01/04/2016

761. CÁI ĐẸP TỪ NHẠC TRỊNH

                                        Mộc Nhân
                                                                   Để nhớ 15 năm ngày mất của Trịnh Công Sơn
Trịnh Công Sơn đã đi về bên kia thế giới vào ngày 1 tháng tư năm 2001 hưởng thọ 62 tuổi. 15 năm đã qua nhưng tiếng hát của anh vẫn còn vang vọng đâu đây- trên những sân khấu sang trong, trong những phòng nhạc và thậm chí nơi ngõ hẹp rừng sâu... Ở bất cứ nơi nào có một người Việt Nam thích ca hát thì ca khúc của Trịnh vẫn hiện hữu - không chỉ trên quê hương này mà khắp cả địa cầu.
          Ca khúc của Trịnh giúp con người dù khác nhau về nghề nghiệp, tính cách, tư tưởng, thể chế… đều có thể nương thân trên khắp nẻo đường bởi âm nhạc là ngôn ngữ chung của tất cả mọi thế hệ và mọi người; ai cũng hiểu được nó, vì nó được hiểu bằng trái tim.

Ca khúc và thơ của Trịnh mang theo những sắc thái tâm trạng khác nhau. Có khi đó là mơ ước về quê hương thân yêu trong thanh bình “Khi đất nước tôi không còn giết nhau, trẻ em đi hát đồng dao ngoài đường” hay nhọc nhằn chinh chiến thấm thía trong mỗi phận người “Đại bác đêm đêm dội về thành phố/Người phu quét đường dừng chổi đứng nghe”. Có khi man mác những dấu yêu trong cuộc tình phôi pha “Từng người tình bỏ ta đi như những dòng sông nhỏ” hay những niềm yêu huyễn mộng “Em đi bỏ lại con đường/ Bờ xa cỏ dại vô thường nhớ em/ Em đi bỏ lại dặm trường/ Ngàn dâu cố quận muôn trùng nhớ thêm”. Có khi đớn đau trước những cái chết thịt da nát tan do “Hàng vạn tấn bom trút xuống ruộng đồng/ Cửa nhà Việt Nam cháy đỏ cuối thôn” hay lời ca trỗi dậy từ tàn phai “hãy cứ vui chơi cuộc đời dù ngày mai em như chim bay bỏ quên đây một người hát bên trời gian dối dù ta như con đường dài vắng người. Có khi là những mặt người xanh xao trong dáng mình hạc xương mai hay nét kiêu sa lộng lẫy. Trong hiện tại và cả tương lai; những mặc niệm kiếp người ôi phù du từng tuổi xuân đã già một ngày kia đến bờ đời người như gió qua”. Có khi là những tiếng thở dài buồn bã như “mùa đông vời vợi, mùa hạ khói mây, cũng có khi lại rất thiền: trên hai vai ta đôi vầng nhật nguyệtrọi suốt trăm năm một cõi đi về
Ca khúc của Trịnh vẫn còn, thơ của Trịnh vẫn được đọc ở đâu đó là bằng chứng về sự bất tử của cái đẹp. Điều đó khiến chúng ta vẫn còn niềm tin đầy lạc quan rằng “Cái đẹp sẽ cứu rỗi nhân loại” (Dostoievski). Đó là nét lạc quan, một tia sáng loé lên trong bầu trời đen tối của các thảm kịch: chiến tranh, tang tóc, chia lìa, đổ vỡ, mất phương hướng.
Người ta có thể không đến đám tang một chính khách, một doanh nhân, một quan chức… nhưng tôi tin rằng nhiều người xa lạ vẫn đến để tiễn đưa một thi sĩ, một nhạc sĩ về nơi anh nghỉ cuối cùng… Khi người ta còn tâm hồn, còn nghĩ đến cái đẹp, thì giữa thế giới xô bồ này, chúng ta chưa hoàn toàn tuyệt vọng về thiên lương và sự cứu rỗi.
Tác phẩm TCS đã đi sâu vào tâm hồn của mỗi chúng ta không chỉ bằng giai điệu trữ tình đặc sắc hiếm có khó lẫn lộn mà còn bằng ma lực của ca từ đầy hình ảnh đến từ một trí tưởng tượng phong phú, lạ kì…vừa quen thuộc, hiện thực gần gũi vừa khơi gợi cái gì đó thật mới mẻ như “đường phượng bay mù không lối vào…”, “trời cao níu bước sơn khê”, “ngàn cây thắp nến lên hai hàng/ để nắng đi vào trong mắt em”…
Không cứ gì thưởng thức nhạc Trịnh qua giọng ca Lệ Thu, Thái Thanh và nhất là Khánh Ly - dù rằng Khánh Ly sinh ra để hát nhạc Trịnh.
Mỗi người đều có cách của mình để trải lòng trong những tình khúc của Trịnh Công Sơn và tất cả mọi cách thức, mọi chất giọng đều được đón nhận trong thời gian, không gian của riêng mình.
Và khi các bạn lắng nghe nhạc Trịnh trong không gian hay hát nhạc Trịnh trong nhóm của mình thì có nghĩa là chúng ta đã tìm thấy niềm hạnh phúc, tình yêu mà người nghệ sĩ tài hoa đã mang lại cho mình.
Vậy đó, cái đẹp, cái thẩm mỹ đâu phải là điều gì xa xăm, xa xỉ, mà chúng ta nhọc công tìm kiếm. Cái đẹp cứu rỗi nhân loại, chưa bao người ta nhân danh cái đẹp để mà căm ghét nhau.
Cái đẹp không phải chỉ là những tác phẩm văn nghệ mà mở rộng ra là tình người, là tâm hồn của những người biết sông tử tế.
Đời sống không có cái đẹp sẽ buồn tẻ biết bao. 
Và chúng ta còn chờ gì nữa, hãy hát lại những tình khúc đẹp, nghe những ca từ đẹp của Trịnh để mỉm cười với hồn mình lúc Một mình tôi về với tôi;  và trong khoảnh khắc đó, hãy tin rằng “ngày sau sỏi đá cũng cần có nhau”.
         
                               

Không có nhận xét nào: