3.927. IT IS HERE - by Harold Pinter

 NƠI NÀY

Mộc Nhân dịch (1)

Từ nguyên tác: It Is Here - by Harold Pinter (2)

 

Âm thanh gì vậy?

Tôi quay lại, căn phòng đang rung chuyển.

Âm thanh gì vọng vào bóng tối?

 

Mê cung ánh sáng này để lại chúng ta điều gì?

Chúng ta mang theo điều gì hiện tồn

Quay đi rồi ngoảnh lại?

 

Chúng ta đã nghe thấy gì?

Đó là hơi thở mà chúng ta đã nhận ra khi lần đầu gặp nhau.

Hãy lắng nghe. Nó ở đây. (3)

-----------

(1). Text available here

(2). Harold Pinter

(3). Bài thơ "It Is Here" của nhà viết kịch, nhà thơ Anh, đoạt giải Nobel VH 2005, Harold Pinter là một tác phẩm ngắn nhưng đầy sức gợi, chứa đựng những suy tư sâu sắc về tình yêu, thời gian và ký ức. Bài thơ mở đầu bằng một câu hỏi: "What sound was that?" (Âm thanh gì thế?). Âm thanh này đột ngột xuất hiện trong "bóng tối" (the dark), khuấy động không gian và khiến căn phòng như "rung chuyển" (the shaking room) và nó để lại cho hai nhân vật một "maze of light" (mê cung ánh sáng). Ánh sáng ở đây tượng trưng cho sự thức tỉnh, cho sự thật hoặc một nhận thức đột ngột vừa lóe lên, làm bừng sáng tâm trí họ nhưng cũng khiến họ bối rối như lạc vào mê cung. Đến câu thơ gần cuối, bí ẩn của âm thanh được hé lộ: "It was the breath we took when we first met." (Đó là tiếng thở của chúng ta khi lần đầu gặp gỡ). Hóa ra, "âm thanh" làm rung chuyển hiện tại không phải là một tiếng động vật lý bên ngoài, mà là tiếng thở của chính họ trong khoảnh khắc ngỡ ngàng, xao xuyến khi vừa chạm ngõ tình yêu. Tác giả đã lãng mạn hóa một hiện tượng tâm lý: Tình yêu sâu đậm có khả năng lưu giữ những khoảnh khắc ban đầu nguyên vẹn đến mức, khi nhìn lại, nó vẫn có thể "phát ra âm thanh" và làm rung chuyển hiện tại. Có những lúc ta quay lưng đi (vì bộn bề cuộc sống, vì thời gian trôi qua, hoặc vì những rạn nứt), nhưng rồi cuối cùng ta lại quay đầu nhìn về phía nhau, hoặc nhìn về phía điểm bắt đầu. Tình yêu đích thực luôn có một lực hút kéo người ta trở lại với bản ngã và với người mình thương. "Listen. It is here" - câu kết của bài thơ vừa là một lời thì thầm, vừa là một lời khẳng định mạnh mẽ: "Hãy lắng nghe. Nó ở ngay đây.": Tình yêu không phải là một khái niệm trừu tượng đã trôi vào quá khứ, cũng không phải là thứ biến mất theo thời gian. Nó luôn "ở đây" (here), hiện hữu trong từng hơi thở, trong từng khoảnh khắc hiện tại, chỉ cần chúng ta chịu tĩnh lặng và "lắng nghe" khoảng lặng, bí ẩn để nhận ra lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng sâu sắc về sức sống mãnh liệt của tình yêu và ký ức. Bài thơ này được chọn vào danh sách những bài thơ yêu thích nhất cho Ngày Valentine (Favourite poems for Valentine's Day)