Mộc Nhân dịch (1)
Nguyên tác “The best books on Aphorisms” recommended by Andrew
Hui
Một số người cho rằng bạn không thể gán bất kỳ ý nghĩa nào cho nó. Vẫn có những giới hạn, nhưng tác phẩm của ông ấy cởi mở hơn nhiều so với hầu hết các nhà triết học khác. Điều tương tự cũng có thể nói về các tác phẩm của Ludwig Wittgenstein - thực tế, có rất nhiều trường phái diễn giải về Wittgenstein, một nhà văn viết theo lối châm ngôn, theo nhiều cách.
Mộc Nhân dịch (1)
Nguyên tác “The best books on Aphorisms” recommended by Andrew
Hui
3. Những câu châm ngôn hoạt động rất thú vị như những công cụ ghi nhớ.
Có lẽ điều đó dẫn chúng ta đến với Heraclitus, lựa chọn tiếp theo của bạn. Câu nói nổi tiếng và đáng nhớ nhất của ông là: “Bạn không thể bước vào cùng một dòng sông hai lần.” Ban đầu, điều này đối với tôi có vẻ hời hợt, nhưng khi suy ngẫm lại, nó hoàn toàn sâu sắc. Nó nắm bắt được, tiềm tàng, nhiều ý tưởng về bản chất của thời gian, bản ngã, kinh nghiệm, ham muốn…
Mộc Nhân dịch (1)
Nguyên tác “The best books on Aphorisms” recommended by Andrew Hui (2)
Cuộc sống không được xem xét kỹ lưỡng thì không đáng sống. Thiên nhiên thích ẩn mình. Bạn không thể bước vào cùng một dòng sông hai lần… Chắc chắn tất cả chúng ta đều lớn lên với những câu châm ngôn như thế, và có lẽ chúng ta coi tầm quan trọng của chúng là điều hiển nhiên. Andrew Hui, tác giả của cuốn sách đầy đủ đầu tiên về lý thuyết châm ngôn, dẫn dắt chúng ta qua lịch sử của những câu nói triết học ngắn gọn từ Heraclitus đến Nietzsche và xa hơn nữa.
Họ nằm cạnh nhau trong những ngôi mộ đá
tấm bia trở màu cũ
chân dung đã mờ hay bong tróc
Mộc Nhân
Về phương diện ngôn ngữ, sự xuất hiện của tên gọi các loài động vật trong lời nói cho thấy cách nhìn của con người về các loài động vật ấy: trong quá trình ẩn dụ hoá, động vật không còn là những con thú, những con vật cụ thể nữa mà đã trở thành những biểu tượng, những đặc điểm chung nhất có thể chia sẻ được với loài người.
Mộc Nhân
Tôi thường có thói quen
chạy xe máy, đi lại giữa các nơi quen thuộc; thậm chí những nơi xa hơn nhưng
khi có nhu cầu, tui vẫn chọn di chuyển bằng phương tiện bình dân mà thú vị này
– bất luận hành trình đó mất bao nhiêu thời gian.
Mộc Nhân dịch (1)
Nguyên tác: “Yes! I wrote a book of aphorisms” (Vâng! tôi đã
viết một cuốn sách châm ngôn) - by James Guida
Vài năm trước, nhờ sự ưu ái của một nhà xuất bản độc lập, tôi đã xuất bản một cuốn sách châm ngôn. Nghĩa là, một tuyển tập các câu ngắn gọn, rời rạc, có phần triết lý. Nhìn lại, điều này dường như thật kỳ lạ - châm ngôn! - và tôi nhận ra mình vẫn đang cố gắng hiểu được trải nghiệm này.
Mộc Nhân dịch (1)
Nguyên
tác “Where the Olive Tree Is Grown” by Edlira Osmani – Albania
Tác phẩm này là một trong 20 truyện được xuất bản trong
Tuyển tập Truyện ngắn của 20 nhà văn trẻ có tựa “Công lý, Bình đẳng, Hòa nhập ở
Địa Trung Hải và Châu Âu” (Justice, Equality and Inclusion in the Mediterranean
and in Europe).
Edlira Osmani – tác giả người Albania
Mộc Nhân
 |
| Bài đăng trên Tc Đất Quảng số 07/ tháng Ba năm 2026 |
Fyodor Dostoevsky đã để lại một câu kinh điển: "Cái đẹp cứu rỗi thế giới" (Beauty will save the world). Thiết nghĩ chúng ta không cần giải thích, phân tích ý nghĩa câu nói này vì tối thiểu, ở tầng hiển ngôn, tự nó đã nói lên tất cả.
Mộc Nhân dịch (*)
“Châm ngôn và thơ ca luôn mang tính độc đáo, sản phẩm của chúng là một hình ảnh được tăng cường tính cụ thể trong việc kể chuyện.”
Những câu châm ngôn về thức ăn.
1. Sau một bữa tối ngon miệng, người ta có thể tha thứ cho bất cứ ai, thậm chí cả người thân của mình. (After a good dinner one can forgive anybody, even one's own relations.) - Oscar Wilde.
Mộc Nhân
những bông hoa xinh đẹp
mỏng manh trên cành gai
một ngày tôi tìm thấy
bên góc vắng - đường dài
Mộc Nhân dịch (1)
Nguyên tác: The Smallest
Space: Lyric Aphorism in Contemporary Poetry - by Hannah Brooks-Motl (Không
gian nhỏ nhất: Châm Ngôn Trữ Tình Trong Thơ Đương Đại)
IV.
Châm ngôn cho phép kiểu tư duy nào? Tôi đã mô tả nó trước đó là vừa “phân mảnh” vừa “tích lũy”. Châm ngôn thường xuất hiện theo nhóm, như trong Materia Poetica của Stevens, hoặc các tác phẩm của Emil Cioran; chúng mời gọi, như Susan Sontag từng nhận xét, nhiều châm ngôn hơn nữa.
Mộc Nhân dịch (1)
Nguyên tác: The Smallest
Space: Lyric Aphorism in Contemporary Poetry - by Hannah Brooks-Motl (Không
gian nhổ nhất: Châm Ngôn Trữ Tình Trong Thơ Đương Đại)
I.
Trong bài thơ “Người Mang Vật”, Wallace Stevens đã đưa ra một trong những tuyên bố nổi tiếng nhất của mình: “Bài thơ phải chống lại trí tuệ / thảy đều thành công” (The poem must resist the intelligence / Almost successfully.) Ngụ ý: một bài thơ hay không nên để người đọc hiểu được ngay lập tức, nhưng cũng không được trở nên hoàn toàn vô nghĩa.
Mộc Nhân
tôi ôm em dưới giàn hoa giấy
những chiếc lá rơi trên chúng ta
khi đôi môi ngập ngừng khẽ chạm
cánh giấy hồng thắp lên bóng chiều tà
Châm ngôn về bản chất là một thể loại văn học quý tộc. Người viết châm ngôn không tranh luận hay giải thích, mà chỉ khẳng định; và ẩn chứa trong lời khẳng định đó là niềm tin rằng họ khôn ngoan và thông minh hơn độc giả của mình. – W. H. Auden.
Những câu trích về Ngựa:
1. Có điều gì đó ở vẻ ngoài của con ngựa rất tốt cho tâm hồn con người. (There is something about the outside of a horse that is good for the inside of a man.) - Winston Churchill.
Mộc Nhân
Dựa vào các hóa thạch cổ nhất, các nhà khoa học đã biết tổ tiên loài ngựa đã xuất hiện rất sớm trên trái Đất - từ khoảng 54 triệu năm trước đây - với kích thước nhỏ hơn loài ngựa hiện nay. Nó là động vật ăn cỏ và thích nghi với việc chạy. Nghiên cứu sự phức tạp trong bộ não của ngựa cho thấy ngựa là động vật thông minh và luôn cảnh giác.
Mộc Nhân
Mưa tháng Chạp tưới những vườn xuân
nắng tháng Giêng đẩy mùa đông theo gió
Tết lăn qua những đường mòn, ngõ nhỏ
một bông hoa, đủ để gọi mùa
Mộc Nhân – Tuỳ bút
“Người lạc quan thức đến nửa đêm để đón năm mới. Người bi quan
thức để chắc chắn rằng năm cũ đã qua”
***
Mộc Nhân
Cuối năm, tiễn cụ bà trong làng
và chú của tôi về âm cảnh
Sáng đưa bà lên trời
Trưa tiễn chú về đất
Những giấc dài rất thật
Thật hơn mùa sương rơi
Mộc Nhân – tặng các cụ già hoặc rất già
Nửa đêm thức giấc
Khuấy đống tro tàn
Khơi lên đốm lửa
Từ khúc củi than
Tháng chạp buồn như mưa trên
đồng
tháng vui như bức tranh bạn vẽ
tháng sắc màu như vườn hoa nhà trẻ
tháng âu lo - đôi môi vắng nụ cười
Mộc Nhân dịch (1)
Nguyên tác: “Light” – by Ted Hughes (2)
Mắt mở to, thấy muôn cành lá
Mắt cười hồn nhiên len giữa vòm cây
Cây cầu ánh sáng bắc qua bao chồi nhánh
Mắt đảo nhìn, ánh sáng mỉm cười.
Mộc Nhân
đứa thích nuôi râu dài
đứa gặp nhau thích cãi
đứa máu me chuyện gái
đứa ép uống lai rai
Mộc Nhân dịch (1)
Mộc Nhân dịch (1)
Nguyên tác: “In Praise of the New Aphorism, No Longer Just For Great Men" - (Ngợi ca châm ngôn mới, không còn chỉ dành cho những vĩ nhân) – by Kristen Martin (2) - Về cách làm mới châm ngôn của Sarah Manguso, Maggie Nelson, và Rivka Galchen.
Mộc Nhân
Khi đôi chân người viếng nghĩa trang dính đầy cỏ dại và bùn khô, tôi biết họ đã đi qua nhiều dãy mộ, dò tìm trên những tấm bia và làm những việc như tôi đang làm, lúc này.
 |
| Bài đăng trên Tạp chí Đất Quảng số 06/ bộ mới - Xuân Bính Ngọ Tháng 2/ 2026 |
Có điều gì đó ở một con ngựa rất tốt cho tâm hồn con người: đẹp uyển chuyển nhưng tính khí thất thường; nó là không khí mang theo vệt lửa thuần khiết; những yếu tố tẻ nhạt không bao giờ xuất hiện trong nó dù nó đang trong trạng thái tĩnh lặng, kiên nhẫn, phục tùng… Nhưng nếu bạn chỉ nhìn thấy những vệt màu, tứ chi, bờm và đuôi của chúng, thì vẻ đẹp thực sự của một con ngựa vẫn còn nhiều ẩn giấu.
Ngày 02/02/2026 vừa qua, Đức Dalai Lama thứ XIV đã được xướng tên tại lễ trao giải Grammy Awards 68 tại thành phố Los Angles, Mỹ. Ông được vinh danh ở hạng mục: “Sách nói, bản ghi âm tường thuật và kể chuyện hay nhất” (Best Audio Book, Narration, and Storytelling Recording) cho Album: “Thiền định: Những suy ngẫm của Đức Đạt Lai Lạt Ma” (Meditations: The Reflections Of His Holiness The Dalai Lama).
Mộc Nhân dịch (1)
Nguyên tác: Aphorisms: Gifted one-liners, by Kelvin Roy-Gapper (2)
Kelvin Roy là một nhạc sĩ người Mỹ gốc New Zealand, thành công trong lĩnh vực âm nhạc nhưng đồng thời, anh dành tình yêu cho ngôn ngữ, văn học bằng việc sưu tầm những câu châm ngôn và theo thời gian bắt đầu tự sáng tác ra những câu châm ngôn của riêng mình.
Vẽ một bông súng
mái lá xanh mượt
che góc bờ ao
cả nền đáy nước.
Mộc Nhân
ướt nhòe năm tận tháng cùng
cuốn trôi bụi trần bao phủ
những vườn hoa Tết lao lung.
Khi trưởng thành hơn trong nghề viết, người ta tích lũy được một cảm giác ngầm rằng tác phẩm của mình là một phần của tổng thể mà không cá nhân nào có thể tuyên bố sở hữu.
Đáp lại thư của bạn, tôi có thể chia sẻ một vài suy nghĩ về việc viết lách mà bạn có thể sử dụng để tạo nên tác phẩm của riêng mình. Tôi làm điều này với một chút lo lắng vì tôi sợ rằng bạn sẽ hiểu những gì tôi nói như là chỉ dẫn về cách bạn nên viết thay vì những suy ngẫm về kinh nghiệm viết lách của chính tôi.
Mộc Nhân
Mỗi ngày, anh hẹn với tĩnh lặng
để viết những điều có thể
và nghĩ về điều chưa đến
khai thác cả sự sâu kín của mình.
Những bó cỏ khô chất ngoài đồng
Cách nhà năm dặm. Khí áp đang giảm
Một lớp mây lặng lẽ bao phủ.
Chúng ta nhìn bóng tối dần buông
Không đồng hồ nào đếm được khoảnh khắc
Khi nụ hôn và vòng tay ôm chặt
Không thể biết thời gian hiện tồn.
Mộc Nhân
Khi dành thời gian đến
thăm nhau, chúng tôi hiểu rằng: Các mảnh ghép đã vừa khít, nhưng mọi thứ đang rệu
rã, rồi chúng (chúng ta) sẽ lần lượt về với đất.
Mộc Nhân
 |
| Hình và câu thơ của TĐT viết trên fb |
Tháng 11/ 2024, anh em văn nghệ đi chung một chuyến Trại sáng tác 12 ngày ở Đà Lạt. Thường khi ngồi với nhau, Trương Đức Tới nhả khói thuốc mịt mờ hơn sương phố núi...
Mộc Nhân dịch (1)
Nguyên tác Anh ngữ: “Lovesong” by Ted Hughes (1)
Anh yêu nàng và nàng yêu anh
Những nụ hôn hút cạn quá khứ và tương lai của nàng
và nàng cũng cố làm như vậy
Anh không còn thèm khát điều gì.
Tôi len qua khu rừng, trong sớm tinh mơ
không gian trĩu nặng, tĩnh lặng như băng.
Bản dịch 1:
TRĂNG THU
