1.611. I DON’T WANNA SPOIL THE PARTY

Ca khúc “I don't wanna spoil the party” do John Lennon sáng tác nhưng ghi đồng tác giả với McCartney và được phát hành trong album “Beatles for Sale”  tại UK vào tháng 12 năm 1964. Bài hát được xếp vị trí 39 trên Billboard Hot 100 năm 1965.

Tình yêu là chủ đề quen thuộc trong sáng tác của Lennon nhưng so với các bản tình ca của Paul, những ca khúc về tình yêu của John đem lại cho người nghe một cảm giác thật, đầy đủ hơn với những trạng thái tiêu cực như ghen tuông, cay cú, giành giật, than thở mang nỗi đau nội tâm (No Reply, I’m a loser, I'll Cry Instead…). Trong bài hát này, người kể chuyện có mặt tại một bữa tiệc, chờ cô gái của mình xuất hiện nhưng rồi anh cảm thấy mình lạc lõng giữa đám đông nên lặng lẽ ra đi vì không muốn sự thất vọng của mình làm hỏng không khí vui vẻ.

1.610. HELP ! – The Beatles

"Help!" là bài hát của The Beatles do John Lennon và McCartney sáng tác và phát hành dưới dạng đĩa đơn năm 1964 và năm 1965 được đưa vào album cùng tên. “Help !” cũng trở thành tên của bộ phim ca nhạc của Beatles.

Nhan đề và ca từ của bài hát phản ánh "đỉnh điểm của sự chán chường"do những mâu thuẫn giữa các thành viên trong nhóm. Tuy nhiên trong album này, The Beatles đã quan tâm nhiều hơn tới phòng thu, nhất là kỹ thuật ghi đè và sử dụng nhiều nhạc cụ cùng hiệu ứng âm thanh mới.

“Help!” nhận được rất nhiều đánh giá tích cực và thành công về mặt thương mại: đứng đầu tại BXH Anh Quốc “UK Albums Chart” suốt 41 tuần sau phát hành. Ca khúc "Help!" được tạp chí Rolling Stone xếp ở vị trí số 29 trong danh sách "500 ca khúc vĩ đại nhất mọi thời đại”.

1.609. LOVE YOU TO -The Beatles

"Love You To" là một bài hát của The Beatles do George Harrison sáng tác cho người vợ Pattie Boyd của mình. Bài hát phát hành trong album “Revolver” năm 1966 của nhóm. Đây là bài hát đầu tiên của The Beatles phản ánh đầy đủ ảnh hưởng của âm nhạc cổ điển Ấn Độ trong sáng tác của nhóm sau thời gian học thiền tại Ấn Độ. Ca khúc có sự phối hợp cùng các nhạc sĩ Ấn Độ và sử dụng các nhạc cụ Ấn Độ như đàn sitar và bộ gõ tabla.

"Love You To" đã được các nhà phê bình âm nhạc ca ngợi là sự đột phá khi trình bày một hình thức âm nhạc phi phương Tây cho khán giả rock với một phong cách khác lạ. Nhiều nhóm nhạc và nghệ sĩ như  Ronnie Montrose, Bongwater, Jim James, Cornershop đã cover ca khúc này.

1.608. WITHIN YOU WITHOUT YOU

            Ca khúc “Within You Without You” do George Harrison - thành viên của The Beatles - sáng tác và phát hành trong album “Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band” năm 1967. Bài hát lấy cảm hứng từ thời gian cả nhóm ở Ấn Độ vào năm 1966 học thiền với Ravi Shankar. Giai điệu, hòa âm, sử dụng nhạc cụ và nội dung bài hát phản ánh sự hấp thụ âm nhạc, triết học Ấn Độ giáo và giáo lý của Vedas đồng thời góp phần tạo nên sự phong phú cho âm nhạc Beatles. Tuy nhiên điều này cũng nhận được những phản ứng khác nhau từ các nhà phê bình âm nhạc. Một số người cho rằng bài hát thiếu sức sống và tự phụ, trong khi những người khác ngưỡng mộ sự nhận thức bản ngã và coi nó là thông điệp có ý nghĩa nhất trong album này.

            Bài hát cũng được nhiều nhóm nhạc và ca sĩ phối lại, hát cover thành công như: Sonic Youth, Rainer Ptacek, Oasis, Patti Smith, Cheap Trick, The Fling Lips…

1.607. DON’T GO – XIN ĐỪNG ĐI

Mộc Nhân dịch ca khúc này để tặng hương hồn 39 nạn nhân tử vong trong vụ vượt biên tìm đường mưu sinh sang Anh Quốc gây rúng động trong tháng 10 vừa qua. Các em trốn khỏi thiên đường xã hội chủ nghĩa để tìm đến mưu sinh nơi thiên đường tư bản giẫy chết nhưng thân xác thì chưa đến được, chỉ có linh hồn các em đến được thiên đường của Chúa. Cầu mong linh hồn các em siêu thoát.

1.606. CAN'T BUY ME LOVE – The Beatles

"Can't Buy Me Love" là sáng tác Paul McCartney nhưng cũng như nhiều ca khúc khác của The Beatles ghi đồng tác giả là Lennon-McCartney. Bài hát được phát hành trong đĩa đơn mặt A của The Beatles tại Anh cùng ca khúc "You Can't Do That" vào năm 1964 và sau đó đưa vào album “A Hard Day's Night” vào tháng 7 cùng năm. Nhiều ban nhạc, ca sĩ hát cover lại bài này (phiên bản do Monalisa Twins cover)

Can’t buy me love được báo nhạc Rolling Stone xếp hạng thứ 295 trong danh sách 500 bài hát hay nhất mọi thời đại.

1.605. POWER TO THE PEOPLE - The Beatles

“Power to the People” là ca khúc do John Lennon sáng tác và được phát hành dưới dạng đĩa đơn vào năm 1971. Bài hát đã đạt vị trí thứ 11 trên Bảng xếp hạng Billboard Hot 100 của Hoa Kỳ và vị trí thứ 6 trên bảng xếp hạng đĩa đơn của Anh.

Cụm từ “Power to the People” (Quyền lực cho nhân dân) sau đó trở thành là một khẩu hiệu chính trị xã hội được sử dụng nhiều vào thập kỉ 70s: trong một số bộ phim, trong các cuộc vận động tranh cử, trong các cuộc xuống đường phản đối chiến tranh Việt Nam…

Với lời ca lặp đi lặp lại như một khẩu hiện nên đã được các phong trào đấu tranh vì nhân quyền chọn làm thánh ca của mình trong những cuộc biểu tình. Trong ca khúc, John nhấn mạnh quyền lợi của giai cấp lao động và quyền lợi của phụ nữ đang bị bóc lột và chà đạp, cần có một hành động cụ thể đế đấu tranh giành lại sự công bằng cho những người bị áp bức.

1.604. BÀN VỀ C. & L.

        Nguyễn Hưng Quốc

     * Tác giả quê gốc ở huyện Đại Lộc, Quảng Nam - hiện là GS ngành Ngôn ngữ học, Văn học, Văn hóa tại Đại học Victoria – Úc.

        Bài viết có dùng từ "tục", nói về cái tục nhưng nội dung không tục - bạn đọc cân nhắc trước khi đọc tiếp... 

***

1.603. EIGHT DAYS A WEEK

            "Eight Days a Week" do Paul McCartney và John Lennon sáng tác dựa trên ý tưởng của McCartney: Sau khi bị tịch thu bằng lái xe một năm vì lỗi chạy quá tốc độ, McCartney không thể tự lái xe được nên phải nhờ tài xế chở ông đi. Một lần nọ, McCartney hỏi người lái xe: “Công việc của anh có bận không?”. Người này đáp: “Tôi phải làm việc tám ngày một tuần”. Câu nói của bác tài đã gợi hứng để anh viết bài hát “Eight days a weeks” ngay sau đó.

1.602. IT WAS NOT DEATH, FOR I STOOD UP

         Emily Dickinson (1830 – 1886) là nhà thơ đặc sắc nhất của Mỹ thế kỉ XIX. Sau khi học xong Đại học, bà sống thu mình, lo việc nội trợ, đọc sách, viết thơ. Ngay cả việc làm thơ của bà cũng không ai biết vì bà không gởi đăng ở đâu và không giao lưu với giới văn nghệ. Cho đến năm 1890 tức là sau mất, gia đình mới công bố các sáng tác của bà khoảng 2.000 bài thơ. Tuyển tập thơ đầu tiên chỉ được in ra vào năm 1955 đã ghi nhận bà là một nhà thơ lớn của nước Mỹ với những bài thơ được đáng giá là đầy ắp những ý tưởng mới lạ và độc đáo. Thơ của Emily Dickison được dịch ra nhiều thứ tiếng trên thế giới.

1.601. HALLELUJAH - LỜI NGỢI CA THIÊN CHÚA

        Kỉ niệm 3 năm ngày mất Leonard Cohen (7-11- 2016/ 7-11-2019). Hiếm có người nghệ sĩ nào trên thế giới khi mất được nhà nước làm lễ quốc táng như Leonard Cohen.

Những ca khúc của Leonard Cohen thịnh hành từ những năm 1970. Ông khai thác đề tài sự cô đơn, tình dục, tình yêu, tôn giáo và những trạng thái tâm lí của con người. Ca khúc, thi khúc của Cohen có ảnh hưởng đến nền văn nghệ Bắc Mỹ, đặc biệt là ở Canada. Ông đã nhận được giải thưởng “Prix Prince des Asturies des Lettres” năm 2011 cho nhưng công trình nghệ thuật của mình.

1.600. THƠ VUI CHO CHÁU TÔI

               Mộc Nhân

Nhóc kia xấu xí vô ngần

Chỉ cần chút xấu - đâu cần xấu hung ...

1.599. THÁNG MƯỜI MỘT MƯA RỐI BỜI

                         Mộc Nhân

tháng mười một ngày căm căm

đông còn nhợt nhạt chỗ nằm lạnh băng

môi em tái mét bảo rằng

giấc mơ ẩn nấp trong lằn ranh đêm

1.598. PAPERBACK WRITER – The Beatles

            Ca khúc Paperback Writer do Paul McCartney sáng tác và được phát hành ở mặt A của đĩa đơn thứ mười một của nhóm vào tháng 5 năm 1966. Trước đĩa đơn này, đa số các bài hát của The Beatles đều viết về tình yêu nam nữ, sau đó một người thân của McCartney đã gợi ý để The Beatles thay đổi đề tài sáng tác. Vậy là ca khúc “Paperback Writer” ra đời. Cũng có nguồn ghi lại là trong khi giúp một người bạn sắp xếp lại hiệu sách, Paul đã ngẫu hứng viết ca khúc này.

Bài hát kể một câu chuyện về một chàng trai muốn trở thành người viết sách nổi tiếng, anh ta cố làm mọi thứ từ quảng cáo cho đến kể lể rồi ca ngợi cuốn sách sao cho bán chạy nhất.

Về kĩ thuật phòng thu trong đĩa đơn đầu tiên nói trên, tiếng guitar bass được sử dụng làm tiếng lead với âm lượng khá lớn và cố tình tạo tạp âm bằng việc đặt loa bass đối diện với loa chính để lợi dụng tần số rung động của loa chính khuếch âm tiếng bass mà tạo hiệu ứng mới. Điều thú vị về bài hát này nữa là bài đồng dao “Frere Jacques” của Pháp được sử dụng làm âm nền nên có người lầm tưởng Beatles đã sử dụng một dàn đồng ca trẻ em để hát phần đệm. Những bản cover sau này không thể hiện các kĩ thuật phòng thu nói trên.

1.597. SHE SAID SHE SAID – The Beatles

 "She Said She Said" do John Lennon sáng tác nhưng được ghi đồng tác giả là Lennon & McCartney; ca khúc cuối cùng trong album “Revolver” năm 1966.

Tháng 8/1965, The Beatles tổ chức một buổi tiệc riêng với nhóm bạn thân trong đó có diễn viên Peter Fonda. Buổi tiệc hôm đó, họ có sử dung ma túy khiến George cảm tưởng mình như sắp chết vì ảo giác.  Fonda là người từng trải trong việc sử dụng ma túy nên đã nói: “Chẳng  có gì phải lo sợ cả. Tôi biết cảm giác giống như chết là thế nào bởi vì khi còn nhỏ, tôi vô tình tự bắn vào bụng mình và tim tôi đã ba lần ngừng đập ở trên bàn phẫu thuật”. Lennon đã nhập tâm câu “Tôi biết cảm giác giống như chết là thế nào” để viết ra bài hát “She said she said”.