940. LIKE A ROLLING STONE

“Like a Rolling Stone" là một ca khúc được Bob Dylan viết vào năm 1965 (trong album Highway 61 Revisited). Lời bài hát bắt nguồn từ một đoạn chép tay mà Dylan viết trước đó khi ông trở về từ một chuyến lưu diễn mệt mỏi. Sau khi chỉnh sửa, lời bài hát cô đọng thành 4 đoạn ngắn và đoạn điệp khúc. "Like a Rolling Stone" đã đạt vị trí số 2 trên bảng xếp hạng ở Mỹ và trở thành một hit toàn cầu. Tạp chí âm nhạc Rolling Stone xếp ở vị trí số 1 trong danh sách "500 bài hát của mọi thời đại”.

Lời bài hát "Like a Rolling Stone" không nói về tình yêu, mà ngụ ngôn về sự bất mãn, phản kháng, khiêu khích, chế nhạo những người phụ nữ một thời được xưng là “Princess” (Bà hoàng) giờ trở thành “Miss Lonely” (Quý cô đơn độc) phải tự chống đỡ trong một thế giới thù địch và xa lạ, mọi thứ thật sự khó khăn, cô ấy không có bất cứ trải nghiệm nào để rèn luyện nhân cách của mình.

939. TRUST YOURSELF

       

              "Trust yourself" – ca khúc của Bob Dylan thể hiện những ý nghĩa triết lý nhân sinh dễ đi vào lòng người cả về mặt ca từ lẫn giai điệu mang tiết điệu Blues nhẹ nhàng sâu lắng: Hãy tự tin, hãy tự tin trước cuộc sống, trước chân lý, trước tình yêu ... nhưng trước hết hãy tin vào bản thân mình.

938. THE MAN IN ME

          

        "The Man in Me" là một ca khúc của Bob Dylan sáng tác năm 1970 trong album “New Morning”. Bài hát được thể hiện trong bộ phim hài “The Big Lebowski” (1998) của đạo diễn Coen Brothers có sự tham gia của diễn viên chính Jeff  Bridges. Dù bộ phịm không thành công về doanh thu phòng vé nhưng ca khúc "The Man in Me" vẫn là một tình khúc nổi tiếng được nhiều người yêu thích.

937. UNION SUNDOWN

              Union Sundown (Buổi hoàng hôn của nghiệp đoàn)  là một bài hát của Bob Dylan có nội dung phản đối chính trị chống lại hàng tiêu dùng nhập khẩu từ nước ngoài. Trong bài hát, Dylan nhìn vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau: sự tham lam của giới tư bản, quyền lực của các nghiệp đoàn và chính sách đầu tư tại Mỹ đã đẩy công nhân Mỹ vào tình trạng thất nghiệp…

936. MAGGIE’S FARM

Maggie’s Farm là ca khúc do Bob Dylan sáng tác và được phát hành trong album “Bringing It All Back Home” (1965). Giống như nhiều bài hát khác của Dylan trong giai đoạn 1965-66, "Maggie's Farm" được viết trên nền giai điệu blues và đứng ở vị trí 22 trên bảng xếp hạng năm 1965. Lời bài hát theo một cấu trúc blues đơn giản, với dòng mở đầu là câu “I ain’t gonna work on Maggie’s farm no more” lặp lại hai lần ở đoạn đầu và sau đó lặp lại ở phần cuối mỗi đoạn. Các dòng thơ giữa của mỗi đoạn giải thích chi tiết lí do của sự việc. Bài hát là một lời phản kháng  chính trị xã hội sâu sắc. Các chi tiết hình ảnh như “National Guard” (Vệ binh quốc gia) hay mẹ của Maggie nói về "Con người, Thiên Chúa và Pháp luật" và ngay cả cái nhan đề ca khúc “Maggie’s Farm”  là những ẩn dụ phản ảnh sự phân biệt chủng tộc, áp bức nhà nước và khai thác tư bản… Với sự diễn giải này, ca khúc “Maggie’s Farm” của Dylan có ý nghĩa thúc giục mọi người đấu tranh phản kháng bất công xã hội.

935. LAY, LADY, LAY

Lay, Lady, Lay là ca khúc do Bob Dylan sáng tác và được phát hành vào năm 1969 trong album “Nashville Skyline”. Cũng như nhiều bài hát trong các album khác, Dylan hát bài này với âm vực thấp. Bài hát đã trở thành một chuẩn mực và đã được nhiều nghệ sĩ, ban nhạc cover lại trong nhiều năm qua. Có thể kể ra các bản cover của The Byrds, Ramblin 'Jack Elliott, The Everly Brothers, Melanie, The Isley Brothers, Duran Duran, Magnet, Hoyt Axton, Angélique Kidjo, Lorrie Morgan…

934. I AM A LONESOME HOBO

“I am a lonesome hobo” là một bài hát được Bob Dylan ghi âm và phát hành năm 1967 trong album studio thứ tám của ông - John Wesley Harding. Lời bài hát "I Am A Lonely Hobo" kể về những kẻ đi từ đói rách đến giàu có bằng hối lộ tống tiền và lừa đảo nhưng tự nhận mình là một kẻ lang thang cô độc. Những khúc ballad của Dylan thường hướng đến tâm hồn của những kẻ bị ruồng bỏ trong xã hội.  Dù họ giàu có nhưng ích kỉ và cuối cùng đã nhận ra sai lầm của mình.

Khi bài hát đến câu cuối cùng, trong tiếng harmonica ám ảnh, tiếng trống nhịp nhàng hòa với guitar acoustic để những ca từ cất lên rõ ràng, người lang thang đưa ra lời khuyên cho những người khác, dường như trong sự cô độc của mình, anh ta đã tìm thấy một sự ổn định tinh thần nhất định: “hold your judgment for yourself/ lest you wind up on this road”…

933. JOHN WESLEY HARDING

John Wesley Hardin sinh ngày 26-5-1853 tại Bang Texas, Mỹ - là một tội phạm nằm trong danh sách 160 tội phạm nổi tiếng của Hoa Kỳ - từng bị cảnh sát Liên bang treo thưởng 5.000 USD cho bất kì ai giết chết hay bắt sống đối tượng; tuy nhiên ông ta là bạn của Bob Dylan và cũng là “a friend to the poor… never known to hurt an honest man” (bạn với người nghèo… chẳng bao giờ làm tổn thương một người tử tế nào cả). 

Ca khúc này Bob Dylan viết để tặng người bạn John Wesley Hardin.

932. BROWNSVILLE GIRL

Năm 1986, album “Knocked Out Loaded” của Bob Dylan phát hành nhưng không được đánh giá cao. Trong lịch sử sáng tác, có thể nói “Knocked Out Loaded” cùng với “Down In The Groove” (1988) là hai album không thành công của Bob tuy nhiên bài hát duy nhất đáng để nghe trong album “Knocked Out Loaded”  là "Brownsville Girl", một sử thi dài 11 phút, một kiệt tác. Câu chuyện nói đến nhiều vùng miền để lưu giữ  ký ức về một bộ phim của Gregory Peck - The Gunfighter (1950). Bài hát ban đầu được đặt tên là "New Danville Girl" và được đề cử giải  “Empire Burlesque”, một năm sau đó, nó được  chỉnh sửa đôi chỗ và mang tên mới là "Brownsville Girl" (lược dẫn theo trang Tạp chí âm nhạc RollingStone).

931. EVERY GRAIN OF SAND

"Every Grain Of Sand" (Mỗi hạt cát) là khúc ballad trong album “Shot of Love” của Bob Dylan. Nó như một bài thánh ca tuyệt vời đánh dấu giai đoạn sáng tác cao trào của Bob Dylan về đề tài Thiên Chúa cũng như những cảm hứng từ Thánh Kinh. Đây là lời cầu nguyện về sự cứu rỗi… Dylan nói về ca từ trong "Every Grain of Sand" như sau: "an inspired song that just came to me.... I felt like I was just putting words down that were coming from somewhere else." (một bài hát đấy cảm hứng…  Tôi cảm thấy như là từng từ ngữ, ý tưởng đến từ chốn xa xôi nào đó." (dẫn theo trang tạp chí âm nhạc RollingStone - tạp chí này cũng xếp hạng đây là ca khúc ở vị thứ 10 trong 10 ca khúc hay nhất của Bob Dylan).

930. POSITIVELY 4TH STREET

"Positively 4th Street"  - Bob Dylan là một ca khúc có ca từ dễ hiểu, mang đậm những suy tư về con người và đời sống; thông điệp mà bài hát mang đến là: nếu bạn là tôi (hay tôi là bạn) chúng ta sẽ hiểu rõ cảnh ngộ của nhau. Đôi khi trong cuộc đời, vì một lí do nào đó chúng ta có khi lại dối lừa, thất vọng, bất mãn nhau …nhưng cũng cần hiểu rằng: “Yes, I wish that for just one time / You could stand inside my shoes/ You’d know what a drag it is / Today to see you” (Mong sao có một lần em đặt mình vào vị trí của anh; sau bao nhiêu mệt mỏi anh đã có em hôm nay)… Tuy nhiên cái nhan đề “Positively 4th Street” có ý nghĩa như thế nào trong ca khúc thì quả là khó hiểu… Vậy nên cứ tạm dịch “Chắc là ở đường số 4”…

929. RAINY DAY WOMEN#12 & 35'

Ca khúc “Rainy Day Women #12 & 35”  mở đầu của Album nhạc Blonde on Blonde mà Dylan cho ra đời năm 1966 nằm trong số những tác phẩm hay nhất của Dylan, nó cho thấy khả năng dùng âm nhạc để bầy tỏ những quan niệm chính trị, những tìm tòi tôn giáo, triết học và khuynh hướng đào sâu mọi ngõ ngách hồn người mà ông đã không ngừng xiển dương trong suốt hơn 50 năm sự nghiệp âm nhạc của mình.

Dù vậy, đây là một bài hát khó hiểu với câu refrain “Everybody must get stoned” (Mọi người đều bị ném đá) tuy không phải là câu hay nhưng đã tạo ra tranh cãi nhiều thập niên: không hiểu nó nói về hình phạt ném đá trong Cựu Ước hay là kêu gọi mọi người hút cần sa. Hay có khi cả hai… Ngay cả các kí tự #12 & 35' sau nhan đề Rainy Day Women cũng khó hiểu và bản thân tác giả cũng chưa bao giờ giải thích các ý nghĩa này. 

Theo Tạp chí Âm nhạc Rolling Stone, ca khúc này nằm trong top 10 các bài hát xuất sắc nhất của Bob Dylan.

928. IDIOT WIND

Đôi khi Bob Dylan cũng đối diện với những bi kịch trong đời sống riêng tư. Ông từng bày tỏ điều ấy trong ca khúc “Idiot Wind” như là “nhạc phim của đời mình”  – chính con trai Jakob Dylan của ông tuyên bố: “Bài hát là lời cha mẹ tôi đang nói chuyện với nhau.” “Idiot Wind” được rất nhiều người yêu thích không bởi chỉ giai điệu mới lạ và còn có những ca từ sâu  cay chất chưa nỗi đau của tác giả… Theo trang Americane Song Writer (trang lưu danh những nhạc sĩ nổi tiếng của Mỹ) thì đây là ca khúc nằm ở vị thứ 16 trong số 30 ca khúc hay nhất của Bob Dylan

927. LOVE IS JUST A FOUR LETTER WORD

Ca khúc "Love is Just a Four Letter Word" - Bob Dylan

Bản dịch Việt ngữ của Mộc Nhân - Lê Đức Thịnh

TÌNH CHỈ LÀ MỘT TỪ BỐN CHỮ     

1.

Dường như chỉ mới ngày hôm qua

Tâm trí tôi gửi lại trong quán cà phê Gypsy 

vói một người bạn của bạn tôi. 

Nàng ngồi với một đứa bé nặng trĩu trên đùi 

nói về cuộc đời tự do sau khi thoát cảnh nô lệ 

với đôi mắt không chút dấu vết khổ đau 

và câu trong lần tiếp xúc đầu tiên nàng nói là

Tình chỉ là một từ bốn chữ.

926. FOREVER YOUNG

Forever Young (Trẻ mãi - Mãi mãi tuổi thanh xuân) – ca khúc của Bob Dylan là một lời chúc lành vào dịp sinh nhật, đám cưới… nên có thể hiểu ca khúc này như lời của những người thân yêu dành cho nhau.

Mộc Nhân dịch bài này như lời của người cha gởi gắm những tâm tình với con

                                       - để tặng con trai của ba