256. TỪ CHỨC - BỆNH THÀNH TÍCH ...

1. TỪ CHỨC

               Sưu tầm

Thời bao cấp, hai vợ chồng vừa mới cưới nhau được phân căn hộ tập thể cấp 4, mỗi nhà cách nhau bởi bức tường mỏng dính.

Một buổi, cả hai giao hẹn với nhau:

- Em à, để bảo mật cho sự riêng tư của đôi ta, chúng mình nên quy ước. Nếu em muốn rủ anh… tắt đèn ngủ sớm thì gọi là “làm ăn”, bữa nào anh hơi mệt thì anh sẽ trả lời “mất khả năng chi trả".

- Hay quá, thế hôm nào mệt thì em sẽ từ chối khéo là đang “lạm phát” nhé. Quên nữa, hàng tháng anh cần nhớ là em sẽ có vài ngày “khủng hoảng".

254. BÙA MÊ, DỐI TRÁ VÀ BƯNG BÍT

Mộc Nhân

Bùa mê, dối trá và bưng bít – dường như ba thứ này là hoàn toàn khác nhau nhưng chúng lại có một sợi dây liên hệ chung là “nỗi sợ”.

Từ điển Tiếng Việt định nghĩa “sợ” như sau:

- Coi là nguy hiểm và cảm thấy lo lắng

- Không dám chống lại

- Ngại ngùng

- Không yên tâm trước một khả năng nguy hiểm hoặc có hại

- Để lộ thái độ rụt rè, hèn nhác, qua nét mặt, cử chỉ, ngôn ngữ, trước người khác…

253. TRONG ĐẦM GÌ ĐẸP BẰNG SEN

Mộc Nhân 

      Trong đầm đẹp bằng sen

      Lá xanh, bông trắng lại chen nhị vàng

      Nhị vàng, bông trắng, lá xanh

      Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn.

Bài ca dao kết hợp giữa lối tả chân, với phép tượng trưng, ẩn dụ. Hình tượng cây sen trong đầm được giới thiệu, miêu tả cụ thể, chính xác vừa chân thực sống động, vừa mang tính tượng trưng và khái quát rất cao. Tính chất ẩn dụ, tượng trưng nổi bật nhất ở câu cuối cùng, nhưng ngay ở câu này trước hết vẫn là sự tả thực về cây sen ở trong đầm. Ở đây, nội dung nội dung và thẩm mĩ triết lí, nhân sinh gắn liền với nội dung sinh vật học tạo ra sự đa dạng, phong phú và vẻ đẹp tuyệt vời của một bài ca dao.

252. CHUYỆN THƠ VUI

Mộc Nhân – lượm lặt từ nhiều nguồn.

(Thư giãn cuối tuần - nếu bạn không thích chuyện "tục", không nên đọc tiếp)

1. Giên Phôn Đa là nữ nghệ sĩ điện ảnh Mỹ ủng hộ Việt Nam đánh Mỹ. Sau khi sang thăm Việt Nam về chị bị chính quyền bắt giam. Nhà thơ Minh Huệ làm thơ ca ngợi chị, trong bài có đoạn:

Giên Phôn Đa

Giên Phôn Đa

Chúng lột trần chị ra

Chúng thấy gì

Một trái tim dũng cảm…

          Một nhà thơ đã “cảm hứng” khi đọc đoạn thơ này:

Người ta có bướm có chim

Riêng anh Minh Huệ thấy tim trong... quần?...

251. HAI BÀI THƠ "ANH EM"

Mộc Nhân

Mời bạn đọc đọc hai bài thơ và thẩm định giúp:

- Hai bài thơ sau đây có “học tập” cách cấu tứ - tạo hình ảnh – ngôn ngữ - bố cục của nhau không ?

* Bài “Bóng dừa” là bài thơ dự thi năm 2012 trên trang  vanthoviet.com có mã số dự thi 106  (chưa công bố tên tác giả)

* Bài “Giấc mơ trên đỉnh núi” là bài thơ dự thi "Thơ ca và nguồn cội năm 2011" của nhà thơ Huỳnh Minh Tâm – Quảng Nam.


(Để tiện cho việc nhận định, tôi đưa hai bài thơ vào bảng đối sánh
 - mỗi ô tương ứng với một khổ thơ trong nguyên bản)

Bài “Bóng dừa”	Bài “Giấc mơ trên đỉnh núi”
nhà tôi mọc trên nhánh vườn hoa nắng/ gióng gánh đời người đi về mẹ tôi đòn gánh cong lưng áo cong/ tôi bỏ quên góc vườn lũ cú mèo đêm đêm hú gió/ thèm trái me tây chia đôi khoảnh sân vuông đầu ngõ thúc thít tiếng chim non/	nhà ngoại tôi trên đỉnh núi sương bay/ sương lạnh đời người ngoại tôi đi về áo bạc tóc bạc/ tôi ngủ ở góc nhà với lũ chuột đêm đêm thút thít/ mơ những quả xoài xanh non lăn tròn đầu dốc viên bi/
gió chạp gánh về những vụ chướng thơm ngọt rơm đồng/  chụm đầu bát canh cua ngọt đôi bàn tay dãi dầu chai sạm/ ngước mặt một vườn dừa xiêm quay lưng đụng một vườn dừa xiêm khác/ tôi ăn cơm dừa xiêm uống nước dừa xiêm ngủ dưới bóng dừa xiêm/	nắng mùa xuân trôi về trôi về những chòm mây trắng thơm hoa rừng/ gối đầu thơm đôi bàn tay tảo tần gầy guộc/ qua một đồi sim vấp một đồi sim khác/ tôi ăn mấy mùa sim tôi ngủ mấy mùa sim/
mẹ dắt tôi lội qua giấc mơ mấy mùa cỏ xước/ nối hồn tôi những con diều trắng đồng phục cánh cò cặp nắng quê nhà/ mẹ nhịp võng dong đưa lời ru buồn trời chiều lả rơi mây trắng/ góc vườn khô xào xạc khói tháng ba/	ngoại tắm gội tôi bằng con suối trắng/ đính áo tôi những cánh phong lan trắng nõn gòn bông mận nhánh quê nhà/ ngoại ru tôi những câu ca dao buồn dưới vòm trời sao lung linh ánh bạc/ con đường quanh co sao chẳng màu lang trắng tháng ba/
tôi dốc ngược hành trình thênh thang đại lộ danh vọng cuộc đời/ mê muội những chuyến thơ ca không màng vé khứ hồi/ bỏ sau lưng bóng dừa đã lão/ trái điếc rụng mấy mùa/	tôi mải đứng mải đi con đường khúc khúc hão huyền thi ca và danh vọng/ sau những ngày bóng ngoại hoa bay/ trên đỉnh núi cao cây xanh rợp trời cờ lau chấp chới/ một tiếng chim vọng khúc kinh cầu/
bóng dừa của mẹ ở đâu gió chạp gánh về tiếng chim nhánh vườn hoa nắng/ ngôi nhà của mẹ ở đâu đêm thu gió hú/ trái dừa điếc nỗi buồn vô trú/ dừa nhịp võng đong đưa dừa ru buồn dừa dựng ngôi nhà mẹ tôi chạm khắc hoàng hôn./	ngọn đèn của ngoại ở đâu dầu cạn mùa đông không chăn ấm không ánh mắt dịu hiền./ ngôi nhà của ngoại ở đâu giọt thời gian rơi tuổi ấu thơ thuyền neo chân cầu ngủ tạm/ tôi ngồi dưới vòm khuya viết bài thơ trên đỉnh núi/ núi chắn ngang trời núi như hoa bay núi dựng ngôi nhà ngoại tôi kí ức kì hồ/

250. NGẮM CÁC NHÀ VĂN VIỆT NAM QUA THƯỚC NÂNG TẦM

Nguyễn Hoàng Đức

Một điều rõ ràng rằng nền văn học Việt Nam muốn đi xa tiếp cận giá trị của nhân loại thì nó không nên bằng lòng với những nhận xét “chỉ có tác phẩm bé và vừa”, “chúng ta chỉ bắt tép”… mà nó cần phải thấy cụ thể những khiếm khuyết cũng như cách khắc phục của mình. Trong tình hình thiếu minh bạch chung của xã hội Việt Nam, từ chính trị đến tài chính đều kín như bưng, thiếu rõ ràng, cũng là cái ổ cho lạm dụng và tham nhũng, thì văn học Việt Nam cũng không ra khỏi tình trạng tù mù thiếu minh bạch đó. Tất cả các cuộc kết nạp hội viên Hội nhà văn, tất cả các giải thưởng đều phải khép lại vội vàng ngay từ đầu trong tiếng ì xèo, rõ ràng đó là những vấn đề không cãi được.

249. VĂN HỌC VIỆT NAM CÓ CƠ HỘI SOI GƯƠNG

Nguyễn Hoàng Đức

Văn học Việt quả rất cần soi gương, bởi lẽ sự phản tỉnh của người Việt xưa nay vẫn rất yếu đuối vì dựa trên tâm trí văn hóa tiểu nông nhũn nhẽo cảm xúc, lý trí bấy bớt, thiếu đào tạo về kỹ năng tư duy phản tỉnh, quen tự hào vặt vãnh, rồi mắc chứng đố kỵ tủn mủn không muốn ai hơn mình, ngay cả con lợn nhà khác cũng không nên có quyền lớn nhanh hơn con lợn nhà mình.  

Dân trí chung đã thế, xét vào giới văn học, lại chủ yếu là các nhà thơ sản phẩm của đời sống nông nhàn, rong chơi vu vơ không có mục đích chính yếu nào của cuộc đời lớn hơn việc nhàn tản, nhưng vẫn tranh thủ vừa du hí vừa lượm lặt kiếm tí danh nhà thơ - nhà văn… Nói dài dòng nhưng có thể chốt lại một câu: trên bình diện chung, chưa có một phản tỉnh nào chính thức của giới văn học Việt Nam về trình độ tác phẩm văn học của mình.

248. TỪ CHUYỆN Ở MYANMAR, NGHĨ VỀ GIÁO DỤC LỚP TRẺ Ở VIỆT NAM

Triệu Xuân 

1- Myanmar nghèo khổ nhưng giàu… lòng nhân ái:

Tháng 9-2012 vừa qua, tôi được mời đi Myanmar, trong đoàn Doanh nhân Việt Nam sang đầu tư (…). Lần đầu đến Yangon, thành phố lớn nhất, vốn là thủ đô của Myanmar, tôi không khỏi ngạc nhiên về quy hoạch và cơ sở hạ tầng của thành phố này: Thoáng đãng, nhiều cây xanh và còn có cả rừng. (…) Từ hôm đến Yangon đến nay đã 4 ngày, tôi chưa thấy một viên cảnh sát hay quân cảnh nào trên đường phố. Từ trẻ em đến người lớn, ai ai cũng tỏ ra thân thiện với du khách nước ngoài.

247. K81 VÀ NGÀY NHÀ GIÁO

Mộc Nhân và K81

Tối 18.11, nhóm bạn K81 đã có cuộc gặp mặt kỉ niệm 30 năm ngày nhà giáo Việt Nam. Một ý tưởng tuyệt vời, thân tình của những người bạn K81 không làm nghề giáo dành cho bạn bè đang công tác trong ngành giáo dục. 

Buổi gặp mặt đơn sơ có sắc hoa tươi thắm, bánh trái ngọt ngào, men rượu ấm nồng…

246. NGÀY QUỐC TẾ ĐÀN ÔNG 19-11

Ngày Quốc tế Đàn ông (IMD – International Men’s Day, gọi tắt là Ngày Đàn Ông) là ngày 19-11-1999 – ngày này được Liên hiệp quốc ủng hộ và công nhận.

Đối tượng của Ngày Đàn Ông là quý ông và sức khỏe của nam giới, cải thiện các mối quan hệ giới tính, thúc đẩy sự bình đẳng giới, và nêu cao vai trò nam giới tích cực.

245. NHÌN TỪ XA ... TỔ QUỐC

         Nguyễn Duy

Ðối diện ngọn đèn
trang giấy trắng như xeo bằng ánh sáng

Ðêm bắc bán cầu vần vụ trắng
nơm nớp ai rình sau lưng ta

Nhủ mình bình tâm nhìn về quê nhà
xa vắng
núi và sông
và vết rạn địa tầng

Nhắm mắt lại mà nhìn
thăm thẳm
yêu và đau
quằn quại bi hùng

Dù ở đâu vẫn Tổ Quốc trong lòng
cột biên giới đóng từ thương đến nhớ

244. NGÔ TẤT TỐ NÓI...

      

1. Một nước giống như một cái xe bò…

       Một nước giống như một cái xe bò, lớp trí thức là người làm bò, lớp dân quê là người đẩy xe. Nếu kẻ đẩy còn bị những dây lệ buộc chặt hai chân, thì kẻ làm bò tài giỏi bậc nào cũng không thể kéo được cái xe bò lên dốc …

            Trích “Việc Làng và các tập phóng sự” – Ngô Tất Tố 

                                                      (Nxb Văn Hóa Thông Tin, 2008, trang 23)

243. GIÁO DỤC: ĐỔI MỚI THẬT HAY GIẢ VỜ ĐỔI MỚI

Nguyễn Trọng bình 

  “Đổi mới thật không hay giả vờ đổi mới

   Máu nhiễm trùng ta có thể thay chăng?”

                                                 (Nhìn từ xa Tổ quốc - Thơ Nguyễn Duy)

Cần một phản tĩnh nghiêm túc và sâu sắc

Ở nước ta, lâu nay, nhiều người thường có thói quen ca ngợi, tán tụng, tuyên dương (thậm chí đòi nhân rộng “mô hình”) một vị lãnh đạo, vị Giáo sư, Tiến sĩ hay một ca sĩ, diễn viên “ngôi sao” nào đó… theo kiểu trước đây từng đi lượm “ve chai”, bán “cà – rem”, bán nước mía, chăn trâu… nhưng nhờ có ý chí và nghị lực vươn lên cộng thêm chút may mắn “từ trên trời rơi xuống” cuối cùng trở thành “nhân tài” hay “nhân vật tiêu biểu”, “cá nhân ưu tú” của đất nước. Có thể hình dung vấn đề này qua “công thức” sau:  

NHÂN TÀI = MÔI TRƯỜNG NGHÈO KHÓ + MAY MẮN + Ý CHÍ VÀ NỖ LỰC VƯƠN LÊN CỦA BẢN THÂN.

242. THƠ NGÀY NHÀ GIÁO

1. CẢM NIỆM VỀ ÂN NGHĨA THẦY CÔ 

                                                            Thanh Mai – K.81

                                       Kính tặng thầy cô giáo cũ nhân ngày 20-11

Đò trí tuệ tháng ngày đưa rước khách

Người sang sông muôn kiếp mãi tri ân

Ân giáo dưỡng một đời nên huệ mạng

Nghĩa tôn sư muôn kiếp khó đáp đền!

Hôm nay ngày 20/11 lại về, hình ảnh từng người thầy, từng cô giáo đã dạy dỗ cho con từ nét chữ, từng câu văn, từng bài toán…tất cả ùa về trong con với bao nhiêu kỷ niệm trong quảng đời đi học... Trong ngày vui này chúng con biết nói gì đây để cảm niệm ân nghĩa lớn lao của thầy cô... 

241. TÌM HIỂU TRANH DÂN GIAN

1. Tranh “Đám cưới chuột”:

            Nhìn vào bức tranh "Đám cưới chuột", ai cũng có thể thấy một ngày hội rực rỡ đang diễn ra.