1.903. LỘI NƯỚC LỤT PHỐ CỔ

      Mộc Nhân

Hội An bỗng có gì buồn

       khi em với bóng 

                nước luồn lách cây

xin đừng khỏa sóng đôi tay

       làm chao phố cổ 

                giữa ngày vắng hiu

1.902. BẦU CỬ TỔNG THỐNG MỸ 2020

      Mộc Nhân - ghi chép theo ý mình

Cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ 2020 đã kết thúc 3 ngày qua nhưng đến thời điểm này, kết quả cuối cùng ai là ông chủ mới của Nhà trắng – Donal Trump hay Joe Biden - vẫn chưa được công bố. Có nhiều lí do của sự chậm trễ này: kiểm phiếu toàn quốc chưa xong hoặc có thể đã xong nhưng cần rà xoát lại mới công bố; có khiếu nại về việc gian lận từ ông Trump đối với ông Biden; chờ phán quyết của tòa án Liên bang… và cũng có thể họ nấn ná chưa công bố vì lo ngại một cuộc nội chiến sẽ nổ ra khi các phe phái ủng hộ các ông sẽ choảng nhau bằng súng ống, bằng bạo lực, đập phá, giết chóc…

1.901. ÂM NHẠC THIÊN ĐƯỜNG - CELESTIAL MUSIC

Nguyên tác: Celestial Music - Louise Glück

Bản dịch và lời bình: Mộc Nhân

LTS: Trong một bài luận có tựa đề “Sự gián đoạn, sự chần chừ, sự im lặng” (“Disruption, Hesitation, Silence”), Louise Glück viết: "Tôi bị thu hút bởi dấu chấm lửng... Đối với tôi, điều chưa nói có sức mạnh to lớn… Nó tương tự như cái không nhìn thấy được, bị hư hỏng hoặc chưa hoàn thiện. Những cái như vậy chắc chắn ám chỉ đến những bối cảnh lớn hơn... Vậy nên điều mong muốn của tôi trong nghệ thuật là khai thác sức mạnh của những gì chưa hoàn thành. Tất cả kinh nghiệm trần thế là một phần. Không chỉ đơn giản vì nó là chủ quan, mà bởi vì cái mà chúng ta chưa biết, về vũ trụ, về sự chết, nó rộng lớn hơn nhiều so với những gì chúng ta biết."

1.900. HÌNH ẢNH PHẢN CHIẾU – MIRROR IMAGE

 Nguyên tác: “Mirror Image” - Louise Glück, Ararat (Ecco Press, 1990).

Bản dịch: Mộc Nhân

  “Mirror Image” (Hình ảnh phản chiếu) trong bài thơ là sự phản chiếu những suy nghĩ về hình ảnh người cha của mình khi tác giả chợt nhận ra trong thời gian “tonight” và không gian “in the dark window”. Ông là một con người khắc kỉ: nghĩ về cái chết để ngăn nhục dục, chối bỏ mọi thứ khi nhận ra nó vô nghĩa (it contained nothing)... Tuy nhiên hai câu kết bài thơ gợi cho người đọc nhiều suy nghĩ khi bên trong con người khắc kỉ đó là điều răn nhân văn, sâu sắc: “that once you can’t love another human being/ you have no place in the world” (rằng một khi bạn chẳng thể yêu người khác/ thì bạn chẳng có chỗ trên cõi đời).

1.899. ẢO TƯỞNG - A FANTASY

 Nguyên tác: “A fantasy” - Louise Glück (Nobel Văn chương 2020)

     Bản dịch: Mộc Nhân 

Tiêu đề của bài thơ này mang một ý nghĩa kép: ảo tưởng về một đám tang có thể khép lại nỗi đau thương và ảo tưởng một quá khứ đã qua.

Khổ thơ đầu, tác giả nói về cái chết một cách thẳng thắn: “Tôi sẽ nói với bạn đôi điều: mỗi ngày/ loài người đang chết. Và đó chỉ là khởi đầu./ Mỗi ngày, trong nhà tang lễ, những goá phụ sinh ra,/những đứa trẻ mồ côi mới. Họ ngồi khoanh tay/ cố gắng quyết định cuộc sống mới này”. Đó là trạng thái cố gắng giữ bình tĩnh khi chứng kiến sự chết chóc. Nói về cái chết mà thực ra là phá tan ảo tưởng về sự sống bình yên giữa đời nhiễu loạn.

1.898. THỦY TIÊN

       Mộc nhân

         Quí tặng ca sĩ Thủy Tiên

cùng tấm lòng từ thiện em đến với bà con vùng lũ miền Trung (tháng 10/ 2020)

 

em nở hoa giữa mùa bão lũ

như hoa tuyết trỗi dậy giữa đông

em cho đời niềm vui

và nỗi đau thơm nụ

khi cõi người bọt bèo nổi trôi con nước

1.897. HOA THỦY TIÊN

        Mộc Nhân ghi chép

Câu chuyện vc ca sĩ Thủy Tiên (TT) và Công Vinh thực hiện cuộc quyên góp ủng hộ đồng bào Miền Trung số tiền lên đến 150 tỷ (và con số này chưa dừng lại) thì cộng đồng mạng xã hội và báo chí đã nói nhiều rồi. Chúng ta ủng hộ và cảm kích việc làm của nữ ca sĩ khi không quản hiểm nguy trong bão lũ để tiếp tục làm thiện nguyện, hỗ trợ tinh thần, vật chất cho bà con chịu ảnh hưởng của thiên tai. 

1.896. LÃO GIÀ DỐT VĂN (Phần 2)

                   Mộc Nhân

          Dường như tôi có nợ xứ Đạ và cũng có thể xứ Đạ có "nần" gì đó với tôi nên bỗng dưng cơn cớ xui khiến tôi lại mắc mứu với đất và người nơi đây. Vài người bạn thân, vài người bạn chưa thân, vài người mình biết họ mà họ không biết mình, vài người họ biết mình mà mình không biết họ, vài nơi chốn đã đặt chân… và một cặp đôi bĩ lậu vong niên. Vài... ít thôi. 

1.895. EM KHÔNG THỂ QUÊN NHỮNG CHỖ NGỒI VẮNG BẠN

                  Mộc Nhân 

 

Lũ đã qua mong em đừng khóc

dù loài người gây cuồng nộ rưng rưng

cơm gạo ngày mai còn vài chén cầm chừng

ngôi nhà nhỏ liêu xiêu bên sườn đồi xao động.

1.894. KÍNH VIỄN VỌNG - TELESCOPE

     Nguyên tác: “Telescope” from AVERNO (2006) by Louise Glück
         Bản dịch: Mộc Nhân

Cũng như nhiều bài thơ khác của Louise Glück, ý nghĩa bài thơ nằm ở chuỗi hành động  của chủ thể trữ tình thể hiện qua sự kết hợp các cụm từ nói lên suy nghĩ và logic đi đến kết luận. Ngôi thứ hai (you) được sử dụng tổng cộng mười hai lần trong bài thơ. Riêng trong khổ thơ đầu tiên, nó xảy ra năm lần cùng với bốn lần trong hai dòng đầu tiên và một lần cho mỗi khổ thơ còn lại. Sự bối rối trong những dòng mở đầu tạo lập sự tham gia của người đọc vào bối cảnh hư cấu của câu chuyện cho đến khi chúng ta bắt gặp hình ảnh rõ nét của bầu trời đêm ở cuối khổ thơ đầu tiên, chúng ta bị cuốn hút vào bài thơ.

1.893. THU HOẠCH - THRESHING

    Nguyên tác: Threshing - Louise Glück, A Village Life (Farrar, Straus, and Giroux, 2009) 

     Bản dịch: Mộc Nhân

“A Village Life” của Louise Gluck là một tập thơ có ngôn từ đẹp đến ám ảnh, trầm mặc. Toàn bộ tập thơ có một giọng điệu xuyên suốt: ý tưởng cảm thấy mệt mỏi khi ở một nơi nhất định cũng như khái niệm về việc khám phá và tìm hiểu bản thân của một người trong trạng thái bức bí. Hình ảnh thơ không phải lúc nào cũng gợi lên cảm xúc vui vẻ từ người đọc, nhưng chúng hoạt động theo một cách khác với hình ảnh trong tác phẩm của các nhà thơ khác.

1.893. CUỘC ĐỜI MỚI - VITA NOVA (2)

 Nguyên tác: "Vita Nova" của Louise Glück – Trong tập thơ Vita Nova, HarperCollins Publishers Inc, 1999. 

        Bản dich: Mộc Nhân

        

     Vita Nova là cụm từ gốc Ý (La Vita Nuova - Cuộc đời mới). Louise Glück có 2 bài thơ cùng nhan đề Vita Nova đều viết về sự sống và cái chết. Glück tiếp cận chủ đề cái chết (kết thúc) bằng sự khéo léo, ý nhị. Những bài thơ ấy đã chứng minh rằng bà hoàn toàn có thể biến cách diễn đạt bình thường trở thành thi ca qua âm điệu tưởng chừng tự nhiên nhưng thật đáng kinh ngạc.

1.892. CUỘC ĐỜI MỚI - VITA NOVA (1)

 Nguyên tác: "Vita Nova" - Louise Glück, Vita Nova (Ecco, 1999)

       Bản dịch: Mộc Nhân 

Vita Nova là cụm từ gốc Ý (La Vita Nuova - Cuộc đời mới) - nhan đề một tác phẩm văn học của Dante Alighieri viết trong các năm 1283 – 1293. Đây là một tác phẩm về tình yêu viết theo phong cách Prosimetrum (thơ kết hợp với văn xuôi) - tác phẩm văn học đầu tiên sáng tác bằng tiếng Ý. Louise Glück có 2 bài thơ cùng nhan đề Vita Nova đều viết về sự sống và cái chết. Glück tiếp cận chủ đề cái chết bằng sự khéo léo, ý nhị.

1.891. HOA LY VÀNG - THE GOLD LILY

Nguyên tác: “The Gold Lily” - Louise Glück, The Wild Iris (1992)

                     Bản dịch: Mộc Nhân

“The Gold Lily” của Louise Glück là bài thơ áp chót trong tập thơ thứ sáu của bà - The Wild Iris (1992). Tập thơ Glück đã nhận được Giải thưởng Pulitzer năm 1993. Wild Iris bao gồm những bài thơ một phần được lấy cảm hứng từ niềm đam mê làm vườn của Glück nên có nhiều bài lấy hình tượng các loài hoa và cây. Trong tập The Wild Iris, bà thường thể hiện 3 giọng nói của các nhân vật trữ tình: tiếng của hoa nói với người, người nói với Chúa và Chúa nói với con người. Trong bài "The Gold Lily", bông hoa nói với con người hoặc có thể với Chúa về cái chết của mình. Trong tình huống đó, nó yêu cầu được cứu bởi người đã nuôi trồng nó, nhưng con người bất lực.

1.890. HOA LY BẠC - THE SILVER LILY

Nguyên tác: "The Silver Lily" - Louise Glück, from The Wild Iris (The Ecco Press, 1992). 

                  Bản dịch: Mộc Nhân

         Thơ của Louise Glück là những mảng lập thể của cảm xúc. Nhiều bài thơ của bà là những dụ ngôn được “khai triển linh hoạt từ những xúc cảm tại một thời điểm, tạo nên chủ âm định mệnh đặc trưng" (nhà phê bình Frank Bidart). Đề tài hoa Lily được bà khai thác qua nhiều bài thơ với cảm hứng từ vẻ đẹp mà nhận thức về sự tàn phai; từ khởi đầu mà nghĩ đến cái kết; từ sự sống mà nhận ra cái chết…