3.724. MÙA DẦN VÀO ĐÔNG

           Mộc Nhân  

Đôi khi xốc lại vai còng

ngẫm đời nhầu nhỉ hỏi lòng: đông chưa

lật tung lưu cữu mùa xưa

lấm lem vạt áo giữa mưa tuôn trào

3.723. GIẢI THÍCH – Quotes

   Tôi lưu một số câu trích với từ khoá “Giải thích” (Explanation). Giải thích không chỉ là “giải thích” như ý nghĩa cơ bản của từ này mà còn là ứng xử, nhận thức, tư tưởng, giá trị sống… mở ra nhiều vấn đề khi truy nguyên từ khoá này.

1. “Đừng phí thời gian giải thích: người ta chỉ nghe những gì họ muốn nghe.” (Don't waste your time with explanations: people only hear what they want to hear.) - Paulo Coelho.

3.722. BI KHÚC PHÚ YÊN – Trường ca

Mộc Nhân - Cho Phú Yên - đợt lũ kỷ lục từ ngày 19 - 23/ 11/ 2025

     “Hãy bước vào, qua một cánh cửa hẹp. Vì cửa rộng và đường thênh thang nhiều người đã đi rồi. Cửa hẹp và đường chật dẫn đến sự sống, chỉ một số ít mới thấy được.” (Enter through a narrow gate. For wide is the gate and broad many enter through it. But small is the gate and narrow the road that leads to life, and only a few find it.) - Kinh Thánh, Matthew 7:13-14.

 

***

3.721. MỘT THOÁNG LÀNG (tt)

Mộc Nhân (tiếp theo p.1)

(...) Sự thiếu vắng làng trong mỗi cá nhân thật vô cùng đau đớn. Sự biến đổi của hệ sinh thái làng cũng là những đột biến gen xứ đất với cánh đồng ô nhiễm, bờ sông xói lở, những vùng sinh thái chết khi côn trùng bị huỷ diệt. Cuộc sống ở làng có thể văn minh vật chất hơn nhưng văn hoá tinh thần làng xã biến tướng trong cúng bái tuỳ tiện, bài cúng xen lẫn với bài hát karaoke, tụ bạ ăn nhậu, lễ nghi làng xã kết duyên với tuyên truyền chính trị…

3.720. MỘT THOÁNG LÀNG

       Mộc Nhân

Làng của tôi nằm ven sông Vu Gia, vươn lên giữa phì nhiêu châu thổ. Râm mát bởi bóng cây, xanh tươi bởi lá, đất đai màu mỡ như một con heo đất chất đầy kỷ niệm với những đồng bạc lẻ chật căng bên trong nó. Đó là một làng điển hình cho khung cảnh đồng quê, với những con đường đất chạy qua các xóm vắng xen với khu vườn, nhà cũ. 

3.719. LẬP ĐÔNG

      Mộc Nhân 

     "Giữa mùa đông lạnh giá, cuối cùng tôi cũng nhận ra rằng bên trong mình ẩn chứa một mùa hè bất khả chiến bại." (In the depths of winter, I finally learned that within me there lay an invincible summer.) - Albert Camus.

lập đông gọi phía đầu ghềnh

bỗng co ro dẫu ở bên đất trời

nghe môi run rẩy với lời

và căm căm giữa làn hơi nhân tình

3.718. THEODOR W. ADORNO - Quotes

 

Theodor W. Adorno (1903 - 1969) là một nhà xã hội học, triết học và âm nhạc học người Đức, nổi tiếng với những lý thuyết phê phán xã hội. Ông là thành viên chủ chốt của trường phái Frankfurt, trường phái có gắn với những nhà tư tưởng như Ernst Bloch, Walter Benjamin, Max Horkheimer và Herbert Marcuse.

3.717. TỨ NHIẾP PHÁP VỚI TÍN HỮU CAO ĐÀI

 Lê Đức Thịnh

Bài đăng trên Tạp chí Sống Đạo
số ra mùa Đông - Ất Tỵ (2025)

Trong Bộ Kinh Duy-ma-cật của Nhà Phật (Quyển thượng - Phẩm thứ nhất) có nói đến “Tứ nhiếp pháp”; đó là bốn phương pháp mà Bồ Tát dùng để nhiếp phục chúng sanh về với Phật pháp:

1. Bố thí nhiếp: Dùng việc bố thí để nhiếp phục trong các mối quan hệ.

3.716. THƠ VĂN XUÔI - Quotes

   

1. “Bạn vận động bằng thơ ca. Bạn cai trị bằng văn xuôi.” (You campaign in poetry. You govern in prose.) - Mario Cuomo.

 2. “Văn xuôi hay nhất là văn xuôi đầy chất thơ nhất.” (The best prose is that which is most full of poetry.) - Virginia Woolf.

3.715. CÔNG NGHIỆP VĂN HÓA

    Mộc Nhân

Thuật ngữ “Công nghiệp văn hóa” (The culture industry) xuất hiện lần đầu tiên năm 1944, trong cuốn sách "Dialectic of Enlightenment" (Phép biện chứng của sự khai sáng) của hai nhà nghiên cứu người Đức là Adorno và Horkneimer. Đến năm 1982, nó xuất hiện trên diễn đàn của UNESCO và chính thức được thông qua vào năm 1998.

3.714. MỘC NHÂN TRÊN DRT

   Ngày 27/ 11/ 2025, tôi có cuộc trò chuyện với Vy Trâm, phóng viên Ban Văn nghệ DRT. Nội dung cuộc trò chuyện nói về tác phẩm "Ngày con được làm người" của tôi. Dưới đây là phần trao đổi khá đầy đủ. Do khuôn khổ chương trình, phần phát sóng được biên tập và rút gọn. Chương trình phát lúc 15.30 ngày 02/12/2025. (Link phát sóng)

3.713. BỐN BÀI THƠ VĂN XUÔI

   Mộc Nhân

  Thơ văn xuôi (Prose poem) pha trộn đặc điểm của văn xuôi và thơ, đồng thời sử dụng các biện pháp tu từ như thơ, trong cấu trúc văn xuôi. Vậy nên thơ văn xuôi cũng có hình ảnh sống động, ngôn ngữ tượng hình, tính biểu tượng, phân mảnh, dồn nén, vần nhịp và nhạc tính... để tăng cường âm thanh và sự gắn kết các yếu tố thi pháp trong tác phẩm.

3.712. NGHĨ TỪ CỔNG CHÀO HOÀ THỊNH

 Mộc Nhân

Hình cổng chào xã Hoà Thịnh, Phú Yên, trên quốc lộ 29, xuất hiện nhiều nhất trên mạng trong tuần qua. Một cổng chào như bao cổng chào khác trên đất nước này, không đẹp hơn nhưng cũng không xấu hơn.

3.711. SÔNG VÀ LŨ

  “Khi chúng ta đứng dưới bầu trời, gào thét trong sấm sét và khóc lóc trong dòng nước lũ, chúng ta nhận ra mình đã trở thành nạn nhân của sự huỷ hoại môi trường, các nhóm lợi ích từ thuỷ điện; nó ngăn cản chúng ta tận hưởng vẻ đẹp của sao trời và lắng nghe nhịp điệu mê hoặc của các mùa, hay dõi theo những đàn chim di cư lặng lẽ và trải nghiệm sự tĩnh lặng của cây cỏ.”

    Mộc Nhân

Dòng sông chảy qua tôi

từ những cơn mưa trên đỉnh núi

3.710. TRĂNG THƯỢNG TUẦN BÊN SÔNG

    Lê Đức Thịnh – Tản văn

Bài đăng trên Tạp chí Đất Quảng
 số 04/ Tháng 1 – 2025

Quê tôi có một dòng sông. Nhà tôi bên bờ sông, tôi sớm thuộc câu thơ: “Trước nhà em sông Vu Gia/ sau nhà em cũng lại là dòng sông/ anh đi giữa một cánh đồng/ ngóng trông bên nọ ngóng trông bên này” (Thanh Quế).

Cánh đồng nuôi sống tôi cũng nằm bên bãi bồi ven sông. Cồn cát giữa sông vừa là sân chơi và cũng là bến tắm tuổi thơ. Vậy nên những bóng hình quá khứ sống mãi trong tâm trí cũng là điều hiển nhiên.