Nguyên tác: “Last load” – from Moortown Diary (1989) by Ted Hughes (2 & 3)
Những bó cỏ khô chất ngoài đồng
Cách nhà năm dặm. Khí áp đang giảm
Một lớp mây lặng lẽ bao phủ.
Mỗi ngày nắng xanh đều thiêu đốt
Bầu trời chói lóa, không thay đổi
Giờ khó mà nhớ nổi.
Lúc này, máy kéo chạy dọc những lối nhỏ
Giữa tiếng ồn, xe moóc nảy lên
Toàn bộ khối thép như đang gào
Dưới những tán lá nặng trĩu
Dường như cơn mưa sắp nhỏ giọt.
Má hếch lên, cảnh giác với giọt mưa đầu tiên
Chắc là trời đã bắt đầu rồi
Nếu không có tiếng ồn của máy kéo,
Bạn sẽ nghe thấy tiếng mưa êm ả trong những tán lá.
Nhưng vẫn không một giọt nào
rơi trên mặt hay tay bạn.
Bạn không thể tin được.
Rồi những bó cỏ khô được vác lên máy kéo
Như thể đang thi đấu, hay tham gia một cuộc đua bò tót
Những bó cỏ khô chất lên cao dần
Phía trên máy xúc đu đưa như con khỉ
Lớp thứ năm đầy ắp, lớp thứ sáu chênh vênh
Lớp thứ bảy một hàng ở giữa.
Và nếu một kiện rơm đổ
Bạn cảm thấy mình đã phí công.
Tất cả được buộc chặt như một ổ bánh mì cứng
Nhanh hết mức có thể
Nhìn lên trời rồi nhìn đống rơm
Không khí tối sầm lại, dòng điện ẩm ướt.
Đống rơm sùi dưới những tán lá, chao đảo
Như một chiếc tàu kéo giữa biển khơi -
Bánh trước của máy kéo nhấc bổng lên khi bạn phóng nhanh,
Và cào vào không khí.
Tất cả mọi người đẩy các kiện rơm xuống dưới mái che
Rồi quay lại lấy chuyến cuối cùng.
Và giờ khi bạn lao qua ánh đèn xanh
Bạn nhìn thấy giữa những hàng cây tối màu
Trên tất cả những ngọn đồi nhỏ màu ngọc lục bảo
Cảnh chất hàng vội vã, dưới những đám mây xanh.
Mồ hôi của bạn vương vãi trên bụi, vạt áo lạnh cóng,
Và các kiện rơm chồng chất lên nhau
Trên khắp cánh đồng đã được cắt tỉa phía trước.
Càng ném chúng lên nhanh, càng chồng chất hơn -
Cho đến khi đột nhiên cánh đồng trở nên xám xịt trống rỗng.
Công việc đã kết thúc.
Và mùi thuốc lá xộc vào mũi bạn
Khi cơn mưa bắt đầu
Nhẹ nhàng và thẳng đứng, màu bạc bao trùm cả bầu trời
Rơi xuống những gốc rạ xung quanh bạn
Những hàng cây rung lắc hân hoan,
Hít lấy cơn mưa.
Những ngọn đồi lấp lánh như ngọc trai.
Cả không gian như đang uống
Mùi đất ấm áp, nồng như khói
Và bạn bước đi trên khắp vùng đất
Như tiếng hát vang vọng trên mặt nước chiều
Những gánh nặng cao ngất đang lắc lư về phía nhà kho
Xuống những con đường mòn sâu hun hút.
------------
Chú thích:
(1). Nguyên tác Anh ngữ: allpoetry.com
(2). Ted Hughes (1930 - 1998) – nhà thơ, nhà văn Anh. Các nhà phê bình coi Ted Hughes là một trong những nhà thơ xuất sắc nhất của thời đại ông. Năm 1984, ông được bầu là Thi sĩ Hoàng gia (Poet Laureate). Năm 2008 tạp chí Time xếp Hughes ở vị trí thứ 4 trong danh sách "50 nhà văn Anh vĩ đại nhất kể từ năm 1945". Khi chết, ông được mai táng tại Góc Thi sĩ (Poets' Corner) của Tu viện Westminster danh tiếng. (Cre.)
(3). Moortown Diary (1989) là một trong những tập thơ độc đáo và chân thực nhất của Ted Hughes, một trong những nhà thơ lớn nhất của Anh thế kỷ 20. Đây không phải là một tập thơ được hư cấu hay lãng mạn hóa, mà đúng như tên gọi của nó, đây là một nhật ký bằng thơ ghi lại cuộc sống của một "nhà thơ nông dân" khi vào những năm 1970, Ted Hughes cùng vợ chuyển đến sống tại một trang trại tên là Moortown ở vùng Devon, Anh, một trang trại chăn nuôi gia súc và cừu. Thay vì viết nhật ký bằng văn xuôi, Hughes chọn cách ghi lại những sự kiện hàng ngày bằng những bài thơ ngắn, thô ráp và trực diện ngay sau khi công việc kết thúc. Tập thơ tập trung vào những trải nghiệm khắc nghiệt nhưng đầy sức sống của nghề nông qua các chủ đề: Mùa sinh nở của động vật (Lambing/Calving) với sự kỳ diệu của sự sống mới và nỗi đau khi con non chết yểu; Sự khắc nghiệt của thiên nhiên - mùa đông lạnh giá, mưa bùn lầy lội, cuộc chiến để giữ cho đàn gia súc sống sót qua sự khắc nghiệt thời tiết; Cái chết và Sự phân hủy - sự tàn nhẫn của tự nhiên được nhìn nhận một cách điềm tĩnh và tôn trọng. Điểm đặc biệt nhất của Moortown Diary chính là phong cách viết: Tính tức thời, ngôn ngữ mạnh mẽ, sự tôn kính dành cho thiên nhiên, con người và động vật. Moortown Diary đánh dấu một bước chuyển trong sự nghiệp của Hughes: từ một nhà thơ chuyên về các biểu tượng thần thoại sang một nhà thơ của thực tại trần trụi. Nó cho thấy con người không phải là chủ nhân của thiên nhiên, mà là một phần nhỏ bé đang nỗ lực hòa nhập vào nhịp điệu sinh-tử của đất đai. Một chi tiết thú vị: Ban đầu, những bài thơ này được xuất bản trong tập Moortown (1979) cùng với các tác phẩm khác. Tuy nhiên, sau này chúng được tách riêng thành Moortown Diary để làm nổi bật tính chất nhật ký và sự liền mạch của câu chuyện về trang trại.
(4). AI: Bài thơ “Last Load” (Chuyến hàng cuối cùng) nằm trong tập Moortown Diary của Ted Hughes, một tập thơ ghi lại những trải nghiệm chân thực, đôi khi khốc liệt khi làm nông tại vùng Devon cùng gia đình. “Last Load” không lãng mạn hóa cảnh đồng quê mà mô tả khoảnh khắc vội vã, đầy áp lực khi những người nông dân cố gắng thu hoạch chuyến cỏ khô cuối cùng trước khi cơn bão ập đến. Hughes miêu tả một bầu không khí đặc quánh, đe dọa từ thiên nhiên, bầu trời không còn là thực thể tĩnh lặng mà trở thành một thế lực đang vây hãm. Các câu thơ ngắn, chắc nịch tạo cảm giác như hơi thở gấp gáp của con người và tiếng động cơ máy móc đang gồng mình làm việc. Trong thơ Hughes, cỏ khô không chỉ là thức ăn cho gia súc, nó là “vàng của mùa hè” được kết tinh lại. Để có được “chuyến hàng cuối”, hàng triệu nhành cỏ đã bị cắt và gom lại. Hughes thường nhìn nhận thiên nhiên qua lăng kính của sự sinh tồn và chu kỳ sinh-tử. Ông miêu tả chuyến hàng với sự thô ráp, bụi bặm và nặng trĩu để người đọc có thể cảm nhận được mùi nồng của cỏ khô, cái ngứa ngáy của bụi bặm bám trên da thịt người lao động. Ở đây, Hughes không ca ngợi con người như kẻ làm chủ thiên nhiên, mà là một thực thể đang vật lộn để thích nghi. Tuy nhiên, trong cái mệt đó có một niềm tự hào thầm lặng khi hoàn thành công việc trước khi "màn kịch" của thiên nhiên (cơn mưa) bắt đầu. Có một sự thấu hiểu ngầm giữa con người, máy móc và đất đai - tất cả cùng tham gia vào một cuộc chạy đua sinh tồn.
Bài thơ mang đậm phong cách "nhân học" và "vật chất" đặc trưng của Hughes với ngôn ngữ cơ bắp thể hiện qua các động từ mạnh, tính từ giàu chất tạo hình (clanking, shuddering, gold-dust), hình ảnh chân thực (Rawness), ít mỹ từ. Hughes đưa thẳng những thực tế thô nhám của đời sống nông trại vào thơ: mồ hôi, bụi bẩn, tiếng gầm của máy kéo. “Last Load” là một khúc ca về lao động và sự sinh tồn. Nó cho thấy thiên nhiên vừa hào phóng (ban tặng cỏ khô) vừa khắc nghiệt (đe dọa bằng bão tố). Qua đó, Ted Hughes thể hiện cái nhìn tôn kính nhưng thực tế đối với nhịp điệu của đất đai.
Mộc Nhân dịch và chú dẫn
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét