Mộc Nhân dịch (2)
Nguyên tác “This is just to say” - William Carlos Williams (3)
Tôi đã ăn
những quả mận
trong ngăn lạnh
có lẽ em đã để dành
cho bữa sáng.
Hãy tha thứ cho tôi
chúng rất ngon
ngọt ngào
nhưng lạnh ngắt.
-----------------
(1). “This is just to say” là một nhan đề
khó dịch nhưng thú vị là vì nó mang tính "phi thơ ca", nặng về kiểu
nói đời thường, suồng sã (Nói cái này, Đây là nói thôi nhé, Vừa thốt ra điều
này…). William Carlos Williams theo trường phái Hình tượng (Imagism), ông muốn
bài thơ giống như một lời nói đời thường nhất có thể. Các phương án dịch:
- “Đây chỉ là để nói": đúng mặt chữ
nhưng hơi bị "cứng" trong tiếng Việt.
- "Lời này để lại": mất đi cấu
trúc lửng lơ của câu nói đang dang dở.
- "Chỉ để nói rằng": thường được
các dịch giả ưu tiên vì nó tạo cảm giác kết nối trực tiếp vào hành động
"ăn vụng" ở khổ thơ sau.
- Tôi chọn “Nói cái/ điều này” vừa không lượt
bỏ ý của từ ngữ trong nguyên tác, vừa đảm bảo tính đời thường của câu nói, vừa
thuận âm tiếng Việt. Về nội hàm nghĩa, nó cũng mang tính “bỏ nhỏ” sau khi có lỗi,
mà vui vẻ.
(2). Nguồn: Poetryfoundation
(3). William Carlos Williams (thường viết tắt
là WCW; 1883 - 1963) là một nhà thơ Mỹ, một gương mặt quan trọng của thơ ca Mỹ
thế kỷ 20. William Carlos Williams cả đời hành nghề bác sĩ ở thành phố quê
hương và đã in nhiều tập thơ. WCW là nhà thơ đã làm thay đổi diện mạo thơ ca Mỹ
hiện đại. Ông là nhà thơ góp phần quan trọng nâng cao ý thức về tính đặc thù của
văn chương Mỹ. Một nền văn chương đề cao sự cụ thể, tính địa phương, và sự trực
tiếp trong ngôn ngữ. Ông quan niệm ngôn ngữ thơ phải có khả năng truyền đạt trực
tiếp, như cái cách mà nó được sử dụng trong đàm thoại hàng ngày. Khẩu hiệu thơ
nổi tiếng của Williams: "không ý tưởng, chỉ bằng vào sự vật".
(4).Đây là một trong những ví dụ nổi tiếng
nhất của trường phái Thơ Hình tượng (Imagism) – một trào lưu thơ ca ưa chuộng sự
chính xác, tiết kiệm ngôn từ và tập trung vào những hình ảnh sắc nét, rõ ràng. Điều
làm nên sự trường tồn của bài thơ này không chỉ là sự giản dị của nó, mà còn là
những cảm xúc phức tạp ẩn giấu bên dưới những dòng thơ ngắn ngủi đó. Bài thơ giống
như một mẩu giấy nhắn được để lại trên bàn bếp. Bằng cách loại bỏ những lối viết
hoa mỹ truyền thống, Williams đã nắm bắt được một khoảnh khắc đời thường chân
thực: ăn vụng (trộm) quả mận của bạn và thỏa mãn hương vị của nó. Có một sự
căng thẳng đầy tinh nghịch trong khổ thơ cuối cùng. Mặc dù ông ấy có xin lỗi
nhưng đó là một kiểu "xin lỗi vui vẻ, nhưng không hối tiếc". Trong một
thế giới của những ẩn dụ phức tạp, Williams nhắc nhở chúng ta rằng thơ ca hiện
diện trong những điều bình dị nhất của cuộc sống.
------------
* References:
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét