điển đã chọn giải pháp an toàn. 

Trong diễn văn công bố giải thưởng, Viện Hàn lâm Hoàng gia Thụy Điển đã ca ngợi nhà thơ người Mỹ mang lại “một phong cách thi ca đặc biệt, với vẻ đẹp khiêm nhường, đã làm cho sự tồn tại của mỗi cá nhân mang một giá trị phổ quát”.