3.765. NHỮNG CON NGỰA - Ted Hughes

Mộc Nhân dịch (1)
Nguyên tác: “The Horses” by Ted Hughes (2)

Tôi len qua khu rừng, trong sớm tinh mơ

không gian trĩu nặng, tĩnh lặng như băng. 

Chiếc lá im lìm, cánh chim chưa dậy

thế giới hoang vu

qua khỏi rừng, hơi thở của tôi hằn những vệt ngoằn ngoèo

trên những bức tượng đá dưới ánh sáng.

 

Thung lũng xua bóng đêm ngời rạng

đến ranh giới đồng hoang –

những tàn dư đêm đen chuyển dần sang màu sáng

chia đôi bầu trời.

 

Và tôi nhìn thấy đàn ngựa:

to lớn, màu xám đậm - mười con bên nhau -

bất động như đá

chúng thở, không nhúc nhích

bờm rũ xuống và nghiêng móng chân sau

không một tiếng động.

 

Tôi đi qua: không một con nào khịt mũi hay giật đầu.

những mảnh xám im lặng

một thế giới màu sẫm im lặng

tôi nghe trong khoảng không trên đỉnh đồi hoang

giọt nước mắt của chim mỏ cong hướng về nơi im ắng.

 

Từ từ từng chi tiết hiện ra từ bóng tối

rồi mặt trời màu cam, đỏ, bừng dậy

lặng lẽ, và xé toạc tận lõi, cuốn trôi mây mù

vực thẳm chuyển mình, hiện ra màu xanh,

 

Và những hành tinh lớn treo lơ lửng -

tôi quay lại

loạng choạng trong cơn sốt của giấc mơ,

phía khu rừng tối tăm, những ngọn cây đang cháy

lan đến chỗ những con ngựa.

 

Ở đó, chúng vẫn đứng,

nhưng giờ đây bốc hơi và lấp lánh dưới dòng ánh sáng,

bờm đá rủ xuống, móng sau nghiêng

cười dưới làn băng tan

trong khi xung quanh chúng giá rét bao trùm.

 

Nhưng chúng vẫn không phát ra tiếng động

không một con nào hí hay dậm chân,

đầu chúng cúi gằm kiên nhẫn như đường chân trời,

cao vút phía trên thung lũng - những tia nắng đỏ rực.

 

Giữa tiếng ồn ào phố đông

len qua năm tháng, những khuôn mặt,

tôi vẫn mong có thể gặp lại ký ức của mình ở một nơi cô đơn như vậy

giữa những dòng suối

và những đám mây đỏ

nghe tiếng chim mỏ cong,

thấy đường chân trời hiển hiện. (3)

----------

(1). Bản Anh ngữ từ nguồn: Oatridge.co.uk

(2). Ted Hughes tên là Edward James Hughes (1930 - 1998), là một nhà thơ, dịch giả và nhà văn viết truyện thiếu nhi người Anh. Các nhà phê bình thường xuyên xếp ông là một trong những nhà thơ xuất sắc nhất của thế hệ mình và là một trong những nhà văn vĩ đại nhất của thế kỷ XX. Ông được bổ nhiệm làm Nhà thơ Hoàng gia (Poet Laureate) vào năm 1984 và giữ chức vụ này cho đến khi qua đời. Năm 2008, tờ The Times xếp Hughes ở vị trí thứ tư trong danh sách "50 nhà văn Anh vĩ đại nhất kể từ năm 1945". (Cre)

(3). AI: Bài thơ "The Horses" của Ted Hughes là một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất cho phong cách của ông: mãnh liệt, giàu hình ảnh và đầy tính triết lý về mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên. "The Horses" lại mang một vẻ đẹp tĩnh lặng, kỳ vĩ và gần với tôn giáo. Bài thơ mở đầu trong bóng tối của một buổi sớm mai trên vùng đồi núi (moorland). Hughes khéo léo sử dụng ngôn ngữ để tạo ra một không gian không có thời gian, như thể thế giới đang quay ngược về thuở sơ khai. Cái lạnh và sương mù bao trùm khiến mọi thứ trở nên bất động. Những chú ngựa xuất hiện không phải là những con vật chạy nhảy, mà là những thực thể "như những mảnh xám im lìm" (grey silent fragments). Hughes ví những con ngựa như những tảng đá cự thạch (megalith). Chúng không chỉ là động vật, chúng là một phần của địa chất, của trái đất, tồn tại từ rất lâu trước khi con người xuất hiện. Một điểm nhấn quan trọng là sự tương phản giữa thế giới nội tâm của tác giả và sự hiện diện của bầy ngựa. Tác giả đi bộ qua màn sương, cảm thấy mình cô độc và nhỏ bé. Trong khi đó, bầy ngựa đứng đó, không hề run rẩy trước cái lạnh, chấp nhận định mệnh của thiên nhiên một cách kiêu hãnh. Trong khi đó thế giới hiện đại (thành phố, mặt người) vẫn diễn ra đối lập với bầy ngựa đại diện cho một sự im lặng sâu sắc, một sức mạnh nội tại không cần phô trương. Và đoạn cuối là khoảnh khắc bình minh, sự thức tỉnh của sự sống khi mặt trời mọc: bài thơ chuyển tông từ u tối, lạnh lẽo sang rực rỡ và tràn đầy năng lượng. Ánh sáng mặt trời không chỉ làm tan màn sương mà còn làm nổi bật vẻ đẹp điêu khắc của bầy ngựa. Cảnh tượng mặt trời mọc được mô tả như một vụ nổ của màu sắc và sự sống, nhưng những con ngựa vẫn giữ nguyên vẻ điềm tĩnh của mình. Chúng là những "bức tượng" sống chứng kiến sự luân hồi của ngày và đêm.

Kết thúc bài thơ, Hughes quay trở lại với thực tại nhưng mang theo một ký ức sâu đậm. Ông hy vọng rằng ngay cả khi ở giữa sự ồn ào của cuộc sống đô thị, ông vẫn có thể nhớ về khoảnh khắc này – đó chính là sự kết nối giữa con người hiện tại với thiên nhiên để tìm thấy sự bình yên và sức mạnh tinh thần của mỗi cá nhân.

"The Horses" không chỉ là một bài thơ miêu tả cảnh vật, mà là một trải nghiệm tâm linh. Ted Hughes đã thành công trong việc biến một cảnh tượng bình thường thành một điều gì đó thiêng liêng, nhắc nhở chúng ta về sức mạnh tĩnh lặng của thiên nhiên đang tồn tại song song với thế giới hiện đại hối hả.

--------

Mộc Nhân - Dịch và chú thích