3.950. NGHĨ VỀ VIẾT

   Mộc Nhân

1.

Viết chưa bao giờ là một trò chơi an toàn. Ngôn ngữ trong nghệ thuật luôn là giao tiếp mơ hồ, một bãi cát lún, một hồ nước đóng băng có thể sụp đổ dưới chân bạn bất cứ lúc nào...

Người cầm bút giống như một kẻ đi trên mặt băng mỏng, nơi không phân biệt rõ giữa cái gì là an toàn hay sụp đổ bất chợt. Trong thế giới tư duy và sáng tạo, đôi khi một điều có thể vừa đúng vừa sai, thế giới ấy được vận hành bởi những quy luật riêng của ký ức, phán xét và trực giác...

Rồi có một số điều người ta nhớ lại, thêm thắt, khi vài thứ liên quan tới chúng đã lãng quên. Quá khứ không còn là những cột mốc lịch sử khô khan, mà là những gì bạn nhớ, tưởng tượng mình nhớ, tự thuyết phục mình nhớ và đóng đinh chúng bằng tái hồi...

Trong nghệ thuật nói chung, không bao giờ có một chân lý duy nhất. Có rất nhiều chân lý. Những chân lý này thách thức lẫn nhau, phản chiếu lẫn nhau, phớt lờ lẫn nhau, trêu chọc lẫn nhau, và mù quáng trước nhau. Đôi khi bạn cảm thấy mình nắm giữ chân lý của một khoảnh khắc trong tay, rồi nó lại tuột khỏi tay và biến mất.

Bản chất của việc viết chính là cuộc rượt đuổi vĩnh cửu với cái khoảnh khắc thị phi đó. Đôi khi, nhà văn mất quyền kiểm soát và điều bất ngờ nào đó sẽ xảy ra...

Nhưng cốt lõi, nhà văn tự biết họ ghét điều gì và thích điều gì. Họ không viết với bất kỳ bạn đọc nào trong tâm trí nhưng lại mạo hiểm với mọi bạn đọc trong mối quan hệ giao tiếp thông qua tác phẩm, một cách tự nguyện, và không có nghĩa vụ làm hài lòng nhau.

Nói như Cao Hành Kiện (Nv Trung Quốc, Nobel VH 2000): “Mỗi nhà văn đều có vị trí của mình trên giá sách và họ vẫn sống chừng nào họ còn viết” (Every writer has their place on the bookshelf and lives on as long as they write) - tôi nói thêm: "chừng nào họ còn được nhắc đến".

2.

Nhà văn là người kiên nhẫn tìm kiếm con người thứ hai bên trong mình. Khi viết, anh ta có thể uống trà hoặc cà phê, hoặc hút thuốc lá hoặc uống bia, nhâm nhi món ăn. Thỉnh thoảng, anh ta có thể nhìn ra ngoài màn đêm, hoặc quay lại ngắm nhìn những người xung quanh. Và nếu may mắn, anh có thể thấy vài cô gái xinh đẹp cùng đoàn khách vài chục người bước vào không gian của mình...

Điều này không hề chi phối sự viết, mà trái lại, anh nhận ra cách mỗi từ được kết nối với những từ khác, đôi khi chúng vuốt ve nhau trong những liên kết mới...

Nhiều nhà văn có thể viết giữa đám đông, đọc thơ chỗ ồn ào, nhưng một khi tự nhốt mình lại, họ sớm nhận ra rằng hề không cô đơn như đã nghĩ. Họ đang ở cùng với lời văn/ thơ của người đi trước, với những câu chuyện của người khác, tưởng tượng ra đám đông trong hành trình tìm hiểu và kể chuyện...

Và lúc này, họ có khả năng nghệ thuật để kể những câu chuyện của mình như thể đó là câu chuyện của người khác, và kể những câu chuyện của người khác như thể đó là câu chuyện của mình...