3.799. NHỮNG ĐIỂM TƯƠNG ĐỒNG GIỮA CHÂM NGÔN VÀ THƠ CA

 Mộc Nhân dịch (*)

“Châm ngôn và thơ ca luôn mang tính độc đáo, sản phẩm của chúng là một hình ảnh được tăng cường tính cụ thể trong việc kể chuyện.”

3.798. FOOD – Alphorisms

 Những câu châm ngôn về thức ăn. 

1. Sau một bữa tối ngon miệng, người ta có thể tha thứ cho bất cứ ai, thậm chí cả người thân của mình. (After a good dinner one can forgive anybody, even one's own relations.) - Oscar Wilde.

3.797. HOA GIẤY

 Mộc Nhân

 

những bông hoa xinh đẹp

mỏng manh trên cành gai

một ngày tôi tìm thấy

bên góc vắng - đường dài

3.796. CHÂM NGÔN TRỮ TÌNH TRONG THƠ ĐƯƠNG ĐẠI - P2

 Mộc Nhân dịch (1)

Nguyên tác: The Smallest Space: Lyric Aphorism in Contemporary Poetry - by Hannah Brooks-Motl (Không gian nhỏ nhất: Châm Ngôn Trữ Tình Trong Thơ Đương Đại) (2)

(Tiếp theo phần 1)

IV.

Châm ngôn cho phép kiểu tư duy nào? Tôi đã mô tả nó trước đó là vừa “phân mảnh” vừa “tích lũy”. Châm ngôn thường xuất hiện theo nhóm, như trong Materia Poetica của Stevens, hoặc các tác phẩm của Emil Cioran; chúng mời gọi, như Susan Sontag từng nhận xét, nhiều châm ngôn hơn nữa. 

3.795. CHÂM NGÔN TRỮ TÌNH TRONG THƠ ĐƯƠNG ĐẠI - P1

 Mộc Nhân dịch (1)

Nguyên tác: The Smallest Space: Lyric Aphorism in Contemporary Poetry - by Hannah Brooks-Motl (Không gian nhổ nhất: Châm Ngôn Trữ Tình Trong Thơ Đương Đại) (2)

 

I.

Trong bài thơ “Người Mang Vật”, Wallace Stevens đã đưa ra một trong những tuyên bố nổi tiếng nhất của mình: “Bài thơ phải chống lại trí tuệ / thảy đều thành công” (The poem must resist the intelligence / Almost successfully.) Ngụ ý: một bài thơ hay không nên để người đọc hiểu được ngay lập tức, nhưng cũng không được trở nên hoàn toàn vô nghĩa. 

3.794. DƯỚI GIÀN HOA GIẤY

 Mộc Nhân

tôi ôm em dưới giàn hoa giấy

những chiếc lá rơi trên chúng ta

khi đôi môi ngập ngừng khẽ chạm

cánh giấy hồng thắp lên bóng chiều tà

3.793. THÁNH ĐƯỜNG CHÂM NGÔN

Mộc Nhân dịch 
 Nguyên tác “The Sanctuary Of A Good Aphorism” (*)

Châm ngôn về bản chất là một thể loại văn học quý tộc. Người viết châm ngôn không tranh luận hay giải thích, mà chỉ khẳng định; và ẩn chứa trong lời khẳng định đó là niềm tin rằng họ khôn ngoan và thông minh hơn độc giả của mình. – W. H. Auden.

3.792. NGỰA – Quotes

    Những câu trích về Ngựa:

1. Có điều gì đó ở vẻ ngoài của con ngựa rất tốt cho tâm hồn con người. (There is something about the outside of a horse that is good for the inside of a man.) - Winston Churchill.

3.791. CHUYỆN NGỰA

 Mộc Nhân         

Dựa vào các hóa thạch cổ nhất, các nhà khoa học đã biết tổ tiên loài ngựa đã xuất hiện rất sớm trên trái Đất - từ khoảng 54 triệu năm trước đây - với kích thước nhỏ hơn loài ngựa hiện nay. Nó là động vật ăn cỏ và thích nghi với việc chạy. Nghiên cứu sự phức tạp trong bộ não của ngựa cho thấy ngựa là động vật thông minh và luôn cảnh giác. 

3.790. ĐÓN XUÂN

      Mộc Nhân 

Mưa tháng Chạp tưới những vườn xuân

nắng tháng Giêng đẩy mùa đông theo gió

Tết lăn qua những đường mòn, ngõ nhỏ

một bông hoa, đủ để gọi mùa

3.789. GIAO THỪA

 Mộc Nhân – Tuỳ bút

    “Người lạc quan thức đến nửa đêm để đón năm mới. Người bi quan thức để chắc chắn rằng năm cũ đã qua” (An optimist stays up until midnight to see the new year in. A pessimist stays up to make sure the old year leaves) - W. Vaughan.

***

3.788. TIỄN BIỆT NGÀY CUỐI NĂM

 Mộc Nhân

Cuối năm, tiễn cụ bà trong làng 

và chú của tôi về âm cảnh

Sáng đưa bà lên trời

Trưa tiễn chú về đất

Những giấc dài rất thật

Thật hơn mùa sương rơi

3.787. TUỔI GIÀ

Mộc Nhân – tặng các cụ già hoặc rất già

Nửa đêm thức giấc

Khuấy đống tro tàn

Khơi lên đốm lửa

Từ khúc củi than

3.786. THÁNG CHẠP - TÔI và EM

Mộc Nhân

“Reality is better than your dreams” 
(Sự thực tốt hơn những giấc mơ của bạn) - Dr. Seuss

Tháng chạp buồn như mưa trên đồng

tháng vui như bức tranh bạn vẽ

tháng sắc màu như vườn hoa nhà trẻ

tháng âu lo - đôi môi vắng nụ cười

3.785. ÁNH SÁNG - by Ted Hughes

 Mộc Nhân dịch (1)

Nguyên tác: “Light” – by Ted Hughes (2)

 

Mắt mở to, thấy muôn cành lá

Mắt cười hồn nhiên len giữa vòm cây

Cây cầu ánh sáng bắc qua bao chồi nhánh

Mắt đảo nhìn, ánh sáng mỉm cười.

3.784. NHỮNG LÃO BẠN

         Mộc Nhân 

đứa thích nuôi râu dài

đứa gặp nhau thích cãi

đứa máu me chuyện gái

đứa ép uống lai rai

3.783. TOBIAS GRÜTERICH – Quotes

     Mộc Nhân dịch (1)

   Nguyên tác: "Aphorisms by Tobias Grüterich: Wise and Off the Cuff" (Những câu châm ngôn của Tobias Grüterich: Thông thái và tự nhiên) – by Elizabeth Oehlkers Wright (2)

***

3.782. CHÂM NGÔN - KHÔNG CHỈ CỦA VĨ NHÂN

    Mộc Nhân dịch (1)

   Nguyên tác: “In Praise of the New Aphorism, No Longer Just For Great Men" - (Ngợi ca châm ngôn mới, không còn chỉ dành cho những vĩ nhân) – by Kristen Martin (2) - Về cách làm mới châm ngôn của Sarah Manguso, Maggie Nelson, và Rivka Galchen.

3.781. NGHĨA TRANG NGÀY CUỐI NĂM

 Mộc Nhân

Khi đôi chân người viếng nghĩa trang dính đầy cỏ dại và bùn khô, tôi biết họ đã đi qua nhiều dãy mộ, dò tìm trên những tấm bia và làm những việc như tôi đang làm, lúc này.

3.780. LỊCH SỬ NHÂN LOẠI ĐƯỢC CHỞ TRÊN LƯNG NGỰA

       Mộc Nhân

Bài đăng trên Tạp chí Đất Quảng
số 06/ bộ mới - Xuân Bính Ngọ
Tháng 2/ 2026

Có điều gì đó ở một con ngựa rất tốt cho tâm hồn con người: đẹp uyển chuyển nhưng tính khí thất thường; nó là không khí mang theo vệt lửa thuần khiết; những yếu tố tẻ nhạt không bao giờ xuất hiện trong nó dù nó đang trong trạng thái tĩnh lặng, kiên nhẫn, phục tùng… Nhưng nếu bạn chỉ nhìn thấy những vệt màu, tứ chi, bờm và đuôi của chúng, thì vẻ đẹp thực sự của một con ngựa vẫn còn nhiều ẩn giấu.

3.779. DALAI LAMA XIV – Quotes

 

Ngày 02/02/2026 vừa qua, Đức Dalai Lama thứ XIV đã được xướng tên tại lễ trao giải Grammy Awards 68 tại thành phố Los Angles, Mỹ. Ông được vinh danh ở hạng mục: “Sách nói, bản ghi âm tường thuật và kể chuyện hay nhất” (Best Audio Book, Narration, and Storytelling Recording) cho Album: “Thiền định: Những suy ngẫm của Đức Đạt Lai Lạt Ma” (Meditations: The Reflections Of His Holiness The Dalai Lama).

3.778. KHOẢNH KHẮC VIẾT - Amit Chaudhuri

Mộc Nhân dịch (1)
Nguyên tác: “The Moment of Writing” - by Amit Chaudhuri (2)

   Việc viết lách bắt đầu từ khi nào? Hành động đặt những từ đầu tiên lên trang giấy – như tôi đang làm bây giờ – được cho là khó khăn. Mặc dù những từ đó có thể bị xóa khỏi bản thảo cuối cùng, nhưng sự kháng cự của trang giấy trắng vẫn lên tiếng một cách chính đáng. 

3.777. GIAO THOA GIỮA CHÂM NGÔN VÀ THƠ CA

Mộc Nhân dịch (1)

   Nguyên tác: “Making a Space for Aphorism: Exploring the Intersection between Aphorism and Poetry” (Tạo không gian cho châm ngôn: Khám phá sự giao thoa giữa châm ngôn và thơ ca) - Yahia Lababidi (2)

   "Một người viết châm ngôn không phải là người viết bằng châm ngôn mà là người suy nghĩ bằng châm ngôn." - Yahia Lababidi.

***

3.776. CHÂM NGÔN của Kelvin Roy-Gapper

Mộc Nhân dịch (1)

Nguyên tác: Aphorisms: Gifted one-liners, by Kelvin Roy-Gapper (2)

Kelvin Roy là một nhạc sĩ người Mỹ gốc New Zealand, thành công trong lĩnh vực âm nhạc nhưng đồng thời, anh dành tình yêu cho ngôn ngữ, văn học bằng việc sưu tầm những câu châm ngôn và theo thời gian bắt đầu tự sáng tác ra những câu châm ngôn của riêng mình. 

3.775. CÁCH VẼ HOA SÚNG - by Ted Hughes

Mộc Nhân dịch (1)
Nguyên tác: “How To Paint A Water Lily” - by Ted Hughes (2)

 

Vẽ một bông súng

mái lá xanh mượt

che góc bờ ao

cả nền đáy nước.

3.774. MƯA CUỐI NĂM

           Mộc Nhân 

Cơn mưa sáng nay rả rích

ướt nhòe năm tận tháng cùng

cuốn trôi bụi trần bao phủ

những vườn hoa Tết lao lung.

3.773. THƯ GỬI NHÀ VĂN TRẺ - By Thomas Ogden (tt)

    (Quay lại phần trước)

Khi trưởng thành hơn trong nghề viết, người ta tích lũy được một cảm giác ngầm rằng tác phẩm của mình là một phần của tổng thể mà không cá nhân nào có thể tuyên bố sở hữu.

3.772. THƯ GỬI NHÀ VĂN TRẺ - By Thomas Ogden

Mộc Nhân lược dịch (1)
Nguyên tác: "A Letter To a Young Writer" – by Thomas Ogden (2)

   Thân gửi bạn.

Đáp lại thư của bạn, tôi có thể chia sẻ một vài suy nghĩ về việc viết lách mà bạn có thể sử dụng để tạo nên tác phẩm của riêng mình. Tôi làm điều này với một chút lo lắng vì tôi sợ rằng bạn sẽ hiểu những gì tôi nói như là chỉ dẫn về cách bạn nên viết thay vì những suy ngẫm về kinh nghiệm viết lách của chính tôi.

3.771. NHÀ VĂN

        Mộc Nhân 

Mỗi ngày, anh hẹn với tĩnh lặng

để viết những điều có thể

và nghĩ về điều chưa đến

khai thác cả sự sâu kín của mình.