Rất nhiều bạn đã gửi
email cho tôi hỏi về các mẹo viết văn. Vì vậy, tôi nghĩ mình sẽ chia sẻ một vài
suy nghĩ về việc viết văn và xuất bản. Đây là những gì hiệu quả với tôi. Nó có
thể không hiệu quả với tất cả mọi người.
1. Bắt đầu:
Mộc Nhân dịch (1)
Nguyên tác: “The Listeners” by Walter de la Mare (2)
Dưới ánh trăng có người lữ khách
Gõ cửa ngôi nhà: “Ai ở đó không?”
Ngựa đứng im, tìm vài nhánh cỏ
Trên đất rừng dương xỉ mênh mông.
Tôi biết chủ nhân khu rừng này
Còn nhà ông ấy tận thôn tây
Nên tôi dừng bước ông không thấy
Ngắm khu rừng phủ tuyết sương mây.
Tôi đọc tập bản thảo “Gió từ dòng sông lặng lẽ” của Nguyễn Đức Bá trong cảm thức đọc thơ (nói chung) hơn là sự quan tâm đến thơ 1-2-3. Bởi trước tiên và hiển nhiên, tôi đọc thơ trong trạng thái không vướng bận về hình thức thể loại – giống như tình yêu, thơ đến với bạn ngay từ cái nhìn đầu tiên mà không cần bận tâm điều gì cả về cái vẻ bên ngoài.
1. Mỗi ngày, một cuộc hẹn
với sự tĩnh lặng. (Each day, an
appointment with silence.)
2. Sự khởi đầu là bản lề giữa điều không thể và điều có thể. (Beginning is the hinge between the impossible and the possible.)
1. Hãy là sự thay đổi mà bạn muốn thấy trên thế giới. (Be the change that you wish to see in the
world.) - Mahatma Gandhi.
2. Thế giới chịu nhiều đau khổ không phải vì bạo lực của những kẻ xấu, mà vì sự im lặng của những người tốt. (The world suffers a lot not because of the violence of bad people, but because of the silence of good people.) - Napoleon Bonaparte (attrib.)
1. Trong mỗi chuyến đi dạo
cùng thiên nhiên, người ta nhận được nhiều hơn những gì mình tìm kiếm. (In every walk with nature one receives far
more than he seeks.) - John Muir.
2. Hãy nhìn sâu vào thiên nhiên, và rồi bạn sẽ hiểu mọi thứ tốt hơn. (Look deep into nature, and then you will understand everything better.) - Albert Einstein.
1. Khoa học là kiến thức được tổ chức. (Science is organized knowledge.) - Herbert
Spencer.
2. Điều tốt đẹp về khoa học là nó đúng dù bạn có tin hay không. (The good thing about science is that it's true whether or not you believe in it.) - Neil deGrasse Tyson.
1. Không có thang máy nào dẫn đến thành
công. (There is no elevator to success).
2. Thành công là 10% cảm hứng và 90% mồ hôi. Success is 10% inspiration and 90% perspiration.) - Thomas Edison.
1. Giáo dục là vũ khí mạnh mẽ nhất mà bạn có thể sử dụng để thay đổi thế giới. (Education is the most powerful weapon which you can use to change the world.) - Nelson Mandela.
1. Một xã hội trở nên vĩ đại khi những người già trồng cây mà họ biết rằng họ sẽ không bao giờ được ngồi dưới bóng mát của chúng. (A society grows great when old men plant trees whose shade they know they shall never sit in.) - Tục ngữ Hy Lạp.
1. Văn hóa là sự mở rộng
tâm trí và tinh thần. (Culture is the
widening of the mind and of the spirit.)
2. Không có văn hóa, và sự tự do tương đối mà nó hàm chứa, xã hội, dù hoàn hảo đến đâu, cũng chỉ là một khu rừng rậm. (Without culture, and the relative freedom it implies, society, even when perfect, is but a jungle.) - Albert Camus.
1. Du lịch mở rộng tầm nhìn. (Travel broadens the mind.)
2. Du lịch là sống. (To travel is to live.)
3. Hành trình chính là đích đến. (The journey is the destination.)
• Ngắn gọn và súc tích
(thường chỉ một câu)
• Mang ý nghĩa phổ quát
(áp dụng xuyên suốt thời gian và ngữ cảnh)
• Thường sử dụng các biện pháp nghệ thuật
• Ý nghĩa sâu sắc, thông thái hoặc triết lý.
Tôi đã ăn
những quả mận
trong ngăn lạnh
có lẽ em đã để dành
cho bữa sáng.
Đêm cuối
lần cuối cho cuộc gặp
lần cuối cho bàn tay tôi
nắm lấy tay em
và có lẽ lần cuối ở xứ này.
Một đoạn phỏng vấn ngắn với nhà văn Konstantin Georgiyevich Paustovsky:
- Sự tinh tế.
Mộc Nhân dịch (1)
Nguyên tác: “The Letters to A Young Writer” by Colum McCann (2)
Hãy làm những điều không
thể dự tính. Hãy nghiêm túc. Hãy tận tâm. Hãy phá vỡ sự dễ dàng. Hãy đọc to.
Hãy mạo hiểm.
Đừng sợ tình cảm ngay cả khi người khác gọi đó là sự ủy mị. Hãy sẵn sàng bị chỉ trích gay gắt: điều vẫn hay xảy ra.
24. Chỉ trong trí tưởng tượng, tình yêu mới có thể tồn tại mãi mãi và mãi mãi được bao quanh bởi vầng hào quang lấp lánh của thơ ca. Tôi nghĩ rằng việc tưởng tượng ra tình yêu còn tốt hơn là trải nghiệm nó trong thực tế. (Only in the imagination of love can last forever and can be forever surrounded by a sparkling halo of poetry. I think I can invent is much better to love than to experience it in reality.)
Konstantin Georgiyevich Paustovsky (1892 - 1968) là một nhà văn Liên Xô nổi tiếng với thể loại truyện ngắn. Ông được đề cử Giải Nobel Văn học năm 1965. Bố ông là một nhân viên đường sắt gốc Ukraina, mẹ người Ba Lan vì vậy gia đình nhà Paustovsky sử dụng cùng lúc ba thứ tiếng, tiếng Nga, tiếng Ba Lan và tiếng Ukraina. Ông là bạn cùng lớp của Mikhail Bulgakov.
Mộc Nhân dịch
"A Time To Talk" by Robert Frost (1)
Bạn thong dong vó ngựa
dừng bên đường gọi tôi
tôi nhìn quanh ngọn đồi
tay không ngừng cày xới.
Gọi to từ chỗ đứng
xin chào ông bạn hiền
tôi đang dở cày xới
bạn chờ tôi hàn huyên.
Cắm cuốc xuống đất xốp
cán cao hướng lên trên
tôi đến bức tường đá
bạn thân đang ở bên.
---------
(1). Nguyên tác Anh ngữ: "A Time To Talk"
(2). "A Time To Talk" của Robert Frost là một trong những bài thơ tiêu biểu cho phong cách của ông: sử dụng khung cảnh làng quê bình dị để truyền tải những triết lý nhân sinh sâu sắc. Bài thơ mở ra với một tình huống rất đời thường: Một người nông dân đang làm việc hối hả trên cánh đồng (cuốc đất). Một người bạn đi ngang qua trên lưng ngựa và đi chậm lại – một tín hiệu ngầm rằng họ muốn trò chuyện. Ở đây có một sự xung đột nhẹ về mặt lợi ích: Công việc cuốc đất còn dang dở nhưng "Tiếng gọi của bạn từ trên đường" – tượng trưng cho sự kết nối xã hội và tình bạn. Nhưng người nói không hời hợt, dẫu ông đang nhìn quanh đống việc chưa xong, rồi hét to thay lời chào, sau đó quyết định tạm dừng công việc một cách dứt khoát: "I thrust my hoe in the mellow ground, / Blade-end up and five feet tall" (Tôi cắm phập chiếc cuốc xuống nền đất xốp…) Hành động cắm chiếc cuốc xuống đất là một biểu tượng của sự ưu tiên, tạm giải phóng đôi tay và tâm trí khỏi công việc để hoàn toàn dành thời gian cho người bạn. Hình ảnh "Bức tường đá" (The Stone Wall) trở thành điểm hẹn; nhân vật "tôi" dừng việc, đi đến nơi ấy vì một "chuyến thăm thân tình" (friendly visit).
Nhan đề bài thơ gợi nhắc đến một ý niệm trong Kinh Thánh (Sách Truyền Đạo – Ecclesiastes, 3:1-8): "Có thời điểm cho mọi sự dưới bầu trời" (There is a time for everything, and a season for every activity under the heavens), mọi việc đều tốt đẹp trong thời điểm của Chúa, nhắc nhở con người chấp nhận nhịp điệu tự nhiên của cuộc sống. Từ đó, Frost khẳng định rằng: Luôn có một thời điểm dành cho việc trò chuyện. Trong một thế giới luôn thúc ép con người phải tối đa hóa năng suất công việc thì giá trị của con người không nằm ở khối lượng công việc họ hoàn thành, mà ở cách họ đối xử với những mối quan hệ xung quanh.
(3). Thẻ Robert Frost trên Blog này
Mộc Nhân
1.
Đôi khi tôi có niềm
tin để viết
về những điều tôi
nghĩ – dẫu chưa chắc đúng
nhưng tôi nghĩ về
nó nhiều
dù câu chuyện đã
trôi qua
với đoạn kết đột
ngột
như màn sương tan nhanh vào buổi sớm.
Mộc Nhân
Xứ của hiền (1) lẩn khuất mà rõ ràng giữa những triền đồi. Nó nhiều bóng râm bởi cây lá; mát rượi nhờ suối khe; trầm mặc nhờ nhà cổ; ngăn nắp nhờ bàn tay dân làng; tự nhiên nhờ những ngõ nhỏ len lỏi giữa các dạng địa hình địa mạo phong phú: rừng, khe, sông, suối, thung, hang, hốc, hố, gò...
Mộc Nhân – Tuỳ bút
Tiếng nói của triều cường không hung dữ và bất chợt như lũ lụt miền Trung. Nó thì thầm, đều đặn, hiền lành, theo chu trình, quấn theo bàn chân lang thang chợ đêm Cần Thơ - như em theo chân tôi trên phố để rồi tình yêu của chúng ta cùng trú ngụ trong hai thực thể.
